T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/142 Esas
KARAR NO:2023/892
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/07/2019
KARAR TARİHİ: 16/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ticari ilişki olduğunu, cari hesap ekstresi gereği davalının müvekkili şirkete 9.688,00 borçlu olduğunu, alacağın tahsili amacıyla -------Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibinin 1.568,00 TL dışında kalan bedel için kısmi itirazda bulunulduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına ve %20 oranından az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında ticari iş gereği tutulan cari hesap olduğunu, müvekkilince ----- üzerinden düzenlenen faturaların davacı tarafından Türk Lirası olarak ödendiğini, ödemelerin fatura düzenlene tarihindeki kur üzerinden yapıldığını, ancak faturaların vadesinden sonra ve kur farkı gözetilmeksizin ödendiğini, işbu kur farkından doğan alacağın davacı alacağından mahsup edildiğinden dava konusu bedelin ödenmediğini, faturalarda ödeme tarihi kurunun---satış kuru olarak belirtilmesine rağmen davacı tarafça daha düşük Merkez Bankası kurundan ödeme yapıldığı, davacının iyiniyetli olmadığını savunarak; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememiz ----tarihli gerekçeli kararı ---- ilamı ile kaldırılarak mahkememiz esasına alınarak yargılamaya devam olunmuştur.Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir ----- Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Mahkememizin kaldırma ilamı öncesinde --- Esas sayılı dosyası üzerinden verdiği ---- ilamı ile,"(...) --------- Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Yabancı para üzerinden yapılan alım satımlarda Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince faturaların Türk Lirası üzerinden düzenlenme zorunluluğu bulunduğundan faturalarda belirtilen yabancı paranın Türk Lirası karşılığı kur gözetilerek fatura tarihlerinde ödeme yapılmayıp daha sonra Türk Lirası ile ödeme yapılması durumunda kur farkı istenebilir. Bunun için taraflar arasında bir teamül oluşmasına da gerek bulunmamaktadır.Somut olaya döndüğümüzde, davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturalarda verilen hizmetin döviz karşılığı gösterilmiş olup ödeme tarihlerine göre kur farkı istenebilecek ancak---- sayılı kararı ve -------içtihatlarında da belirtildiği üzere çekle yapılan ödemeler yönünden kur farkı talep edilemeyecektir. Bu durumda davacı tarafın bilirkişi raporuna kur farkı talep edilemeyeceği yönündeki açık itirazı da dikkate alınarak mahkemece, bilirkişiden, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı faturaların tarihleri ve faturaların ödeme tarihleri ile ödemelerin ne şekilde yapıldığı hususlarının dayanak belgeleri ile tespiti, buna göre davalının kur farkı alacak talebinde haklı olduğu kısmın tespiti yönünde ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir" denilmek suretiyle kaldırılmıştır.Anılı kaldırma ilamında da belirtildiği gibi, davaya konu --------- sayılı icra dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesap, faturalar, ödemeler dayanak gösterilmek suretiyle 9.688,00 TL alacağın tahsili talebiyle 19/12/2018 tarihinde ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalı borçlu vekili 27/12/2018 tarihli dilekçesi ile; cari hesaplarında görülen borcun 1.568,00 TL olup ödeme emrinde belirtilen borcun 1.568,00 TL.'sini kabul ettiklerini, bunun dışında kalan borcu ve ferilerini kabul etmediklerini belirterek itiraz ettiği, davacı alacaklı tarafından itiraz edilen 8.120,00 TL üzerinden itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce, dosya, kaldırma ilamı sonrası yapılan 6/6/2023 tarihli ilk celse ara kararı gereği, mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek, kaldırma ilamında belirtildiği üzere, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı faturaların tarihleri ve faturaların ödeme tarihleri ile ödemelerin ne şekilde yapıldığı hususlarının dayanak belgeleri ile tespiti