T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/210 Esas
KARAR NO: 2024/236
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/06/2020
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili --------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında, 2010 yılından bu yana yapılan sözleşmeler ile müvekkili şirketin, davalı şirketin bir takım işlerini yüklenici sıfatıyla üstlendiğini; üstlenmiş olduğu işleri de sözleşmeye uygun olarak bitirip teslim ettiğini, ancak müvekkilinin, sözleşmeye uygun olarak yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına karşın, hak etmiş olduğu sözleşme bedellerinin, davalı tarafından hala tam olarak ödenmediğini, müvekkilinin taleplerinin yıllardır karşılıksız kaldığını, bugün itibariyle bakiye alacağının halen ve tam olarak ödenmediğini, her iki şirketin cari hesapları incelendiğinde, müvekkilinin hak etmiş olduğu ancak kendisine ödenmeyen ücret tutarlarının netlik kazanacağını, bu sebeple; 6102 Sayılı TTK Madde 83 uyarınca; iki taraftan, ticari defterlerinin mahkemeye ibrazının talep edilmesi gerektiğini, alacaklarının tahsili amacıyla arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere şimdilik 76.700,00-TL (10.000,00 EURO'nun dava tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığı.) alacağın doğum tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
BEYAN:Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; Müvekkile şirketin işbu davanın açıldığından bilirkişi raporunun tebliği ile haberdar olduğunu, dava dilekçesinin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin, sözleşmenin ifa yeri olan --------- çıkan olaylara bağlı olarak ifa imkansızlığı sebebiyle son bulduğunu, bu durumun kendilerine ---------Noterliği'nin 01/03/2021 tarih --------- yevmiye nolu ihtarname ile bildirildiğini, ancak her e kadar söz konusu ihbarnamede şirketlerinin yüklü miktarda vermiş olduğu avans tutarının iadesini talep edebilmek adına hesaplama yapılabilmesi için karşı taraftan sözleşme uyarınca tamamlamış oldukları işlerin taraflarına bildirilmesi istenilmiş ise de avans tutarının iadesinden kaçınmak adına karşı tarafça bu hususta hiçbir geri dönüş yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından davacıya proje tamamlanacağı hesap edilerek bu doğrultuda avans ödemelerinin gerçekleştirildiğini, bunun haricinde sözleşmede belirlenen şekilde davacı tarafa hak ettiği tüm ödemelerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, hatta avans tutarı dikkate alındığında işin tamamlanmamış olması nedeniyle müvekkili şirketin alacaklı olduğunun sabit olduğunu, bu hususta yasal yollara başvurma haklarını saklı tuttuklarını, ilgili kayıtlar incelendiğinde davacı tarafın herhangi bir alacağının söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin 61.785,60 TL tutarınca alacaklı olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olduğunu, --------- Şti. nin müvekkili şirket kaşıtlarında yer alan cari hesap ekstrelerinde 61.785,60 TL fark mevcut olup müvekkili şirketin alacaklı konumda olduğunu, müvekkili şirket kayıtlarında gerçekte alacaklının müvekkili şirket olduğunun sabit olduğunu, karşı tarafın kayıtları incelendiğinde de bu hususun bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, hal böyleyken müvekkili şirketin alacaklı konumda olmasına rağmen karşı tarafın mesnetsiz bir şekilde alacak iddiası bulunmasının taraflarınca kabul edilebilir olmadığını, asılsız tüm iddialara itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporları, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Mahkememizce davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat yolu ile aldırılan 12/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Öncelikle dava dosyasında yeralan, taraflar arasında düzenlenmiş ve imzalanmış olan iş sözleşmenin “Sözleşme Bedeli” başlıklı 2. Maddesinde sözleşme bedeli 290.00 EURO yazıldığını, ek sözleşme olup olmadığının tespit edilemediğini, yapılan ödemenin, kesilen fatura ve hakediş tutanaklarında yer alan tutarlar ile sözleşme bedeli arasında uyumsuzluk olduğunu, dolayısıyla mevcut yasal defterde kayıt altına alınmayan bildirim ve beyanlara intikal etmeyen cari hesap hareketleri, ödeme belgeleri, iş bitirme belgeleri, ek sözleşmeler gibi bilgi, belge ve evrakların olup olmadığı tespit edilemediğini, taraflar arasında imzalanan 3 adet hakkediş özetinde yer alan; 07/05/2010 tarihli 1.Hakediş özeti ile 28.920,-EURO, 08/04/2010 tarihli 2.Hakediş özeti ile 36.150,-EURO, 09/01/2010 tarihli 3.Hakediş özeti ile 50.610,-EURO olmak üzere toplam 