T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/613 Esas
KARAR NO:2024/341
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 10/08/2022
KARAR TARİHİ: 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---- gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili---- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili Şirkete ----ve ona tekaddüm eden ----- hükümleri kapsamında, ---adına sigortalı mürekkep ve kartuş temizleme sıvısı emtiasının davalı taşıyıcının taşıma taahhüdü altında ----taşıma belgesi tahtında fiili taşıyıcı ---tarafından ---- plakalı tırla taşınmak üzere tam ve sağlam teslim edildiğini, parsiyel olarak ---- plakalı araçla taşınan emtianın ---- varışı sonrası tahliye edilirken ---- tarihinde teslimi sırasında bir kısım emtiada hasar görülmesi üzerine Teslim Tesellüm Tutanağı tanzim edilerek hasar kayıt altına alındığını, taşımaya konu 49 adet + 6 litreden oluşan mürekkep ve temizleme sıvısı emtiasından, 10 litre yazıcı mürekkebi içeren 3 bidonun ve 1 litre mürekkep içeren kabın maruz kalmış olduğu baskı kaynaklı ezilmesi suretiyle patlaması/yırtılması sonucu mürekkeplerin zayi olduğunu, Hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz çalışması ile muafiyet düşüldükten %10 ilave bedel eklendikten sonra 9.628,71TL hasar tutarı tespit edilerek, sigorta tazminatının 15.01.2021 tarihinde sigortalıya tediye edildiğini, alacağın tahsili amacıyla davalı/borçluya karşı ---------dosyasına kayden hasar miktarı 9.628,71 TL'den %10 ilave bedel düşüldükten sonra 8.540,44 TL'nin ve işlemiş ticari faizin tahsili amacıyla icra takibine geçilmiş vaki itiraz üzere duran takibin asıl alacak yönünden devamını temin zımnında itirazın kısmen iptali için işbu itirazın iptali davasının ikame edildiğini, davalı borçlunun faiz yönünden yaptığı itiraz yazılı başvurumuz belgelenmediğinden faize ilişkin itirazın iptalinin talep edilmediğini beyan ederek, davalının/borçlunun ----- dosyasına yaptığı haksız itirazın kısmen iptali ile takibin aynı koşullarda devamına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı delilerinin süresinde sunulmadığından, davacı şirketin aktif husumet ehliyeti ve müvekkili şirketin pasif husumeti ehliyeti bulunmadığından, CMR Konvansiyonu 30.maddeye göre usulüne ve süresine uygun hasar ihbarında bunulmadığından davanın usulden reddini; hasarın müvekkilinin sorumluluğunda olmayan ambalaj ve istifleme hatasından meydan geldiğini, CMR Konvansiyonu 17/4-c maddesine göre müvekkilinin sorumlu olamayacağını, bu hususun emtia sigortası genel şartlarında da teminat dışı bırakıldığını, davayı kabul etmemek üzere mahkemece müvekkili sorumlu kabul edilerek tazminata hükmedilse bile CMR Konvansiyonu 23.maddeye göre öngörülen usul ile emtianın hasarlı kısmının eksik bürüt ağırlığının 8.33 SDR karşılığını aşamayacağını ve bu nedenle de davacı şirketin talebinin fahiş olduğunu ve konvansiyon hükümlerine aykırı bulunduğunu, yine kabul anlamına gelmemek üzere sovtaj bedeli hesaplanmadığını, CMR Konvansiyonu 27.maddesinde talep edilebilecek faizin yıllık %5orannda olabileceğinden davacının takipteki faiz oranı talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın usulden ve esastan reddine, yargılama harç ve giderlerinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----sayılı dosyası, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.----sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 8.540,44-TL Asıl Alacak, 1.054,28-TL işlemiş Faiz olmak üzere toplam 9.594,72-TL'nin tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 10/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 11/11/2021 tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
