T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/23 Esas
KARAR NO: 2024/399
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/01/2024
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili --------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava dışı 3. Kişi olan ---------, müvekkili şirkete ait olan --------- plakalı aracı satın aldığını, söz konusu aracın satış işlemi gerçekleşmeden önce --------- vekalet verdiği --------- tarafından ilanda belirtilen özellikleri taşıyıp taşımadığını tespit ettirmek ve ayıplarını öğrenmek için yine -------- tarafından belirlenen davalı --------- şubesine 30/12/2020 tarihinde araç götürüldüğünü, davalı şirket tarafından araç üzerinde yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda alınan raporda aracın tüm özellikleri ve ayıplarının tespit edildiğinin belirtildiğini, bu durum üzerine aracın satışının gerçekleştiğini, dava dışı 3. Kişi olan ---------- tarafından aracın bir aylık kullanımı esnasında ara sıra motordan, turbodan gelen değişik bir sesin fark edilmesi sonunda aracın kaporta boya işlemlerini yaptırmak ve gelen sesin nedeninin tespiti için -------- --------- Oto'ya götürüldüğü ve araçta gizli ayıpların tespit edildiği iddiası ile --------- tarafından --------- D. İş sayılı dosyası ile delil ve zarar tespiti talep edildiğini, yapılan tespite müvekkili şirket tarafından itiraz edilmesine rağmen bu dikkate alınmayarak ayıplı malın neden olduğu zararın tazmini talepli --------- E sayılı dosyası üzerinden dava açılarak zararın müvekkili ve davalı şirketen müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep ve dava ettiğini, yerel mahkemede yapılan yargılama sonucunda verilen ---------- sayılı kararında özetle; dava konusu aracın, aşırı doldurma sistem ve egzoz elemanlarının taşıt üzerinde kullanılamayacak yapıda oldukları, bir kısmının yalnızca konfor açısından gürültü problemi yaratacak yapıda olmasına rağmen önemli bir kısmının gerek taşıt çalışmasını, ömrünü etkileyecek gerek ise regülasyon dışı kalmasına neden olacak durumda oldukları bu nedenle bu durumun araçtan beklenen faydayı azaltan ve basit bir inceleme ile tespit edilemeyecek nitelikte gizli ayıp olduğu, ancak davalı ekspertiz firmasının bu hususları tespit edebilecek durumda olmasına rağmen verdiği raporda bu tespitlerin yer almadığı, ayrıca bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere bahsi geçen arızanın davacının kullanımı sırasında meydana gelmesinin mümkün olmayacağı bu nedenle davalı şirketin söz konusu ayıptan sorumlu olduğunu, Müvekkil şirketin ise satıcı olması nedeni ile 6502 s. Kanun'un 11. Maddesi gereği davacının zararından sorumlu olduğu" ifade edilerek "davalılar --------- ŞTİ.'nin davacının uğradığı zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile talep edilen Maddi tazminata ilişkin olarak 5.000,00 TL' nin dava tarihinden 37.060,28 TL' nin ıslah tarihi olan 13/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 2.235,87 TL' yargılama gideri ve 6.729,64 TL vekalet ücretinin tahsiline" karar verildiğini, söz konusu kararın tarafların istinaf kanun yoluna başvurmamaları üzerinde kesinleştiğini, müvekkili şirketin işbu kararda yer alan alacak kalemlerinin tamamını faizi ile birlikte davalı ---------Ş.'nin payına düşen kısımda dahil olmak üzere rücuen tazmini talepli olarak Dava dışı 3. Kişi olan -------- vekilinin hesabına 17.04.2023 tarihinde toplamda 54.388,00 TL olarak ödediğini, ödemeleri gösterir dekontların dosyaya sunulduğunu, ödeme sonrasında müvekkili şirketin, davalı ---------Ş.'den payına düşen kısma ilişkin taleplerini iletmek için --------- Arabuluculuk Bürosunun Dosya No: -------- Büro Dosya No: -------- no'lu dosyası üzerinden arabuluculuk müracaatında bulunduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, yerel mahkeme kararında da açıkça belirtildiği üzere; dava konusu araçtaki hatalı hususların davalı ekspertiz firmasının yapmış olduğu incelemede açıkça tespit edilebileceğini belirttiğini, davalı Ekspertiz firmasının, ekspertiz raporundaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumlu olduğunu, aldatıcı ve yanıltıcı ekspertiz raporu nedeni ile doğacak zarardan yine ekspertiz firmasının sorumlu olduğunu, bu nedenle söz konusu zararın davalı tarafça giderilmesi gerekirken müvekkili şirketin yerel mahkeme tarafından sadece "satıcı olması" sıfatı ile sorumlu kılındığını, bu sorumluluk sebebi ile müvekkili şirketin, davalı şirketinde payına düşen ödemeyi kapsayacak şekilde ---------- nezdinde oluşan zararını giderdiğini, müvekkili şirketin yapmış olduğu bu ödemeyi söz konusu zararın doğuşunda %100 kusurlu olan davalı şirketten rücuen tahsili için huzurdaki davayı açma zorunluluğu doğduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili şirketin -------- sayılı kararı gereğince yapmış olduğu 54.388,00 TL tutarındaki ödemenin davalı şirketin payı oranında fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının rücuen (mahkemenizce yapılacak olan inceleme sonucunda artırılmak üzere) ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi, yargılama giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Somut uyuşmazlıkta görevli mahkemenin --------- Tüketici Mahkemeleri olduğunu, işbu davanın tüketici işlemi nedeniyle yapılan ödemenin rücuen tazminine ilişkin olduğunu, müvekkili şirket ve davacının, söz konusu alacaktan müteselsilen sorumlu tutulduğunu, borçlar Kanunu md. 168'e göre diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olduğunu, bu