T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/314 Esas
KARAR NO: 2024/380
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 2015 yılından bu yana ------------ internet sitesi üzerinden çeşitli araç kiralama şirketlerinin araçlarının kiralanması amacıyla aracılık yapan/ rezervasyon hizmeti veren ---------- en tanınmış ve sektörde öncü bir şirket olduğunu; müvekkil şirketin, nihai tüketicilere bireysel rezervasyon yapmakla birlikte tüzel kişi tacir olan müşterileriyle de çerçeve sözleşmeler imzalayarak bu firmaların da müvekkili şirketin kurumsal müşteri panelinden araç kiralama rezervasyonları yapmalarına imkân tanıdığını; bireysel müşterilerin araç kiralama bedellerini rezervasyon sırasında kredi kartlarından öderken davalı şirket gibi kurumsal müşterilerin ise, müvekkili ile ayrı bir sözleşme imzalayarak ödemelerini o ay içinde yaptıkları kiralamalara göre aylık olarak yaptıklarını; taraflar arasında 01.02.2022 tarihinde yürürlüğe girmek üzere "Kurumsal Müşteri Rezervasyon Hizmetleri Sözleşmesi” nin akdedildiğini; işbu sözleşme uyarınca müvekkilinin, davalı şirkete ---------- üzerindeki Kurumsal Müşteri Paneli vasıtasıyla araç kiralama firmalarının araçlarını davalı şirket sürücüsü adına ve fakat davalı şirket hesabına rezerve ederek rezervasyona konu araçların bedellerini ayrıca davalı şirkete fatura edeceğinin; fatura bedelinin ise 10 iş günü içerisinde müvekkil şirkete ödeneceğinin kararlaştırıldığını; davalının açık sözleşme hükümlerine ve müvekkili şirket aracılığıyla yaptığı araç kiralamalarına rağmen kendisine tanzim edilen fatura bedellerini ödemediğini, faturalara ise hiçbir surette itiraz etmediğini, müvekkili şirket aracılığıyla araç kiralama yapan, bedelini ödemeyen ve müvekkili şirkete de sözleşme ilişkisi kapsamında kararlaştırılan vadede ödeme yapmayan davalının, kötü niyetli bir şekilde ayrıca icra takibine de itiraz ettiğini, dilekçesi ekinde tüm ilgili evrakın sunulduğunu, davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuş ise de 6098 89/1 ve 6100 10 a göre bu itirazın yerinde olmadığını, öte yandan taraflar arasındaki sözleşmede uyuşmazlıkların --------- Mahkeme ve icra dairelerinde görüleceğinin kararlaştırıldığını belirterek itirazın iptali ile davalı aleyhine inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ekinde, arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasında akdedilen sözleşme örneği, 12/12/2022 tarihli cari hesap ekstresi, cari hesaba konu 2022 yılına ait ödenmeyen muhtelif tarihli faturalar (toplam 23 adet), ilgili araçların teslim tutanakları (toplam 60 sayfa) mevcuttur.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, ticari mal/hizmet verilmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir . Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.Davanın kabulü halinde, itiraz üzerine duran takibe devam edilir; (varsa) ihtiyati haciz, kesin hacze dönüşür. Ayrıca, alacaklı tarafça talep edilmesi halinde, takip konusu alacağın belirlenebilir (likit) olduğu durumlarda davalı (takip borçlusu) alacak miktarının asgari yüzde yirmisi oranında inkar tazminatına mahkum edilir. Yüksek mahkemenin yerleşik uygulamasına göre hüküm altına alınacak inkâr tazminatının asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir .
Uyuşmazlık konusu, taraflar arasındaki ticari mahiyetteki mal/hizmet sözleşmesi gereği olarak davacı yanın kesmiş olduğu faturalardan kaynaklı alacaklı olup olmadığı, hizmet verilip verilmediği, davalının takibe itirazda haklı olup olmadığı, haklı değil ise inkâr tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplanmaktadır
Mahkememizce tensiple birlikte,
- Takip dosyası temin edilmiş ve
- İlgili vergi dairelerine müzekkere yazılarak, 2022 ve 2023 yıllarına ait davacı tarafın BS, davalı tarafın BA formlarının gönderilmesi istenilmiştir.
Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık tespit edilmiş ve aynı celsede tahkikat aşamasına geçilerek, dosyanın mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek her iki tarafın 2022 yılına ait ticari defter ve kayıtları incelenmek sureti ile dava dilekçesinde belirtilen ve takibe konu yapılan faturalarla sınırlı olmak üzere uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiştir. Temin edilen 21/12/2023 tarihli mali hesap raporunda, "(...) Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile her iki tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan nedenlerle, Sayın Mahkemenin kabulü halinde,
1. Ticari Defterlerin Usule Uygun Tutulup, Tutulmadığı Yönünden:
Davacı şirketin ibraz ettiği, 2022 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. M.220- 226” ve --------- Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini ---------- onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür.
Davalı şirketin ibraz ettiği, 2022 yılı ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226 ve --------- Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış Defteri Kebir ile Yevmiye defterlerini ----------- onaylı beratlarını süresinde almış olduğu görülmüştür.