16/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; EKSPERTİZ RAPORU: Davacı ------- hasar dosyasına ------tarafından hazırlanıp sunulan, ------ ekspertiz raporunun sonuç kısmında; “Sigortalı firma ------- satın almış olduğu karton kutular içerisindeki plastik bidonlu 1 palet yazıcı mürekkebi, nakliyeci firma tarafından temin edilen araca diğer firmalara ait 77 kap muhtelif cinste ürünle birlikte yüklenmek suretiyle ------- sevk edilmişi ve ürünün araçtan tahliyesi esnasında üründe hasar görülmesi üzerine hazırlanan antrepo tutanağı ile hasar kayıt altına alınmıştır. hasarın yapısı göz önünde bulundurulduğunda, nakliye sürecinde muhtemelen bir veya birden çok ani fren yapılması, aracın ani kalkış yapması, kasise hızlı girilmesi ve/veya aracın savrulması sonucu, araçta yüklü diğer ürünün konu ürünü sıkıştırması ve/veya uyguladığı baskı sonucu ürünün hasarlanmış olabileceği kanaatine varılmıştır” şeklinde hasar nedeni hakkında tespit yapıldıktan sonra, hasarın sigorta teminatı altında olduğu, toplam emtia hasarının -------- toplam hasar tazminatı hesaplandığı, ilgili ------ rücu edilebileceği şeklinde tespitte bulunulduğunun görüldüğü, POLİÇE: Davacı------ tarafından, ------ kapasitede, beher seferde araç başına azami ------- sevk ettireceği makina-mürekkep cinsi emtianın, taşınması sırasında meydana gelecek rizikolara karşı başlangıç-bitiş ve aktarmaların ------ mucibince ------- sigorta teminatı altına alan, ------ yükleme, ----------- taşınması sırasında meydana gelebilecek nakliyat rizikolarına karşı, her bir olay ve seferde sigorta bedeli üzerinden %1 tenzili muafiyet şartı ile sigorta teminatı sağladığı, brüt 138,22TL prim üretildiği, dosyaya sunulu olan emtia faturası çerçevesinde aşkın sigortanın söz konusu olduğu, meydana gelen hasarı teminat altına alan, geçerli bir poliçe olduğu tespit edildiği, ÖDEME DEKONTU ve TEMLİK: Davacı ------ hasar dosyasına aldırdığı eksper raporuna dayanarak,------ --------------dediği tespit edildiği, davacının sigortalısı tarafından, davacıya usulüne uygun yazılı olarak verilmiş bir temlik dosya kapsamında bulunmadığı, bu ödemenin dosyada yer bulan talepler, sav ve savunmalar yönünden takdirin mahkemeye ait olduğu, EMTİA FATURASI: Dosya içerisinde,------ davadışı ----------- firması tarafından, davacının sigortalısı ------ yüklenmek üzere, --------- taşıyıcıya navlun ücreti ödenmemiş olarak) teslim, mal mukabili (veresiye) ödeme şekliyle ----------nolu satış faturası düzenlendiği, fatura muhtevası emtianın mürekkep, toplam 27.992,00USD tutarında olduğu, fatura bilgileri ile münferit sigorta poliçesi, CMR belgesi ve ------- üzerindeki bilgilerin birbirini teyit ettiği, GÜMRÜK GİRİŞ BEYANNAMESİ: Dosya içerisinde, ------------ üzerinde yapılan incelemede; emtia cinsi, miktarı, tutarı, teslim ve ödeme şekli, gönderici, alıcı, emtiayı taşıyan araç plakası, emtiayı taşıyan davalı şirket bilgisi gibi tüm bilgilerin sunulan emtia faturası, CMR belgesi ve navlun faturasında yer alan bilgilerin birbirini teyit ettiği, herhangi bir farklılık olmadığının tespit edildiği, TESLİM TESELLÜM TUTANAĞI: Dosyaya sunulu olan ------tanzim tarihli teslim tesellüm tutanağının, antrepo ve sürücü isim ve imzasını havi olduğu, -------------- ait malzeme 1 kap ürün hasarlı olarak teslim alınmıştır” şeklinde hasar şerhinin bulunduğu, CMR Dosyaya davacı vekili tarafından sunulan ------ tanzim tarihli, (1 nolu sütunda) Gönderici/yükleyici firmanın davadışı ----- alıcının davacının sigortalısı davadışı ----- teslim alma, yükleme yer ve tarihinin ------ yerinin, davalı ----- olduğu, 1 palet, 704,0kg brüt