nedenle eldeki davanın görevsizlik nedeniyle reddi gerektiğini, her ne kadar müvekkili ve davacının, somut olay bakımından dava dışı tüketici --------- karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu kılınmışlarsa da iç ilişkideki sorumluluk açısından bir hüküm konulmadığını, Borçlar Kanunun madde 167, müteselsil sorumluların iç ilişkideki durumunu ortaya koyduğunu, TBK. Md 167'ye göre aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumlu olduklarını, ilk bakışta müvekkili ve davacının iç ilişkide eşit paylarla sorumlu olduğu düşünülse bile borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden aksi anlaşıldığını, davanın kabulünün davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, davacının, dava dışı --------- bir araç satım sözleşmesi imzaladığını, aracın, bir bedel karşılığında davacı tarafından --------- satıldığını, yani edimlerin yer değiştirdiğini, ancak ayıplı olan edimler nedeniyle dengesinin tüketici aleyhine bozulduğunu, yapılan yargılama sonucunda tüketici aleyhine olan durumun giderildiğini, sözleşmeye aykırı davranışı ölçüsünde (ayıplı mal) davacının sorumlu tutulduğunu ve tazminat bedelinin ödendiğini, mevcut durumda edimlerin denkleştiğini, müvekkilinin dava dışı --------- verdiği hizmein yalnızca ekspertiz hizmeti olduğunu, bir alım satım ilişkisi olmadığını, eğer müvekkilinin kısmen dahi olsa bu tazminat bedelinden sorumlu tutulacak olursa davacının bu ölçüde müvekkilinin mal varlığından zenginleşeceğini, çünkü satış bedelini müvekkilinin almadığını, satım ilişkisine bir dahli olmadığını, yalnızca davacının satım ilişkisinin tarafı olduğunu, bu nedenle müvekkiline iç ilişkide rücu edilebilecek bir bedel bulunmadığını, davacı ile dava dışı --------- arasındaki araç satım sözleşmesinin bedelinin 554.000 TL olduğu varsayılırsa davacının sattığı aracın ayıplı olduğunun sonradan ortaya çıktığını, araçtaki değer kaybı hesaplandığında aracın gerçek değerinin 500.000 TL olduğunun tespit edildiğini, bu durumda aracın alıcısının, araca ödemesi gerekenden 54.000 TL daha fazla bir bedel ödediğini, diğer bir deyişle satıcı olan davacının, 500.000 TL'ye satması gereken aracı 554.000 TL'ye sattığını, bu durumda davacının, 54.000 TL lik kısım için sebepsiz zenginleştiğini, davacının alıcıya 54.000 TL ödemesi durumunda sebepsiz zenginleşmenin ortadan kalkacağını, dava dışı --------- sebepsiz zenginleşen davacının, zenginleştiği kısım için ödeme yaparak alıcının uğradığı zararı ortadan kaldırdığını, bu durumda adaletin yerini bulduğunu ve edimlerin denkleştirildiğini, tüm bu nedenlerle davacının iç ilişkide müvekkiline bir bedel rücu etmesinin hukuken ve hakkaniyet gereği mümkün olmaması nedeniyle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, rücuen tazminat davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir. Rücu ve halefiyet --------- sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecek ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir. 6102 sayılı TTK'nun "Halefiyet" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; davacı sigorta şirketinin sigortalısı hangi görevli ve yetkili mahkemede dava açabilecek ise, sigorta şirketinin de halefiyet gereğince, aynen sigortalı gibi o mahkemede dava açabileceğine işaret edilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın rücuen tazmin talepli alacak davası olduğu, davacı ve davalı şirketlerin-------- numaralı dosyada davalı olarak bulundukları ve mezkur kararda davanın kabulüne karar verilerek hükmedilen bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiği, verilen kararın 04/07/2023 tarihinde kesinleştiği ve dosyamız davacısının hükmedilen bedeli ferileriyle beraber --------- numaralı dosyasında davacı olarak bulunan --------- vekiline ödediği, eldeki davanında hükmedilen bedelden müştereken-müteselsilen sorumlu olan tarafların iç ilişkide birbirlerine rücu talepli olduğu, davanın konusunun özünde tüketici işlemi olduğu, şöyle ki; 6098 sayılı TBK'nın 168. maddesi gereğince diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her birinin, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağının kanun tarafından vazedildiği, ilgili kanun hükmü somut olaya tatbik edildiğinde dosyamız davacısının dava dışı ---------- halef olduğu hususunun uyuşmazlık dışı olduğu, bu durumda mahkememizin görev hususunun değerlendirilmesinde mezkur içtihadı birleştirme kararı da göz önüne alındığında dosyamız davacısının halef olduğu dava dışı -------- eldeki bu davayı davalıya karşı hangi mahkemede açacak idi ise görevli mahkemenin de o mahkeme olacağı, dava dışı --------- tüketici olduğunun sabit olduğu, dosyamız davalısı olan şirketin ise --------- ekspertiz hizmeti aldığı -------- şirketi olduğu bu durumda somut uyuşmazlıkta açılacak olan davanın rücu hükümleri çerçevesinde Tüketici Mahkemelerinde açılması gerekeceği, mahkememizin görevli olmadığı, HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzeninden olmakla, HMK'nın 114/1-c bendi ile de mahkemenin görevli olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olduğu, 115/1. maddesine göre de mahkemenin dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağını vazettiği, tarafların da yargılamanın her aşamasında görev itirazında bulunabilecekleri anlaşılmakla açılan davada Tüketici Mahkemeleri'nin görevli olduğu mahkememizce değerlendirilmiş ve mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli --------- Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/05/2024