T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/413 Esas
KARAR NO: 2024/720
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2014
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı arasında sözleşme imzalandığını, sözleşme neticesinde keşidecisinin dava dışı ---------Şti. Olan ve yine dava dışı ---------Şti'ye keşide edilen 27/09/2014 vadeli, 70.000,00-TL bedelli ----------- seri numaralı ------------ Şubesine ait çeki ve ayrıca keşidecisinin müvekkili olduğu 24/10/2014 vadeli 9000-TL bedelli ----------- seri numaralı ------------- Şubesi'ne ait çeki, yine keşidecisinin müvekkili olduğu 26/11/2014 vadeli 12000-TL bedelli ----------- seri numaralı çeki ve keşidecisinin müvekkili olduğu 30/12/2014 vadeli 15000-TL bedelli ------------ seri numaralı ---------- Şubesi'ne ait çeki davalı şirkete elden teslim ettiği, daha sonra ise davalı şirketin işlerinin bozulduğu ve müvekkiline olan taahhütlerini yerine getiremediği, davalı şirketin taahhütlerini yerine getirememesi salt müvekkiline karşı değil diğer müşterilerine karşıda söz konusu olduğu, müvekkili şirketin davalı şirket yetkilileri ile görüştüğü ve sözleşmenin feshedilerek vermiş olduğu çeklerin kendisine iadesini talep ettiği, davalı şirket ise çekleri ciro ederek tedavüle sürdüğünü nerede olduğu kısa vadede tespit edemeyeceğini ama kendilerine süre verilirse mezkur çeklerin yerine başka evraklar vererek hamillerden alacağını ve müvekkiline iade edeceğini beyan ettiği, hatta bu durumu anlatan bir belgeyi de müvekkili şirkete verdiğini, müvekkilinin bir süre beklediği ve bu zaman zarfında davalı şirketin beton şantiyesini başka bir şirkete devrettiğini gördüğünü, müvekkiline taahhüt edildiği gibi çeklerinde iade edilmediği, avalı şirketin durumu kötü ötesi ve kendilerine verilen çeklerin ödenmesi halinde istirdatı da mümkün olmadığı, çekler için öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasını, mezkur çeklerden dolayı davalı şirkete borçlarının olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVA CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ----------Ş.'nin diğer davalı şirket -----------Ş.' ne aralarında imzalanan ----------- sözleşmesine istinaden kredi kullandırdığını, karşılığında faturalı alacağı temlik aldığını bu alacağa karşılık henüz tahsil edilmemiş 2 adet çek alındığını, işbu çeklerin yasal süresi içinde ibraz edildiğini, ancak mahkeme tarafından verilen "yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydı ile konulan" ödeme yasağı gerekçesi ile ödeme yapılmadığını", her iki çeke ilişkin icra takibine girişildiğini, davacı tarafından davalıya açılan dava ve tüm iddiaların haksız usulsüz ve mesnetsiz olduğunu, davalı ----------Ş.'nin diğer davalı ve davacı arasındaki hazır beton sözleşmesini bilmediğini ve bilmesi de gerekmediğini, davalı ---------- şirketi tarafından kendisine usulüne uygun olarak fatura ile tevsik edilen alacağı temlik aldığını, davacı tarafın davalı -------- şirketine yönelttiği ancak diğer davalı ile aralarında var olan ticari ilişkiye ilişkin itirazların davalı ----------şirketini bağlamadığını, davacının davalı ----------- şirketinin sahte fatura tanzim ederek alacağın tahsili yoluna gittiği iddialarının tümüyle gerçeğe aykırı olduğunu, bu nedenlerle dava konusu her iki çeke ilişkin tedbirin kaldırılmasını, davacı aleyhinde açılan davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVA
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile -----------Ş ile beton temini için anlaştıklarını, bunun neticesinde ------------ şirketine toplam bedeli 106.000,00TL olan 4 adet çek verdiklerini, fakat ----------- şirketinin taahhütlerini yerine getirmediğini belirterek, ---------- şirketinin müvekkilinden almış olduğu çeklerin de içinde olduğu birtakım çekleri --------- şirketine temlik ettiğini, keşidecisini dava dışı -----------Şti olan 27/09/2014 vadeli 70.000,00TL bedelli ve ------------- seri nolu ------------ şubesine ait, davalı --------- şirketine ödenmemiş ve bu bedel