T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/524 Esas
KARAR NO: 2024/177
DAVA: Tazminat (Haksız İhtiyati Hacizden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/10/2020
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız ihtiyati hacizden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının müvekkili aleyhine -------- D. İş sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, kanunda sayılan şartlar gerçekleşmemesine rağmen mahkeme 04/11/2019 tarihli kararıyla davalının talebini kabul ettiğini, kararın ------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas dosyası ile uygulatıldığını, müvekkili şirketin taşınır taşınmaz tüm malvarlığına haciz uygulattığını, süresi içinde ihtiyati haciz kararına itirazda bulunulduğunu, mahkemece kabul edilerek ihtiyati haciz kararının kaldırıldığını, İhtiyati haciz kararı sebebiyle müvekkil şirketin uğradığı maddi zararın zararın tazmini için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ihtiyati haciz tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkilime verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; -------- D.İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeni ile kaldırıldığını,-------- İcra Müdürlüğünden gönderilen icra emrine karşın borca itiraz edildiğini, itirazın iptali davasının halen --------- Asliye Ticaret Mahkemesinde derdest olduğunu, davacı-borçlunun bir menfi tespit davası dahi olmadığını, davanın esasa geçilmeksizin, dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, Davalı-alacaklı müvekkilinin dava dışı -------- Şti.’nden, davacı-borçlu şirkete düzenlenen ihtiyati hacze ve icra takibine konu edilen muhtelif tarih ve miktarlarda toplam 2.318.183,16-TL sını temlik aldığını, dava konusu alacak için girişilen esas icra takibi ve ihtiyati haciz kararının derdest olduğunu, itirazın iptali davası reddedilmediği, davacı-borçlunun alacağına karşılık lehine karar verilen bir menfi tespit kararı olmadığı sürece ihtiyati haczin haksız olduğundan bahsetmenin mümkün olmadığını, davacı-borçlunun veya vekilinin bu davayı gerçekte borçlu olduklarını ve kaybedeceklerini bildikleri için açmadıklarını, davacı-borçlu tarafından iddia edilen haksız haciz dava şartı ve zararı gerçekleşmediğinden davanın, dava şartı yokluğu nedeni ile esasa geçilmeksizin reddine karar verilmesini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ihtiyati hacze konu alacak için yapılmış, derdest icra takibine davacı-borçlu tarafın yapmış olduğu itirazın iptali talepli,-------- e. sayılı derdest dava dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, netice itibari ile davacı-borçlunun hukuki dayanaktan yoksun davasının esasa geçilmeksizin dava şartı yokluğundan reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise derdest itirazın iptali dava dosyasının neticesinin beklenmesine ve neticesinde davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davacı-borçlu üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, davalı tarafından davacı lehine başlatılan ve haksız olduğu ileri sürülen ihtiyati haciz nedeni ile uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.İİK’nın 259/1, 260/5 maddesi hükümlerine göre, lehine ihtiyati haciz kararı verilen alacaklının, bu ihtiyati haczi haksız olarak koydurduğunun anlaşılması durumunda, borçlu veya üçüncü kişinin bu nedenle uğradığı zararın ödenmesini, ihtiyati haczi koydurmuş olan alacaklıdan, açacağı tazminat davası ile istemesi mümkündür.
Bu halde alacaklının sorumluluğu kural olarak TBK’nın 49 uncu maddesinde düzenlenen haksız fiil hakkındaki hükümlere tabidir. Maddi zararların tazmini yönünden bu sorumluluk, kusursuz sorumluluk olup bu sorumluluğun doğması için;
a) İhtiyati haczin haksız olması,
b) Borçlu veya üçüncü kişinin zarar görmesi,
c) Zarar ile haksız ihtiyati haciz arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir.