ağırlığındaki emtianın, ------ (muhtemelen yarı römorkun plakası) ile sevkinin yapıldığı, ----- malların davalı ----- firmasının kaşe üzeri imzası ile ----- tarihinde teslim alındığı, CMR üzerinde bir şerhin bulunmadığının tespit edildiği, NAVLUN FATURASI : Dosya içerisinde; davalı taşıyıcı tarafından, davacının sigortalısı taşıtan adına ------- tutarında e-faturanın düzenlendiği, navlun faturası üzerinde, taşıtan tarafından taşınan ürün bedelinin ----- olarak faturayı düzenleyen davalı taşıyıcıya beyan edildiği, -------plakalı araç ile parsiyel olarak taşınan 1 palet, brüt 704,0kg emtiaya ait navlun faturasının, CMR belgesinde yer alan bilgileri teyit ettiğinin tespit edildiği, İHTARNAME: dosya içerisinde ekspertiz raporunda -------- belirtilen bilâtarihli ihtarname ile davacının sigortalısı tarafından, davalı taşıyıcıya, emtianın 90 adedinin nakliye sırasında hasar gördüğü ve zarar ile oluşabilecek masrafların kendilerine rücu edileceğinin bildirildiği bir ihtarname olduğu görülmüş olmakla birlikte, bu ihtarnamemin davalıya ulaşıp ulaşmadığı, ulaştı ise hangi tarihte ulaştığı hakkında dosya kapsamında bir bilgi bulunmadığı, RÜCU İHBARLARI: Dosya kapsamında gerek davacı ------gerekse sigortalısı tarafından takip öncesi ödenen tazminat tutarının, CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi kapsamında değerlendirilebilecek, yazılı olarak talep edildiğine dair bir bilgi bulunmadığı, davalı vekili de dava dilekçesinde bu husus beyan ederek, takipteki işlemiş faiz talebine itirazı kabul ederek, bu konudaki işlemiş faiz talebinden vazgeçtiği, İCRA DOSYASI: Dosyaya UYAP üzerinden gönderilen ------Sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; borçlu -----, aleyhine alacaklı ------ tarihinde (aynı tarihli başvuru harcının ödenmesiyle) icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 10.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve borçlu vekilinin 11.11.2022 tarihli itirazı ile takibin durduğunun tespit edildiği, TAŞIMACILIK AÇISINDAN DEĞERLENDİRME: Dava dosyasına sunulan tüm belge ve delillerin incelenmesi sonucunda davaya konu olayın davacının sigortalısı davadışı ----firmasının, davadışı --------- teslim, mal mukabili (veresiye) ödeme şekliyle şekliyle satın aldığı, 26 farklı renk ve özelliklerde toplam 704,0kg brüt ağırlığında mürekkep cinsi emtianın, parsiyel olarak----- nakliyesinin akdi ve fiili taşıyıcı olarak davalı -------- firmasınca üstlenildiği ve sigortalı firmaya davalının bu taşıma ile ilgili olarak, taşınan malın değeri olarak 27.992,00USD’yi de belirterek navlun faturası düzenlediğinin tespit edildiği, Akdi ve fiili taşıyıcı olan------düzenlediği ve taşınacak olan emtiayı,-----satıcının belirlediği yükleme noktasından sağlam olarak yüklediği, CMR üzerinde taşıyanın aksi yönünde bir şerhinin mevcut olmadığı tespit edildiği, Bu durumda, taşıyıcının emtiayı sağlam bir şekilde aldığına karine teşkil ettiği, dosyaya sunulu olan CMR belgesine göre emtianın 26.11.2020 tarihinde davalının geçici depolama alanına ulaştığı, tahliye esnasında söz konusu palette hasar görülerek, antrepo memuru ve davalı firma sorumlusunun katılımı ile hasar tutanağının düzenlendiği, bu durumda tutulan tutanağın hasarın varlığı yönünde bir delil vasfı taşıdığı, aksine bir karinenin mevcut bulunmadığı, hasarın varlığı taraflar arasında çekişmesiz olmakla birlikte, davalı taşıyıcı, hasarın ambalajlama ve hatalı istiflemeden kaynaklandığını ileri sürmüş olsa da dosyaya sunulan hasar dosyası içinde yer alan ekspertiz raporundaki renkli fotoğraflar incelendiğinde, ürünlerin kendileri pvc malzeme ile sarılarak taşıma şekline dair uluslararası