banka tarafından bloke edildiğini, bunun üzerine davalı şirket ----------- İcra Müd. ----------- E nolu dosyası ile takip başlattığınıbeyan ederek, davaların birleştirilmesine ve yargılamanın ----------- E nolu dosyası üzerinden devamına, çeklere ilişkin tedbiren ödeme yasağı konulmasını, müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline, keşidecisini dava dışı ------------ Şti olan 27/09/2014 vadeli 70.000,00TL bedelli ve ------------ seri nolu ------------ şubesine ait olan çekin bloke edilmesi için bankaya müzekkere yazılmasına ve yeniden teminat istenmemesine, ------------ İcra Müd. ----------- E nolu dosyasının tedbiren durdurulmasına ve takibin iptaline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Dilekçelerin teati işlemleri tamamlanmadan karar verildiğinden davalı tarafın cevap dilekçesi bulunmamaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE: Asıl dava ve birleşen dava hukuki niteliği itibari ile icra takibine konulan çeklerden dolayı borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır. Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Deliller toplandıktan sonra dosya, mali müşavir bilirkişiye verilerek rapor alınmıştır. 12/01/2016 tarihli bu rapordan, davacı şirketin ibraz edilen 2014 yılı ticari defterlerinin HMK. 222 Maddesi uyarınca sahibi lehine delil teşkil ettiği, asıl dosya davalısı şirketin ticari defterleri ibraz edilmediği için karşıt inceleme yapılamadığı, birleşen dosya davalısı şirketin ibraz edilen 2014 yılı ticari defterlerinin HMK. 222. maddesi uyarınca sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı şirketin incelenen 2014 yılı ticari defterlerinde, dava konusu çekler ile asıl dosya davalısı tarafından davacı adına düzenlenen 18.07.2014 tarihli ----------- no'lu fatura kaydına rastlanılmadığı, asıl dosya davalısı şirket tarafından sunulduğu görülen 12.09.2014 tarihli yazıda, davalı şirket tarafından davacı şirketten alınan dava konusu çekler karşılığında, davalı tarafından davacıya herhangi bir mal teslim edilmediğinin beyan edildiği, asıl dava yönünden; davacı şirketin davalı şirkete vermiş olduğu dava konusu toplam 106.000,00 TL bedelli 4 çek karşılığı davalı şirkete borçlu olmadığı, birleşen dava yönünden; asıl dosya davalısı tarafından birleşen dosya davalısına verilen dava konusu toplam 106.000,00 TL bedelli 4 adet çek karşılığı olarak davacı şirketin birleşen dosya davalısına borçlu olmadığı anlaşılmıştır.
İLK KARAR; Mahkememizce 21/04/2016 tarih ve ---------- Esas ve ------------ K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili temyiz yasa yoluna başvurmuştur.
BOZMA İLAMI: ---------- sayılı ilamında; ''...Asıl dosya davalısı ----------Ş.’nden sadır belge içeriğinin doğru olmadığı, dava konusu çekler karşılığı asıl dosya davalısı şirketin, asıl ve birleşen dosya davacısı --------- Şti.’ne mal teslim ettiği anlaşılırsa asıl davanın reddine karar verilmelidir. Bu durumda birleşen dosya davalısı ----------Ş.’nin 6361 sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak çekleri devraldığı anlaşılırsa (faktoring işlemine konu faturanın kapalı fatura olup olmadığı da tartışılarak), birleşen davada davalı ---------Ş. hakkındaki davanın da reddine karar verilmelidir.Mahkemece yukarıda açıklandığı şekilde inceleme yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gibi, kabule göre ise asıl ve birleşen davalarda yargılama giderleri hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması da usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada verilen hükümlerin BOZULMASINA, '' şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.--------- sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmakla dosya yukarıdaki esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmuş bozma ilamı doğrultusunda yargılama sevk ve idare olunmuştur.
İKİNCİ KARAR; Mahkememizce 29/09/2022 tarih ve ---------- Esas ve ----------- K. sayılı kararı ile asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz yasa yoluna başvurmuştur.