Davacı vekili dilekçesinde özetle, --------- Asliye Ticaret mahkemesinin değişik iş numarası üzerinden verdiği ihtiyati haciz kararının 4/11/2019 tarihinde verildiğini, itiraz üzerine 6/1/2020 tarihinde kaldırıldığını ancak bu süre zarfında müvekkilinin banka mevduatı ve alacakları hakkında haciz tatbik edildiğinden büyük zararlarının oluştuğunu belirterek tazminat davası açmıştır.Davalı ise cevap dilekçesinde haciz işlemlerinin haklı olarak tesis edildiğini, kaldırma kararının yetkili mahkeme olmamasından kaynaklandığını, esasa dair açılan bir menfi tespit davası bulunmadığını, yetki itiraz sonrasında -------- İcra Müdürlüğünden gider ödeme emrine itiraz üzerine itirazın iptali davası açıldığını ve dosyanın derdest olduğunu, haczin haksız olmadığını, derdest dosyanın bekletici mesele yapılmasını ve neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememiz 28/10/2020 tarihli tensip zaptı ile ------- Asliye Ticaret Mahkemesinin ------- D.iş sayılı dosyası ve -------- İcra Müdürlüğü'nün -------- esas sayılı dosyaları dosyamız arasına alınmış; dava cevap, dilekçeleri, ------- esas sayılı dosyası tetkik edilmiştir.-------- değişik iş dosyası incelendiğinde, verilen ihtiyati haciz kararının borçlunun itirazı üzerine yetkisizlik nedeniyle mahkemesince kaldırıldığı, alacaklının istinafı üzerine -------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili istinaf dairesinin başvurunun esastan reddine karar verdiği anlaşılmıştır.--------Asliye Ticaret Mahkemesindeki dosya tetkik edildiğinde, ------- ihtiyati hacze esas alacakla birlikte diğer bir takım tahsili için --------- icra dairesinde girişilen takibe itiraz üzerine yetkisizlik kararı verildiği ve dosyanın ---------İcra Müdürlüğü'ne gönderildiği, davalıya gönderilen ödeme emrine itiraz üzerine ---------Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememiz 07/10/2021 tarihli celsesinde uyuşmazlık konularının davalı tarafından davacı aleyhine -------- D.İş dosyası ile alınan ihtiyati haciz kararının haksız olup olmadığı, bu ihtiyati haciz kararı nedeniyle maddi zararının oluşup oluşmadığı şeklinde belirlenmiş, ayrıca ------- takip doğrultusunda haciz uygulanıp uygulanmadığına dair tetkike esas olmak üzere ilgili kayıtların gönderilmesi istenilmiştir. 10/2/2022 tarihli müteakip celsede --------- esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenmesine karar verilmiştir.-------- E.sayılı dosyasındaki uyuşmazlık,"... Davacı tarafça davalı aleyhine faturaya dayalı alacağın tahsili talebi ile; 06/11/2019 tarihinde -------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- Esas sayılı dosyasında toplam 2.461.460,46 TL alacağın tahsili talebi ile ilamsız takibe geçildiği, ------ İcra Müdürlüğü tarafından verilen yetkisizlik kararı sonrası dosyanın------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayısını aldığı, davacı tarafça bu süreç devam ederken 19/12/2019 tarihinde ------- D. İş sayılı dosyasında fatura, temlik sözleşmesi, hak ediş belgeleri, mutabakat formlarına dayalı olarak 800.000,00TL alacak yönünden alınan ihtiyati haciz kararının ------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası üzerinden 24/12/2019 tarihinde takibe konulduğu, -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasında ödeme emrinin davalıya 25/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 21/11/2019 tarihinde borca itiraz ettiği, borçlunun itiraz dilekçesinin alacaklıya 09/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği ancak bu süreçte -------- Esas sayılı dosyada durdurma kararı verilmediği, 24/12/2019 tarihinde -------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasının-------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği, müdürlük kararına yapılan itiraz üzerine--------- sayılı dosyasında-------- İcra Müdürlüğü'nün-------- Esas sayılı dosyasında verilen birleşmeye ilişkin 24/12/2019 tarihli müdürlük kararının iptaline karar verildiği, verilen kararın 09/07/2021 tarihinde kesinleştiği,-------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasında 25/06/2021 tarihinde borçlular yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Davaya konu, itirazın iptali talep edilen --------- İcra Müdürlüğü'ne --------- Esas sayılı dosya ile ilgili yazılan müzekkere verilen 16/12/2022 tarihli cevapta;-------- D. İş sayılı dosyasından verilen İhtiyati Haciz Kararının müdürlüğümüz dosyasında işlemde olduğu, müdürlüğümüz dosyasında ihtiyati haciz bedeli karar ödeme yapıldığından hacizlerin kaldırıldığı, işlemlerin (ödeme