T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/424 Esas
KARAR NO: 2024/500
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 12/06/2024
KARAR TARİHİ: 14/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin --------Şti nin yetkili olduğunu, şirketin --------- Şubesi’nde --------- numaralı çek hesabından keşide edilen -------- seri numaralı, tarihsiz ve miktarsız çekin zayi olduğunu belirterek çek hakkında öncelikle tedbiren ödeme yasağı, sonrasında ise iptal kararı verilmesini talep etmiştir. Davacı dilekçesi ekinde, çek hesabı sahibi olan ----------Şti nin findeks raporu mevcuttur.Dava, 6102 sayılı TTK m. 818(1)-s atfıyla aynı Kanunun 757(1) hükmü gereğince iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişi tarafından açılan zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 ve 652’de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür6102 sayılı TTK'nın m. 818(1)-s hükmü delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken 757 nci madde hükmüne göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hâmil tarafından açılabilir. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre de iptal davası hasımsız olarak ve sadece hâmil tarafından açılabilir; keşidecinin iptal davası açma hakkı yoktur
Ayrıca iptali talep edilen çekin unsurları tam olmalıdır; bunlar,
- “Çek” kelimesi evrak metninde bulunmalıdır
- “Kayıtsız/şartsız” (şarta bağlı olamaz) ve “belirli bir meblağ/tutar” içermelidir (rakamla yahut yazı ile olabilir)
- Düzenleme tarihi ve yeri bulunmalıdır
- Muhatabın (yani bankanın) ticaret unvanı
Çekler, çek hesabının açıldığı ve çek defterinin alındığı banka şubesi üzerine düzenlenir. Bankaca bastırılıp çek hesabı sahiplerine verilen çekler üzerinde bankanın unvanı ve muhatap şubenin adı ve kod numarası da yer alır
- Düzenleyenin/keşidecinin imzası
Çekte bulunması gerekli olan bu zorunlu koşullar, çekin geçerlilik koşullarıdır, birisinin eksik olması çeki geçersiz kılar.
Tüm dosya kapsamına göre talep eden vekilinin, müvekkilinin haklı hamili olduğunu iddia edip zayi nedeniyle iptalini talep ettiği çekin bedelsiz ve tarihsiz olduğu sabit olduğundan yasal şartları oluşmayan zayi nedenine dayalı iptal talebi reddedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1.-Yasal şartları oluşmayan talebin reddine,
2.-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3.-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4.-karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının yatırana iadesine,
Dair karar, talep edenin yokluğunda, işbu kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Mahkememize yahut Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe marifetiyle --------- Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yoluna açık olmak üzere tensiben dosya üzerinden verildi.14/06/2024