T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/926 Esas
KARAR NO: 2023/566
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/07/2018
KARAR TARİHİ: 13/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı-------- 50.000,00-TL borç aldığını; borç karşılığı olarak 20.01.2005 tanzim tarihli ve 20.01.2016 tarihli 50.000,00-TL tutarlı bono verdiğini; bu bononun icra takibine konu edildiğini; bonodaki ödeme tarihinin sonradan doldurulduğunu; diğer müvekkili ---- bonoya kefil olduğunu; ödemeler yapılmasına rağmen bononun tam miktar üzerinden icraya konulduğunu; bu bononun icra dosyasının------ numarası ile açık olduğunu; Müvekkilinin davalı ---- borç aldığını;, borç karşılığı olarak---- tutarlı bono verdiğini; bu bononun icra takibine konu edildiğini; bonodaki ödeme tarihinin sonradan doldurulduğunu; diğer müvekkili ---------bonoya kefil olduğunu; ödemelerin yapılmasına rağmen bononun tam miktar üzerinden icraya konulduğunu; bu bononun icra dosyasının ----------numarası ile açık olduğunu; davalıların ortak hareket ettiğinden ve ortak avukat tuttuğundan aralarında dava arkadaşlığı olduğunu; şu âna kadar davalıların kendilerine, avukatlarına ve icra dosyasına 150.000,00-TL ödemede bulunulduğunu ve takibe konu bir borç kalmadığını; müvekkilinin, banka dekontlarında ve ödeme belgelerinde görüneceği üzere, icra takibinden önce 82.000,00-TL; icra takibinden sonra avukata 38.250,00-TL; daha sonrasında diğer avukatlara ve davalıların hesaplarına gönderilen paralarla birlikte toplam 150.000,00-TL ödemede bulunduğunu ifade etmekte ve borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını ve iddialarını ispat yükü altında olduğunu; takipten önce yapılan ödemelerin takibe mahsuben verildiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu; davalıların mevcut senet borçları dışında müvekkillerden elden ve banka yoluyla başka borçlar da aldıklarını; iddia ederek davanın reddini talep etmiştir.Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice
Dava, takip sonrası açılan menfi tespit davasıdır.
Davacılardan ---- ayrı ayrı takip konusu yapılan kambiyo senetlerinde kefil, diğer davacı----- keşideci olarak yer almaktadır. Davacılar vekili her iki takip bakımından müvekkillerinin takip öncesi ve sonrasında davalı yan vekillerine yapılan ödemeler nedeniyle müvekkillerinin borçlu olmadığını iddia etmekte; davalı ise iddiaların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, soyut olup delile dayanılmadığını, takipten veya vadeden önce yapılan ödemelerin takip borcundan mahsup edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalıların mevcut borçları dışında müvekkilinden başkaca elden ve banka yoluyla borç aldıklarını, ayrıca dava dosyalarında tarafların farklı olması nedeniyle dosyaların tefrik edilmesine ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Her iki takip dosyası tensip doğrultusunda celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. İncelendiğinde ---- sayılı takip dosyasında davacılardan ----- sayılı takip dosyasında ise diğer davalı ------ alacaklı olduğu; her iki takip dosyasında da işbu dava davacılarının borçlu sıfatıyla yer aldıkları, yine her iki dosyada alacak nedeninin 50.000,00 TL tutarlı senetler olduğu ve takiplerin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip (örnek 10) oldukları anlaşılmıştır.14/2/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konusu, davacı şirketin keşidecisi, davacı ------kefili olduğu, iki adet bono nedeni ile davacıların davalılara borçlu olup olmadığı, bono bedellerinin davacılar tarafından ödenip ödenmediği, ödeme yapıldı ise hangi miktarda yapıldığı şeklinde belirlenmiş, taraflara delillerini bildirmeleri, varsa ödeme ve sair iddia ve savunmalarına dair tüm mali kayıtlarını sunmaları için süre verilmiş ve davacılar vekili tarafından ilgili kayıtlar dosyaya sunulmuştur. Ayrıca --- yazılan müzekkere doğrultusunda ilgili mali kayıtları dosya arasına alınmıştır.Tüm kayıtlar üzerinde hesap bilirkişisi tarafından inceleme yapılmak suretiyle uyuşmazlık konularında rapor tanzimi istenmişse de -----raporlar çelişkili olmaları ve hüküm tesisi ve denetime elverişli olmamaları nedeniyle itibar edilememiş, dosya 21/6/2022 tarihli celse ara kararı gereği, yeni seçilecek üç kişilik bir hesap uzmanı bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek tarafların itirazları ve mevcut raporlar arasındaki çelişkiler de giderilmek sureti ile davacılar tarafından dava ve takip konusu senetlere istinaden davalılara yapılan ödemeler tespit olunarak davacıların davalılara borçlu bulunmadığı miktarın 6098 sayılı Yasanın 100 üncü maddesi hükmü de dikkate alınarak tespitine ilişkin rapor düzenlenmesi istenilmiştir.---- (akademisyen),---- (hukukçu, hesap uzmanı) ve ------(----İcra Müdürü, hesap uzmanı)'dan teşkil eden heyetin ----tarihli raporunda özetle;
----1-Davalı ---------- alacaklısı olduğu----- sayılı dosyasından mahkemeniz dosyasına gönderilen 25/02/2019 tarihli yazı ekindeki yer alan dosya (kapak) hesabında davanın açıldığı 31/07/2018 tarihi itibariyle borçlunun maaşından kesilerek tahsil edildiği anlaşılan (3) adet ödeme olduğu, bu ödemelerin 18/05/2018 tarihinde 652,05 TL, 21/06/2018 tarihinde 652,05 TL ve 17/07/2018 tarihinde 708,52 TL olduğu (dava tarihinden sonraki tarihlerde tahsil edildiği belirtilen diğer ödemelerin hesaplamalarda dikkate alınmaması, icra müdürlüğünce dikkate alınması gerekmiştir) bildirilmiştir.