işaretlerin bulunduğu karton koliler içine konulduğu, karton kolilerin palet üzerine istiflendiği, kalın streç folyo ile palet üzeri sabitlemesinin yapıldığı, sonuç olarak emtianın ambalajının uluslararası karayolu ile yapılacak sevkiyata uygun olduğu görülmekle, davalının bu yöndeki hasarın nedenine ilişkin iddiasının yerinde olamayacağı, Somut olayda davacının rücu talebini dayandırdığı tazminat ödemesine ilişkin hasar uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığından; alıcının, gönderenin ve/veya onlardan birinin sigortacısının (halefiyet hakkını elde etse dahi) taşıyıcıya rücu edebileceği tazminat alacağının olup olmadığı, varsa miktarının tayininde (CMR Konvansiyonu'nun 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgâhı ve milletine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden; CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden) CMR Konvansiyonunun gözetilmesi gerekeceği, Nakliye sürecinde vuku bulan hasar/zarar/kayıp için taşıyıcının hak sahibine ödeyeceği tazminatın miktarı ise (oluşan zararı tazmin eden sigortacının talebine göre değil) CMR. md.25/2 - a ve b`ye göre “somut olaydaki gibi, CMR md.24’e göre; taşıtan tarafından taşıma öncesi beyan edilen ve taşıyan tarafından kabul edilen beyan değerinin sınır olarak kabul edilmesiyle oluşan sorumluluk sınırını aşmaması kaydıyla”, CMR md.23/1-2 ve 4`e göre belirlenen değerin hasar/kayıp nedeniyle azalmış kısmına göre belirlenir ve bunun için de önce eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız/noksansız değeri bulunur ve bu değere, -sadece malın zayi olması durumunda- zayi olan kısım için ödenen navlun ücreti, varsa gümrük vergileri ve taşıma ile ilgili diğer giderler ilave edilir; taşıyıcı, hak sahibine “bunlar dışında başka tazminat ödemez” (CMR Md.23/4-son). Hasar gören emtiaya ait emtia faturasında yer alan birim fiyat ve ağırlık bilgilerinden, hasarın kıymetlendirilmesi amacıyla aşağıdaki tablonun oluşturulduğu:
Hasarın Emtia Cinsi
Miktar
Birim Fiyat
USD
TUTAR
USD
NET (kg)
----
------- 1
TOPLAM
1.406,00
71,1
Emtianın toplam net ağırlığı 686,164 kg brüt ağırlığı 704,0kg olarak beyannamede ve çeki listesinde yer almakta olduğundan, net 71,1kg ağırlığındaki hasarlı emtianın brüt ağırlığı 72,948kg olarak hesap edildiği, dava konusu olayda, hasar gören emtianın alış faturasındaki birim fiyatlardan 1.406,00USD olduğu hesap edildiği, akarak zayi olan mürekkep cinsi emtia için herhangi bir sovtaj değeri olamayacağı ekspertiz raporunda da belirtildiği, poliçede sigorta bedeli üzerinden %1 oranında muafiyet tenzili bulunduğu, Seferlik poliçede %10 ilave bedel dahil 30.791,20USD sigorta bedeli belirlenmiş olup, %1’i 307,91USD muafiyet tenzili düşülmesiyle net hasar tutarı 1.098,09USD ve bu tutarın TL cinsinden karşılığı 8.535,78TL olarak hesap edileceği, Hesaplama tablosunun aşağıdaki şekilde olduğu:
Hasar Tutarı USD
1.406,00
Muafiyet Tenzili USD
(-) 307,91
Net Hasar USD
1.098,09
Poliçe Kuru USD/TL
7,7733
HASARIN TL KARŞILIĞI
8.535,78
CMR Md.23/3’e göre davalı taşıyıcının sorumluluk sınırının, hasar gören kısmın brüt ağırlığı ile hesap edilebileceği hükmü olsa da 24’üncü maddede; “Gönderici anlaşmaya varılacak belirli bir ücret karşılığında, sevk mektubunda madde 23. paragraf 3’te belirtilen sınırı geçen bir değer beyan edebilir. Bu takdirde, beyan edilen değer bu sınırın yerine geçer” hükmü bulunmakta olup; yukarıda da yükleme tarihi olan 20.03.2021 tarihli navlun faturasının incelemesinde de tespit edildiği üzere, davacının sigortalısı taşıtan tarafından emtia için 27.992,00USD bedel beyan edildiği ve bu değerin davalı taşıyan tarafından kabul edilerek belirlenen