tamamlandığından) durdurulduğu, ödenen paranın ise takip talebi - kesinleşme olmadığından alacaklı tarafa ödenmediği anlaşıldı. Müdürlüğümüz dosyası ihtiyati haciz ile başladıktan sonra --------- İcra Müdürlüğünün--------- Esas sayılı dosyasının müdürlüğümüz dosyası ile birleştirildiği, buradaki takip talebine istinaden esasa geçildiği ancak daha sonra -------- sayılı kararı ile dosyaların birleşmesine dair kararın iptal edildiği, iptal sürecine kadar borçlu tarafından takibe itiraz edildiği, ayırma kararı sonrası -------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı dosyasının müdürlüğümüz dosyasından ayırarak iade edildiği anlaşıldı. Müdürlüğümüz dosyasında itiraz ve durdurma kararı bulunmadığı anlaşıldı. Müdürlüğümüz dosyasında şuan takip talebi bulunmamakta olup, dosyamız ihtiyati haciz olarak devam etmektedir. (ihtiyati haciz bedelini karşılar haciz yapıldığından (89/1) müdürlüğümüz dosyasındaki hacizler kaldırılmıştır.)" şeklindedir. Celp edilen --------- esas sayılı dosyasının, icra müdürlüğünce verilen birleştirme kararının iptaline ilişkin olduğu, dosyamız davalısı --------- Şti tarafından ... karşı açılan davanın 30/12/2019 tarihli olduğu, dosyamız davacısının bu davadan haberdar olmasına rağmen bu tarihten sonra mahkememizde 28/01/2020 tarihinde --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali talebi ile eldeki davayı açtığı, davaya konu -------- Esas sayılı dosyada itiraz ve durdurma kararı bulunmadığı, takip talebi de bulunmadığı, dosyanın ihtiyati haciz olarak devam ettiği anlaşılmıştır.İtirazın iptali davasının şartları; hukuki yarar, geçerli ilamsız icra takibi yapılmış olması, süresi içerisinde yapılmış geçerli bir itiraz olması, itirazın tebliğden itibaren bir yıl içinde dava açılmış olması ve itirazın icra mahkemesinde kaldırılmamış olması ile kesin hüküm bulunmamasıdır.Somut olayda davacı tarafça iptali talep edilen --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- Esas sayılı dosyasında takip talebi, itiraz ve durdurma kararı bulunmadığı, itirazın iptali davasında özel dava şartı olan bu hususların dava tarihi itibari ile eksik olduğu anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur" denilmek suretiyle usulden ret kararı verilerek neticelendirilmiş, ilamın istinaf mahkemesinin ret kararı üzerine temyiz yoluna gidilmemesi nedeniyle 8/9/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Taraf vekillerinin, yukarıda anılı ilamın konusu olan alacak ile ihtiyati hacze ilişkin alacağın aynı olup olmadığı hususundaki birbirine zıt iddia ve savunmalarının tetkik bakımından ticaret mahkemesinde alınan mali hesap raporunun bir suretinin gönderilmesi istenilmiştir. 18/7/2022 tarihli rapor incelendiğinde itiraz edilen ve bu nedenle itirazın iptali davası açılan dosyadaki alacağın, -------- yetkisizlik kararı üzerine -------- gönderilen takip dosyasının ardılı olduğu, dolayısıyla aynı alacağın dava edildiği anlaşılmış, raporda davacının davalı taraftan takip tarihi olan 6/11/2019 tarihi itibariyle alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Dava, itirazın iptali davalarına özgü bir dava şartı olan "takibin durdurulmasına dair bir kararın varlığı" şartının bulunmaması nedeniyle usulden reddedilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; -------- başlatılan ve itiraz üzerine yetkisizlik kararı verilerek -------- icra dairesine gelen takip dosyasına ile ilgili açılan davada temin edilen mali bilirkişi raporuna göre davalının, davacı şirketten alacaklı olduğu; bununla birlikte yetkiye dair itirazın kabulü doğrultusunda kaldırılan ihtiyati haczin haksız (hukuka aykırı) olduğundan bahsedilemeyeceği, yukarıda anılı tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından yasal şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Yasal şartları oluşmayan davanın REDDİNE,
2.-Alınması gerekli 427,60.-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 54,40.-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 373,20.-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4.-Davalı tarafından yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5.-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 1.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6.-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00.-TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7.-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde--------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yas yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 14/03/2024