2-Davalı---------- sayılı dosyasından mahkemeniz dosyasına gönderilen 17/05/2019 tarihli cevabi yazıda dosyaya herhangi bir ödeme yapılmadığı ancak alacaklı tarafça 28/10/2017 tarihinde 16.500,00 TL, 30/10/2017 tarihinde 11.900,00 TL ve 21/04/2018 tarihinde 2.500,00 TL harici ödeme (harici ödemeler toplamı 30.900,00 TL olarak hesaplanmaktadır) yapıldığının beyan edildiğinin cevaben bildirildiği anlaşılmıştır
3-Takip öncesi ödeme iddiaları da bulunduğundan, hesaplamanın takip öncesi dönem ve takip tarihi ile işbu davanın açıldığı 31/07/2018 tarihi arasındaki ödemeler dikkate alınmak suretiyle (işbu davanın açıldığı tarihten sonra yapılan ödemeler işbu davanın konusu olamayacağı için hesaplama sırasında dikkate alınmayacaktır) yapılması gerekecektir. Kısmi ödemelerin öncelikle TBK'nun 100.maddesi dikkate alınmak suretiyle, takip öncesi dönem için sadece alacaklının işlemiş faiz alacaklarına, takip tarihinden sonraki ödemeler için ise, takip tarihi ile işbu davanın açıldığı tarih arasındaki süre içerisinde işlemiş olan temerrüt faizleri, icra masrafları ve ---içtihatları gereğince, masraflardan sayılan icra vekalet ücreti alacaklarına ------mahsup edilmesi gerekecektir
------Önceki bilirkişi raporlarına karşı davalı tarafın vermiş olduğu dilekçelerde raporlarda mahsup edilen bir kısım ödemelerin kabul ve ikrar edildiği gibi, davalıların vekillerine yapılan ödemelerin her iki dosya alacaklısının alacağı için yarıya yarıya mahsup edilmiş olmasına da herhangi bir itirazının olmadığı anlaşılmıştır
9- TBK'nun 100.maddesi, Yargıtay kararlarına göre re'sen uygulanması gereken bir madde olup, (kaldı ki, alacaklıların da bu maddenin uygulanması yönünde talepleri mevcuttur) kısmi ödemeler, alacaklıların işlemiş faiz alacaklarına mahsup edilecektir. Takip tarihinden sonraki dönemde yapılan ödemelerden ise, icra masrafları ile Yargıtay içtihatları gereğince, masraflardan sayılan icra vekalet ücreti de---------- kısmi ödemelerden öncelikle mahsup edilecektir. Alacaklıların bono bedelinin binde üçünü aşmamak üzere (takip öncesi yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra asıl alacaktan kalan kısım yönünden) borçlularından komisyon isteyebileceğinden ve alacaklılar tarafından binde üç komisyon talep edilmiş olduğundan, alacaklının alacağına hesaplanacak olan komisyonun eklenmesi gerekecektir.Tüm bu açıklamalardan sonra her bir dosya yönünden takip tarihinde talep edilebilecek alacak miktarları (alacak kalemleri tek tek gösterilerek) ile takip tarihi ile dava tarihi arasındaki süre içerisinde yapılan ödemelerin TBK'nun 100.maddesine göre mahsubu suretiyle, dava tarihi itibariyle davalı alacaklıların davalı borçlulardan talep edebileceği herhangi bir alacağının kalıp kalmadığı, varsa miktarı hesaplanarak ayrıntılı olarak cetveller üzerinde gösterilecektir
10- Davalı ------ bedelli bonoya karşılık takip tarihi olan 07/06/2016 tarihi öncesinde ----- senede mahsuben yapılan ödemeler toplamı yukarıdaki cetvelde 49.225,00 TL olarak gösterilmiştir. Şu duruma göre, alacaklı ----------- tarihinde talep edebileceği asıl alacak, faiz ve komisyon miktarları hesaplanarak aşağıdaki cetvel üzerinde ayrıntılı olarak gösterilecektir. Senedin vade tarihi 25/01/2016 olup, vade tarihi itibariyle asıl alacaktan kalan kısım (50.000,00 TL (-) 49.225,00 TL=) 775,00 TL olacaktır.