ile buna göre davalının kur farkı alacak talebinde haklı olduğu kısmın tespiti hususunda rapor alınması istenilmiştir. Temin edilen 1/10/2023 tarihli raporda özetle;"(...) Takip alacaklısı davacı taraf borcun cari hesap alacağından kaynaklandığını ileri sürerek, 19.12.2018 tarihinde ----- Sayılı dosyasıyla 9.688,00 TL alacağının tahsili için takibe geçmiştir.Davalılar itiraz süresi içerisinde, alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde müvekkil şirketin bilançosunda 1.568.00 TL göründüğünden bu bedel dışında alacaklı firmaya herhangi bir borç bulunmadığından kalan icra takip borcuna, işlemiş faiz miktarına, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz etmiştir.Sayın Mahkemenin dosyasına sunulan 09.10.2020 tarihli bilirkişi raporunda tarafların ticari defterleri incelenmiş.Davacının ticari defterlerine göre 19.12.2018 tarihi itibariyle davacı yanın davalı yandan 9.687,99 TL alacaklı olduğu, davalı yanın ticari defterlerine göre 19.12.2018 tarihi itibariyle davalı yanın davacı yana 1.576,27 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere,Davacı tarafından davalıdan 16 fatura ile 43.002,01 TL karşılığı 9.208,80 USD tutarlı mal ve hizmet satın aldığı, çek ile yapılan ödemelerde kur farkı talep edilemeyeceğinden çekin verildiği tarihte, banka ile yapılan ödemelerde ödemelerin yapıldığı tarihlerde ----- döviz alış kuruna göre yapılan hesaplamada davacı tarafından davalı tarafa 52.690,00 TL karşılığı 9.490,32 USD ödeme yapıldığı ve buna göre davacının davalından 20.08.2018 tarihi itibariyle 281,52 USD alacaklı olduğu.------ tarihinde ilan edilen kur değerleme USD Döviz alış kur'un 5,9902 TL olduğu, işbu tarihte ilan edilen USD alış kuruna göre davacının takip tarihi itibariyle davalından 1.686,35 TL (281,52 USD * 5,9902 TL) alacaklı olduğu hesaplanmaktadır" belirlemelerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve kaldırma ilamı sonrası temin edilen ve hüküm ve denetime elverişli olduğu kabul edilen rapor içeriği birlikte değerlendirildiğinde; toplam onaltı fatura ile 43002,01 TL karşılığı 9208,8 USD tutarlı mal ve hizmetin karşılığı olarak çek ile ödeme yapıldığı, bu bakımdan kur farkı talep edilemeyeceğinden banka ile yapılan ödemelerde ödemelerin yapıldığı tarihlerde --- yayımlanan ---------alış kuruna göre hesaplama yapılması gerektiği, buna göre davalı tarafa 52690,00 TL karşılığı 9490,32 USD ödeme yapıldığı ve buna göre takip tarihi itibariyle davacının 281,52 USD karşılığı 1686,35 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 1.686,35 TL üzerinden devamına,
Takibe kısmen itiraz edildiğinden, aradaki fark (1868,35-1568,00) 300,35 TL üzerinden hesaplanan %20 inkâr tazminatı karşılığı 60,07 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
2.-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 269,85.-TL'nin davacı tarafça dava açılırken yatırılan 136,67-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 133,18.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafından yatırılan toplam 136,67.-TL peşin harç ve 44,40.-TL başvurma harcı toplamı 181,07.-TL harcın davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
4.-Davacı tarafından yapılan 2.900,00.-TL bilirkişi ücreti, 156,70.-TL tebligat gideri yargılama gideri toplamı 3.056,70.-TL üzerinden davada haklı çıktığı %17 haklılık oranına göre 519,64.-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5.-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 1.686,35.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım için, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 1.686,35.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
8.-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00 TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca, haklılık oranına göre 1.095,60.-TL sinin davacıdan, bakiye 224,40.-TL sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9.-Kararın kesinleşmesi halinde artan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 16/11/2023