2. Dava Ve Takip Konusu Alacak Yönünden:
Davacının ticari defterlerine göre 16.12.2022 takip tarihi itibariyle davalından 96.462,10 TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre 16.12.2022 takip tarihi itibariyle davacı tarafa 85.114,11 TL borçlu olduğu, taraf ticari defter kayıtlarındaki 11.347,99 TL (96.462,10 - 85.114,11=) tutarındaki uyumsuzluğun;
Davacının 30.04.2022 tarihli ------------ seri no.lu 8.986,00 TL tutarlı, 31.05.2022 tarihli ------------ seri no.lu 365,37 TL tutarlı, 31.05.2022 tarihli --------- seri no.lu 2.289,12 TL tutarlı ve 30.06.2022 tarihli ---------- seri no.lu 14.707,50 TL tutarlı olmak üzere toplam 26.347,99 TL tutarlı faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olmamasından.
Davalının 08.04.2022 tarihli 15.000 TL tutarlı kendi ödemesinin defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklanmaktadır.
Dava ve takip konusu cari hesap alacağını oluşturan 21 adet 196.462,10 TL tutarlı faturaların, davacı şirket tarafından e-fatura sistemi üzerinden “Temel Fatura” olarak düzenlendiği ve --------- portali üzerinden davalı tarafa faturaların teslim edildiği, İlgili faturaların temel fatura senaryosu olarak düzenlenmiş olması sebebiyle red yanıtı verilmesine imkan bulunmamaktadır.
Dosya kapsamında, davalı tarafa --------- portalı üzerinden teslim edilen davalı defterlerinde kayıtlı olan 17 adet 166.114,11 TL tutarlı faturalar ile defterlerinde kayıtlı olmayan 4 adet 26.347,99 TL tutarlı faturalara, davalı tarafından yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edildiğine dair dayanak belge bulunmamaktadır.
Taraflar arasında imzalanan Kurumsal Müşteri Rezarvasyon Hizmetleri Sözleşmesinin Bölüm 1- madde c: “Şirket, işbu Sözleşme kapsamındaki rezervasyonları sebebiyle bedel ödeme yükümlülüğü bakımından ----------- karşı münferiden sorumlu olmak ve Sürücü'lerin rezervasyon bedeli bakımından garantörü olmak şartıyla Sürücü'ler adına ve kendi hesabına işbu Sözleşme'ye istinaden Kurumsal Müşteri Paneli üzerinden rezervasyon oluşturacaktır.” şeklinde kararlaştırıldığı.
Takip konusu cari hesabı oluşturan faturaların muhteviyatının, ---------, ---------- Ve----------- araç kiralama bedeli ile----------- bedeline ilişkin olduğu. Dosyaya sunulan Araç Teslim Formlarında, araçların teslim alındığına dair ---------, --------- Ve ---------- imzalarının bulunduğu görülmüştür.
3. Faiz Konusu Yönünden:
Takip alacaklısı davacı taraf, 16.12.2022 tarihli takipte, 96.462,10 TL asıl alacağına işlemiş faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesini talep etmiştir.Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; davalı tarafın tacir olması, işin ticari iş olması, temerrüt faiz oranının önceden kararlaştırılmamış olması nedeniyle takip sonrasında 96.462,10 TL alacak için 3095 s.k m.2/2 kapsamında avans faiz yürütülebileceği" tespitlerine yer verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içeriği birlikte değerlendirildiğinde, davalının açık sözleşme hükümlerine ve davacı şirket aracılığıyla yaptığı araç kiralamalarına rağmen kendisine tanzim edilen fatura bedellerini ödemediği, davalı tarafa ---------- portalı üzerinden teslim edilen davalı defterlerinde kayıtlı olan 17 adet 166.114,11 TL tutarlı faturalar ile defterlerinde kayıtlı olmayan 4 adet 26.347,99 TL tutarlı faturalara, davalı tarafından yasal 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edildiğine dair dayanak belge bulunmadığı, takip konusu cari hesabı oluşturan faturaların muhteviyatının, ---------, --------- Ve --------- araç kiralama bedeli ile ----------- bedeline ilişkin olduğu. Dosyaya sunulan Araç Teslim Formlarında, araçların teslim alındığına dair --------, --------- Ve ----------- imzalarının bulunduğu anlaşıldığından takibe itirazın haksız olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiş; alacağın mahiyeti gereği likit olduğu değerlendirilmekle davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KABULÜ ile;
a.)Davalı yanın ---------İcra Müdürlüğü -------- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına
b.)Alacağın mahiyeti ve likit olduğu anlaşıldığından asıl alacağın %20 si olan 19.292,42 TL inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.-Alınması gerekli 6.638,60.-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.165,03.-TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 5.473,57.-TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.165,03.-TL başvurma harcı, 179,90.-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.344,93.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yargılama gideri olarak sarf edilen 62,00.-TL posta ücreti ve 3.000,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.062,00.-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 3.120,00 TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7.-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde ----------Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 23/05/2024