36.150,-EURO avans toplam iş bedeli olduğu beyan edilen 361.500,-EURO Hakediş tutanağı imzalandığını, ancak yukarıda bahsedilen faturanın haricinde herhangi bir fatura veya fatura yerine geçen belge yasal defter kayıtlarında olmadığını, söz konusu iş sözleşmesinin 2. Maddesinde “ödemeler fatura kesim tarihinden veya hakediş imzalanması tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılacaktır” ibaresi yer aldığını, davalı ve davacı şirketler tarafından imzalanan --------Ş’nin 31 Aralık 2015 tarihli mutabakat mektubunda da görüleceği üzere 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle ----------Şti 61.785,60 TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, sonuç olarak davacı -------Şti. yasal defter kayıtlarına göre ---------- Şti.’nden 27/05/2010 tarihinde banka havalesi ile 70.000,-TL, 14/07/2010 tarihinde banka havalesi ile 57.000,-TL ve 09/08/2010 tarihinde nakit 35.000,-TL olmak üzere toplam olarak 162.000,-TL iş avansı tahsilatı yaptığını, yine yasak defter kayıtlarında yeralan 08/09/2010 tarihinde ---------- adına (52.000,- EURO) 100.214,40 TL tutarında bir adet fatura düzenlediğini, bu bağlamda --------- Şti. yasal defter kayıtlarına göre --------- Şti tarafından ödenen avanslar karşılığında başka fatura düzenlenmemiş olup, 61.785,60 TL --------- Şti'nin alacaklı olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu kanaati bildirilmiştir. 23/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyaya mübrez belge, bilgi, davacı yanın ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu, davalı yana ait ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı yanın davalı yandan dava tarihi olan 16.06.2020 tarihi itibarıyla 32.167,91 Euro alacaklı olduğu, Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği kanaati bildirilmiştir.10/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; işin tamamlanamamasının davacının kusurundan kaynaklandığına yönelik savunmaya bağlı olarak ihtimalli bir biçimde değerlendirilmesi uygun görülmekle, Sayın Mahkeme, yukarıda verilen açıklamalar ışığında işin davalının talebi ile yarım bırakıldığı, tamamlama konusunda çağırının bulunmadığı, sözleşmeye aykırılığın yazılı olarak bildirilmediği ve temerrüt ihtarının şekli şartlarının gerçekleşmediği sonucuna varırsa, davacının bu konuda kusurunun bulunmadığı düşünülerek, • Dosya kapsamındaki bilgi belgeler ve taraf beyanlarına göre, dava konusu işlerin tamamen bitirilemediği, dolayısıyla davacının toplam sözleşme bedelini talep edemeyeceği, ancak işin bitirilen kısmı için bedel talep edebileceği, • İşin bir kısmının bitirildiği ve davacının işin bitirilen kısmı için sözleşme kapsamında karşılığı olan tutarı talep edebileceği yönünde görüşe varılmakla birlikte, davalı tarafından işin bitirilen kısmı için hesaplama yapılmasına imkân verecek herhangi bir bilgi belge paylaşılmadığı gibi, yapılacak işe ait bir teknik şartname olmadığı ve sözleşmede de işin kalem kalem ayrıntıları sayılmadığı için, bu konuda yalnızca davacı tarafından paylaşılan hakkediş çizelgelerinden yararlanmak dışında başka çıkar yol olmadığı, Özellikle belirtilen hakkedişlerin imzalı olduğu ve tarafları bağladığına ilişkin yukarıdaki değerlendirmelerin de dikkate alınması gerektiği, • Davacının; davalının itirazlarına da konu olan, hak edişlerle tespit edilen tutarda değil de neden daha düşük tutarlı faturalar düzenlediği konusunda takdir ve değerlendirme yetkisi Sayın Mahkemede olmak üzere, mali açıdan değerlendirmelerin yapıldığı kök raporda davalının bu hak edişleri esas alarak ödemeler yaptığının da tespit edilmesi sebebiyle, bu hak edişlerin geçerli olarak kabul edilmesi halinde, toplam hak ediş bedelinin teknik olarak davacının işin bitirilen kısmı için talep edebileceği alacak bedeli olacağı, • Bu ihtimalde 23.09.2022 tarihli kök raporumuzda değiştirilecek bir husus bulunmadığı, kök raporda da belirtildiği gibi aynen; Davacı yanın davalı yandan dava tarihi olan 16.06.2020 tarihi itibarıyla 32.167,91 Euro alacaklı olduğu, ➢ Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, ➢ Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, ➢ Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği, Sayın Mahkemenin değerlendirmeleri sonucu davacının işi yarım bırakma konusunda kusurlu olduğu kanaati oluşursa, • Yukarıda belirlenen işin yapılan kısmına ve yapılan kısımdan kaynaklanan alacağın hesaplanmasına ilişkin açıklamaların aynen geçerli olduğu, • Davalı tarafından işin davacı tarafından eksik bırakılan kısımlarının bitirilmesi için harcanan maliyetin taraflar arasındaki sözleşmenin 18. Maddesi gereğince mahsup işlemine gerek bulunduğu, ancak mahsup işleminin gerçekleştirilebilmesi için gereken herhangi bir bilginin dosyada sunulmadığı, özellikle işin üçüncü kişilere yaptırılması veya bizzat davalı tarafından yapılmasına yönelik hususların davalının ispat yükümlülüğünde olduğu ve ispatın sağlanamadığı, kanaati bildirilmiştir. 