navlun ücretine ait fatura düzenlendiği sabit olduğundan, hasarlı olan ürün miktarının tazmininde, CMR Konvansiyonu 24’üncü maddeye göre taşıyıcının sorumluluk sınırı 27.992,00USD olarak kabul edileceği, bu bağlamda davalı vekilinin, sorumluluğunun üst sınırının CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 3.paragrafında belirlendiği şeklide hesaplanması gerektiği yönündeki savının geçerli olamayacağı görüşüne ulaşıldığı, meydana gelen hasar sonrası hesaplanan gerçek zarar tutarı ise, bu sınırın çok altında olduğundan, davacının ödediği tazminatın rücuen davalıdan talebinde hesaplanan gerçek zarar tutarı 1.098,09USD’nin, davacının sigortalısına ödeme yaparken kullandığı poliçe kurundan TL karşılığı 8.535,78TL dikkate alınması gerekeceği, Dava dosyası incelendiğinde; İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede dosya içeriğinde dava konusu taşımaya ilişkin yer alan poliçe örneği ile sabit olduğu üzere, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı------AŞarasında sigorta poliçesi ile taşıma sırasında meydana gelebilecek rizikolara karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı görüldüğü, dolayısı ile ilk koşulun sağlandığı, dosyada bulunan bilgilerden dava konusu taşıma, davacı-----tarafından tanzim edilen poliçe kapsamında olup, zararın davalı nakliyeci sorumluluğunda olduğunun ispatı halinde davacının davalıdan rücuen tazminat talep hakkı doğacağı, İkinci koşul bakımından, Sigortacının himaye ve teminat kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından dosya içeriğindeki belgeler arasında yer alan dekont incelendiğinde; davacı sigorta şirketinin 15.01.2021 tarihinde davadışı sigortalısı ---- olarak hesap ettiği sigorta hasar tazminatını ------- ödediği anlaşılmış olup, halefiyetin ikinci şartı yerine getirildiği görüşüne varıldığı, Üçüncü koşul bakımından, sözkonusu taşımada emtianın alıcıya teslim edildiğinde hasarlı olarak teslim edildiğine dair hasar tutanağı, davacı sigorta şirketince tayin edilen ekspertiz raporu ile de taşıma sırasında meydana geldiği anlaşılan hasarın varlığı ve yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere, taşıma sırasında hasarın meydana geldiğinin tespit edildiği, tüm bu belge ve tespitler nedeniyle emtianın CMR üzerindeki teslim adresine taşıyıcının sorumluluğunda olan sabitlemenin hatalı olması nedeniyle hasarlı teslim edildiği sübuta erdiği, yni sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasında, sigortalı haricinde üçüncü bir kişi olan davalının sorumluluğuna dair dosyada ispat niteliğinde bulgunun mevcut olduğunun görüldüğü, bu durumda halefiyetin 3.koşulunun da sağlanmış olduğu, Sonuç itibarı ile oluşan zarardan dolayı davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminattan, gerçek zarar tutarı olarak hesap edilen 8.535,78TL’nı, taşıyıcı konumunda olan, davalı ve takip borçlusu ----------karşı halefiyet ilkesi gereğince rücu etme hakkı olacağı sonuç ve görüşüne ulaşıldığı, Davalının taşımayı üstlendiği emtiada, iddiasının aksine meydana gelen zarardan dolayı CMR 17’nci maddesi 4.paragrafı kapsamında sorumluluğunu ortadan kaldıracak beyyinelerin mevcut olmadığı, Meydana gelen zarardan davalının CMR Konvansiyonu 17’nci maddesi 1.ve 3.paragrafı kapsamında davalının sorumlu olacağı, Davalı taşıyıcı --------- sorumluluğunda olan emtianın araç üzerine hatalı istifleme ve yetersiz sabitleme sonucu meydana gelen hasarın CMR Konvansiyonu 23’üncü 24’üncü ve 25’inci madde kapsamında sovtaj tenzili sonrası net 8.535,78TL olduğu, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre şartlarının varlığı yerine geldiği sübuta eren halefiyet gereğince, ödemiş