Davalı alacaklının vade tarihi itibariyle kalan 775,00 TL alacağı ile bu alacağın 2,33 TL komisyon ile 2,23 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 779,56 TL miktarındaki alacağına karşılık borçlunun takip öncesi dönemde ayrıca iki defada 5.000,00 TL ödemiş olduğu kabul edildiğinde, davacı borçluların alacaklı ------- takip tarihi itibariyle herhangi bir BORCUNUN KALMADIĞI gibi, (5.000,00 TL (-) 779,56 TL=) davacı borçluların davalı ----- alacaklı olduğu ortaya çıkmış olacaktır. Yukarıdaki cetvellerde davalı alacaklı ------- alacağı için takip tarihi ile dava tarihi arasında ödendiği gösterilen 25.900,00 TL'yi de bu miktara eklediğimizde, davacıların davalı------ 30.120,44 TL FAZLA ÖDEME yaptıkları ortaya çıkmış olacaktır.
11- Davalı ------- alacaklısı olduğu 50.000,00 TL bedelli bonoya istinaden vade tarihi olan 20/01/2016 tarihinde önce toplam 6.000,00 TL ödemede bulunulduğu yukarıdaki cetvelde gösterilmiştir. Şu duruma göre, davalı alacaklının takip tarihi olan 06/06/2016 tarihinde davacı borçlulardan (50.000,00 TL (-) 6.000,00 TL=) 44.000,00 TL asıl alacak, 132,00 TL binde üç komisyon olmak üzere (işlemiş faiz talep edemeyecektir) 44.132,00 TL alacak talebinde bulunabileceği anlaşılmış olacaktır. Adı geçen alacaklı------alacaklısı olduğu dosya alacağı için takip tarihinden sonra yapılan ödemelerin TBK'nun 100.maddesi gereğince mahsubu suretiyle dava tarihi itibariyle bakiye asıl ve faiz alacağı da hesaplanarak aşağıdaki cetvelde ayrıntılı olarak gösterilecektir.
12- Takip; bir vekil (avukat) aracılığıyla yürütülmekte olup, davanın açıldığı 2018 yılında yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarife'sinin 3. Kısmına göre, alacaklı lehine tahakkuk edecek icra vekalet ücreti 5.190,00 TL olacaktır. Alacaklı tarafından yapılan icra masrafları dosyada (peşin harç dahil) 401,75 TL olarak hesaplanmıştır. Takip konusu yapılabilecek komisyon alacağı (fer'i alacak) 132,00 TL'dir. Şu duruma göre, ilk kısmi ödemeden öncelikle 5.723,75 TL'nin mahsup edilmesi gerekecektir.TBK'nun 100.maddesi dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucunda, yukarıdaki cetvelde de görüleceği üzere alacaklı ---------- asıl alacağından bakiye 38.815,59 TL, işlemiş faiz alacağından bakiye (7.915,18 TL (-) 4.512,62 TL=) 3.402,56 TL kalmış olacaktır. İcra vekalet ücreti, icra masrafları ile peşin harç yukarıda mahsup edilmiş olduğundan, kalan (38.815,59 TL + 3.402,56 TL=) 42.218,15 TL'nin üzerine 2.002,00 TL icra tahsil harcı eklediğimizde, davalı -------- davacı borçlulardan işbu davanın açıldığı 31/07/2018 tarihi itibariyle bakiye (42.218,15 TL + 2.002,00 TL=) 44.220,15 TL bakiye borcu kalmış olacaktır
Sonuç:
1-Davalı alacaklı ---- hesabına davacı borçlulardan ----- hesabından açıklamasız olarak yapılan ödemeler, takip konusu senet borcu için yapılan ödemeler olarak farz olunduğunda, davalı alacaklının davacı borçlulardan senedin vade tarihi olan------ komisyon olmak üzere toplam 779,56 TL alacaklı olacağına; ancak, takip tarihinden önce ve takip sonrasında yapılan ödemelerin (haricen ödeme beyanına göre de) senet borcu için yapılan ödemeler olarak kabul edildiğinde, davalı ----- davacılardan takip tarihi itibariyle herhangi bir alacağının kalmamış olacağına; işbu davanın açıldığı --------ödeme yapılmış olacağının anlaşıldığına,