BOZMA İLAMI;------------ sayılı ilamında; ''...Asıl ve birleşen dava çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Asıl ve birleşen davada davacı, dava konusu çeklerden 27.09.2014 tanzim tarihli keşidecisi dava dışı ------------Şti. olan çeki almış ve ciro edilerek asıl davada davalı şirkete verilmiş, asıl davada davalı şirket tarafından da birleşen davada davalı ----------- şirketine ciro edilmiştir. Diğer üç çekte ise asıl ve birleşen davada davacı keşideci olup asıl davada davalıya çekleri keşide etmiş ve asıl davada davalı tarafından da birleşen davada davalıya ciro edilmiştir. Bu durumda faktoring işlemi alacağın temliki ve 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne tabidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 188 inci maddesinin birinci fıkrasına göre borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde çeklerin bedelsiz kaldığına dair beyan içeren belgenin asıl davada davalı şirketten sadır olduğu belirlenmiş, asıl dava bakımından dava kabul edilerek, dava konusu çeklerin, asıl davanın davalısına verilme sebebi olan betonun teslim edilmediği ve çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne karar verilmiştir. Çeklerin karşılığı olan betonun teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı def'i alacağın temliki hükümlerine göre faktoring şirketine karşı ileri sürülebileceğinden, faktoring şirketine karşı açılan birleşen davanın da kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle birleşen davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. Açıklanan sebeplerle; Mahkeme kararının BOZULMASINA,'' şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.----------- sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmakla dosya yukarıdaki esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmuş bozma ilamı doğrultusunda yargılama sevk ve idare olunmuştur.Tekmil dosya kapsamında mahkememizin asıl ve birleşen dosyasında talebin çekten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, asıl ve birleşen davada davacının, dava konusu çeklerden 27/09/2014 tanzim tarihli keşidecisi dava dışı ----------Şti. olan çeki aldığı ve ciro ederek asıl davada davalı şirkete verdiği, akabinde ise asıl davada davalı şirket tarafından da birleşen davada davalı ---------- şirketine ciro edildiği, diğer üç çekte ise asıl ve birleşen davada davacının keşideci olduğu, asıl davada davalıya çekleri keşide ettiği ve asıl davada davalı tarafından da birleşen davada davalıya ciro edildiği, faktoring işlemi alacağın temliki ve 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne tabi olmakla mahkememizce de bozma ilamı doğrultusunda değerlendirme yapıldığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 188 inci maddesinin birinci fıkrasına göre borçlunun, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebileceği, mahkememizce yapılan yargılama neticesinde çeklerin bedelsiz kaldığına dair beyan içeren belgenin asıl davada davalı şirketten sadır olduğu belirlendiği, bu doğrultuda asıl dava bakımından davanın kabul edilerek, dava konusu çeklerin, asıl davanın davalısına verilme sebebi olan betonun teslim edilmediği ve çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçesiyle kabul yönünde hüküm kurulduğu , ticari ilişkide çeklerin karşılığı olan betonun teslim edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı def'i nin alacağın temliki hükümlerine göre birleşen dosya davalısı --------- şirketine karşı da ileri sürülebileceği mahkememizce anlaşılmakla birleşen dosyada da davanın kabulüne karar verilmiş, mahkememizce verilen 29/09/2022 tarih--------- Esas - --------- Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği ve ------------ sayılı sayılı ilamında da bu yönde bozma yapılmadığı anlaşılmakla asıl dosya bakımından yeniden karar verilmesine yer olmadığına kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
1-Mahkememizce verilen 29/09/2022 tarih ---------- Esas - ----------- Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verildiği ve ----------- sayılı ilamında da bu yönde bozma yapılmadığı anlaşılmakla yeniden karar verilmesine yer olmadığına,
BİRLEŞEN---------- SAYILI DAVA YÖNÜNDEN
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davaya konu ---------- Şubesi'ne ait Keşidecisi ---------- Şti., lehdarı -------- Şti. olan ----------- seri numaralı 27/09/2014 vade tarihli 70.000,00-TL bedelli çek,
Davaya konu --------- Şubesi'ne ait keşidecisi ..., lehdarı ... olan, --------- seri numaralı 24/10/2014 vade tarihli 9.000,00-TL bedelli çek,
Davaya konu ---------- Şubesi'ne ait keşidecisi ..., lehdarı ... olan, --------- seri numaralı 26/11/2014 vade tarihli 12.000,00-TL bedelli çek,
Davaya konu ---------- Şubesi'ne ait keşidecisi ..., lehdarı ... olan, ----------- seri numaralı 30/12/2014 vade tarihli 15.000,00-TL bedelli çekler yönünden davacının davalı ---------Ş. 'ye borçlu olmadığının tespitine,
3-HARÇLAR
a-Asıl dava yönünden alınması gerekli 7.240,86-TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 1.810,25-TL harçtan mahsubu ile, bakiye 5.430,61-TL'nin asıl davanın davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
b-Birleşen dava yönünden alınması gerekli 7.240,86 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.810,22 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 5.430,64 TL nin birleşen davanın davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-VEKALET ÜCRETİ
a-Asıl dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 16.900,00-TL nispi vekalet ücretinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Birleşen dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Asıl dava yönünden davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.810,25-TL peşin harç, 25,20-TL başvurma harcı toplamı 1.835,45-TL'nin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Birleşen dava yönünden davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.810,22-TL peşin harç, 25,20-TL başvurma harcı toplamı 1.835,42-TL'nin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,
c-Asıl davada davacı tarafından sarf edilen 600,00 TL bilirkişi ücreti, 1.098,35 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.698,35 TL yargılama giderinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
d-Birleşen davada davacı tarafından sarf edilen 145 TL yargılama giderinin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,
e-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.26/09/2024