olduğu tazminat tutarından, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen taşıyıcı davalı/takip borçlusu ------ CMR 25’inci madde gereğince hesaplanan 8.535,78TL tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği, Davacının ----------- dosyası nezdinde başlatmış olduğu takibin asıl alacak olarak 8.535,78TL kısmı kadar yerinde olduğu, davacının hesaplanan tutar kadar, takibe vaki itirazın ile devamını talep edebileceği, Davacı sigorta şirketinin, rücuen talep edebileceği gerçek zarar tutarı ve 8.535,78TL için 3095 SK 2/2 maddesi gereği reeskont avans faizi oranında faiz talep edebileceği sonuç ve görüşlerine ulaşıldığı, bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın davacı sigorta şirketinin sigortaladığı dava dışı ---- maliki olduğu ve davalı tarafından ------ taşınan emtianın hasarlanması sebebi ile davacının sigortalısına ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsiline dair itirazın iptali talepli olduğu, taşımaya konu emtianın toplam net ağırlığının 686,164 kg, brüt ağırlığı 704,0kg olarak beyannamede ve çeki listesinde yer almakta olduğu, bu sebeple net 71,1kg ağırlığındaki hasarlı emtianın brüt ağırlığı 72,948kg olarak hesap edildiği, dosya kapsamında hasar gören emtianın alış faturasındaki birim fiyatlardan 1.406,00-USD olduğunun belirlendiği, akarak zayi olan mürekkep cinsi emtia için herhangi bir sovtaj değeri olamayacağı, bu hususun ekspertiz raporunda da belirtildiği, poliçede sigorta bedeli üzerinden %1 oranında muafiyet tenzili bulunduğu, seferlik poliçede %10 ilave bedel dahil 30.791,20-USD sigorta bedeli belirlenmiş olup, %1’i 307,91-USD muafiyet tenzili düşülmesiyle net hasar tutarının 1.098,09-USD ve bu tutarın TL cinsinden karşılığının ise 8.535,78TL olarak hesap edileceği, bu durumda hesaplama tablosunun bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde belirtildiği üzere aşağıdaki şekilde oluşacağı,
Hasar Tutarı USD
1.406,00
Muafiyet Tenzili USD
(-) 307,91
Net Hasar USD
1.098,09
Poliçe Kuru USD/TL
7,7733
HASARIN TL KARŞILIĞI
8.535,78
CMR Md.23/3’e göre davalı taşıyıcının sorumluluk sınırının, hasar gören kısmın brüt ağırlığı ile hesap edilebileceği hükmü olsa da 24’üncü maddede; “Gönderici anlaşmaya varılacak belirli bir ücret karşılığında, sevk mektubunda madde 23. paragraf 3’te belirtilen sınırı geçen bir değer beyan edebilir. Bu takdirde, beyan edilen değer bu sınırın yerine geçer” hükmünün bulunduğu, yükleme tarihi olan 20/03/2021 tarihli navlun faturasının incelemesinde tespit edildiği üzere, davacının sigortalısı taşıtan tarafından emtia için 27.992,00-USD bedel beyan edildiği ve bu değerin davalı taşıyan tarafından kabul edilerek belirlenen navlun ücretine ait fatura düzenlendiği sabit olmakla, hasarlı olan ürünün tazmininde, CMR Konvansiyonu 24’üncü maddeye göre taşıyıcının sorumluluk sınırının 27.992,00-USD olarak kabul edilmesi gerekeceği, huzurdaki davada talep rücu olmakla rücu koşulları bakımından yapılan değerlendirmede dosya içeriğinde dava konusu taşımaya ilişkin yer alan poliçe örneği ile sabit olduğu üzere, davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı -------- sigorta poliçesi ile taşıma sırasında meydana gelebilecek rizikolara karşı sigorta sözleşmesinin akdedildiği, hasar anında geçerli olan ve hasarı sigorta örtüsü altına alan ilk koşulun somut olayda bulunduğu, dava konusu taşıma, davacı ---------- tarafından tanzim edilen poliçe kapsamında sigorta örtüsü altında olup, zararın davalı nakliyeci sorumluluğunda olduğunun ispatı halinde davacının davalıdan rücuen tazminat talep hakkının doğacağı, diğer koşul bakımından ise sigortacının himaye ve teminat kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olması gerekeceği, dosya içeriğindeki belgeler arasında yer alan dekont incelendiğinde; davacı sigorta şirketinin 15/01/2021 tarihinde davadışı sigortalısı----- olarak hesap ettiği sigorta hasar tazminatını ---------- kanalı ile ödediği, bu sebeple halefiyetin ikinci şartının da somut olayda bulunduğu ve nihayet son koşul bakımından da davaya konu taşımada emtianın alıcıya teslim edildiğinde hasarlı olarak teslim edildiğine dair hasar tutanağı, davacı sigorta şirketince tayin edilen ekspertiz raporu ile de taşıma sırasında meydana geldiği anlaşılan hasarın varlığı ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin tespit edildiği, tüm bu belge ve tespitler nedeniyle emtianın CMR üzerindeki teslim adresine taşıyıcının sorumluluğunda olan sabitlemenin hatalı olması nedeniyle hasarlı teslim edildiği sübuta erdiği, bu durumda halefiyetin tüm koşullarının somut dosyada mevcut olduğu, ezcümle oluşan zarardan dolayı davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminattan, gerçek zarar tutarı olarak hesap edilen 8.535,78-TL'sini taşıyıcı konumunda olan, davalı ve takip borçlusu ------ karşı halefiyet ilkesi gereğince rücu etme hakkının bulunduğu, meydana gelen zarardan CMR Konvansiyonu 17’nci maddesi 1.ve 3.paragrafı kapsamında davalının sorumlu olacağı, davalı taşıyıcı ------- sorumluluğunda olan emtianın araç üzerine hatalı istifleme ve yetersiz sabitleme sonucu meydana gelen hasarın bedelinin CMR Konvansiyonu 23’üncü 24’üncü ve 25’inci madde kapsamında sovtaj tenzili sonrası net 8.535,78TL olduğu, davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre şartlarının varlığı yerine geldiği sübuta eren halefiyet gereğince, ödemiş olduğu tazminat tutarından, zararın meydana gelmesinde tek başına sorumlu olduğu tespit edilen taşıyıcı davalı/takip borçlusu ------------- madde gereğince hesaplanan 8.535,78TL tutarında gerçek zarar bedelini rücuen talep edebileceği mahkememizce kabul edilmiş, 16/11/2023 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve açılan davanın bu bedel üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, alacak likit olup davacı itiraz neticesinde alacağına geç kavuşacak olmakla icra inkar tazminatına da hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,
------------ sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 8.535,78 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
Alacak likit olmakla asıl alacağın %20'si oranında hesap edilen 1.707,15 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 583,07 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 97,88 TL harcın mahsubu ile eksik 485,19 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 8.535,78 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 4,66-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 97,88 TL peşin harç olmak üzere toplam 912,57 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 2.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 95,50 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 2.095,50 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 2.094,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 1,14 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve hazine tarafından karşılanan 1320,00 TL'nin arabuluculuk ücretinin hazine tarafından ilgili arabulucuya ödendiğinden, arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre 1.319,28 TL'sinin davalıdan, 0,72 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
8-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341/2 maddesi gereği miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/05/2024