2-Davalı alacaklı---- takip öncesi yapılan iki adet ödeme, davalı-alacaklı vekili tarafından kabul edilmiş olup, bu iki ödemenin mahsubu suretiyle yapılan hesaplama sonucunda davalı alacaklı ----- davacı borçlulardan 06/06/2016 takip tarihi itibariyle 44.000,00 TL asıl alacak ve 132,00 TL komisyon alacağı olmak üzere toplam 44.132,00 TL alacaklı olacağına; takip tarihinden sonra haricen yapılan (haricen yapılan ödemeler de davalı vekili tarafından ödeme olarak kabul edilmiştir) ödemeler ile borçlunun maaşının haczi suretiyle kesilerek dosyaya tahsil olunan (3) adet tahsilat bedelinin mahsubu suretiyle (TBK.m.100) yapılan hesaplama sonucunda davalı------davacılardan işbu davanın açıldığı 31/07/2018 tarihi itibariyle 44.220,15 TL alacaklı olacağının anlaşıldığına" belirlemelerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı, ilgili takip dosya içeriği, ödeme/tahsilat kayıtları ve hüküm tesisi ve denetime elverişli heyet raporu içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davacıların alacaklısı davalılardan Salih olan takip dosyasında, dava öncesinde olup takip önce ve sonraki ödemeleri dikkate alındığında takibe esas senet miktarından çok daha fazla ödeme yaptığı ve dava tarihi itibariyle bakiye borcunun bulunmadığı; davacıların alacaklısı davalılardan ------ olan takip dosyasında ise, davalı vekili tarafından da kabul edilen takip öncesi yapılan iki adet ödemenin mahsubu suretiyle yapılan hesaplama sonucunda davalı alacaklı ------davacı borçlulardan 06/06/2016 takip tarihi itibariyle 44.000,00 TL asıl alacak ve 132,00 TL komisyon alacağı olmak üzere toplam 44.132,00 TL alacaklı olduğu, bu toplam tutar haricindeki kapak hesabı bakımından davacıların borçlu bulunmadığı anlaşıldığından; ilk takip dosyası bakımından davanın tümden kabulüne, ikinci bakımından ise kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A.)---------- takip bakımından açılan davanın,
1.-KABULÜ ile; davacıların bu takip bakımından borçlu olmadıklarının tespitine,
B.)---------- sayılı takip bakımından açılan davanın,
1.-KISMEN KABULÜ ile; davalıların bu takip bakımından takip tarihi olan 06/06/2016 tarihi itibari ile 44.000,00.-TL asıl ve 132,00.-TL komisyon alacağı olmak üzere toplam 44.132,00.-TL alacaklı olduğu; bu toplam tutar haricindeki kapak hesabı bakımından davacıların borçlu bulunmadıklarının tespitine, güncel kapak hesabı (hesap özeti) nın bu tespit doğrultusunda revize edilmesine,
C.) 1--------- sayılı takip dosyası bakımından alınması gerekli 3.561,34.-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 853,88.-TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 2.707,46.-TL nin davalı ----- tahsili ile hazineye irat kaydına,
2.-------- sayılı takip dosyası bakımından alınması gerekli, 3.014,66.-TL nin davalı ------------- tahsili ile hazineye irat kaydına,
Ç.) Davacı tarafça yatırılan 35,90 TL başvuru harcı ile 1.707,75.-TL peşin harcın toplamı 1.743,65.-TL harcın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
D.) Davacı tarafından yapılan 6.800,00-TL bilirkişi ücreti, 187,00.-TL posta gideri toplam 6.987,00.-TL'nin ---------- davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
E.)Davalı -------- tarafından bilirkişi ücreti olarak yapılan 1.500,00.-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
F.) Davalı ---- tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
G.)------------ sayılı dosysası yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalı ---- tahsili davacıya verilmesine,
H.)-------- dosyasında kabul edilen dava değeri yönünden, davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davalı----- tahsili davacıya verilmesine,
I.)---------- dosyasında red edilen dava değeri yönünden, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 8.318,43.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine,
İ.-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde-----------Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.13/07/2023