07.02.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın, “taraflar arası sözleşmesel ticari ilişki gereği, davalı yanın yapılan işin bedelini eksik ödediği” iddiası ile şimdilik 10.000 Euro’nun davalı yandan alınarak davacı yana verilmesi amacıyla huzurdaki davayı ikame ettiği, Taraflar arası 11.05.2010 tarihli ‘-------- Sözleşmesi’, akdedildiğinin görüldüğü, sözleşmede davacı yanın ‘yüklenici’ olduğu, sözleşme muhteviyatının ‘eksi müteahhittin yarım bıraktığı, Çimento fabrikasının bir kısım elektrik işlerinin davacı tarafından yapılması’ olduğu, sözleşmeden doğan vergisel yükümlüklerin davacı yükleniciye ait olduğunun (madde 21) görüldüğü, Sözleşme konusu işin ifa edildiği --------- da çıkan “halk ayaklanması” neticesinde işin durdurulduğunun, davalı yan tarafından davacı yana gönderilen ---------- Noterliği 01.03.2011 tarih ve ------- no.lu ihbarnamesi ile bildirildiği, Davacı yan tarafından 29.04.2021 tarihli beyan dilekçesi ekinde, 05.07.2010 tarihli 28.920,00 Euro tutarlı 1. Hakediş, 04.08.2010 tarihli 36.150,00 Euro tutarlı 2. Hakkediş ve 01.09.2010 tarihli 50.610,00 Euro tutarlı 3. Hakkediş olmak üzere toplam 115.680,00 Euro tutarlı 3 adet hakkediş belgesinin dosyaya sunulduğu, hakkedişlerin davalı adına “-----------” tarafından imzalandığı, Davalı yan tarafından davacı yana yapılan ödeme tutarı toplamının 83.223,60 Euro olduğu, yine sözleşmesel olarak davacı yanın yükümlülüğünde olan davalı yan tarafından ödenen sözleşmenin damga vergisinin de 288,48 Euro’ya tekabül ettiği, diğer bir ifade ile davacı yanın hakkedişinden (yaptığı iş bedelinden) düşülecek olan tutarında toplam (83.223,60 Euro + 288,48 Euro) 83.512,08 Euro’ya tekabül ettiği, hususlarından taraflar arası çekişme olmadığının benimsendiği, Davalı yanın cevap dilekçesinde “Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ifa yerinin ---------- olduğu, ---------- çıkan olaylara (halk ayaklanmasına) bağlı olarak ifa imkansızlığı sebebi ile sözleşmenin son bulduğu,” hususunun belirtildiği, dosya kapsamında işin yarım bırakılması konusunda davacı yanın kusurlu olduğu noktalarında çekişme olmadığı gibi, yine bu hususta ispata yeter ve elverişli somut veri de bulunmadığı sonucuna varıldığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, Davacı yan tarafından sözleşme bedelinin tamamının talep edilmediği (huzurdaki davaya konu edilmediği), hakkedişlerle tamamlandığı gözüken 115.680,00 Euro bedelden eksik ödenen bakiyenin talep edildiği, davacı yan tarafından son hakkediş tarihi olan 01.09.2010 tarihinden sonra çalışıldı ise bu hususunda ispata elverişli somut belge bilginin dosada mevcut olmadığı, hakkediş sonrası başkaca alacak iddialarının da İSPATA MUHTAÇ olduğu, Mali bilirkişi tarafından tanzim edilen kök raporda “Ticari defterlerde kayıtlı ödemeler ile 1. No.lu Hakkediş dikkatlice incelenecek olursa, 05.07.2010 tarihli 1 nolu hakkedişte AVANS bedelinin 36.150 Euro olarak belirlendiği, ticari defter incelemesinde de davalı yan tarafından davacı yana 28.05.2010 tarihinde 70.000 TL avans gönderildiği, gönderilen avansın 36.369,30 Euro’ya tekabül ettiği, Yine aynı 05.07.2010 tarihli 1. No.lu Hakkedişte davacı yanın iş bedelinin 28.920 Euro olduğunun görüldüğü, hakkedişten 9 gün sonra davalı yan tarafından davacı yana 57.000 TL tutarında ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin 29.129,19 Euro’ya tekabül ettiğinin görüldüğü, Diğer bir ifade ile Davacı ile davalı Adına ---------- arasında düzenlenen hakkedişlerin davalı yan tarafından hakkedişe uygun olarak ödendiğinin, (ödemeleri 56 küsür yerine 57.000 TL olarak düz yapmış) tespit edildiği, davalı yanın personeli Mühendis --------- yetkisiz olarak akdettiği 1. No.lu Hakkedişin davalı yan tarafından hakkedişe uygun şekilde ödendiği göz ardı edilmemelidir.” Tespitlerinin yapıldığı, Ticari defterlerin incelendiği ilk raporda mali bilirkişi tarafından inceleme esnasında davalı yanın muhasebe ve finans müdürü olduğu anlaşılan ---------- hakkedişlerde imzası olan “----------- kim ?” olduğunun sorulması üzerine “----------- sözleşme döneminde davacı yanın yaptığı işi kontrol ederek, davalı yana raporlayan, davalı yanın bünyesinde---------- da çalışan bir mühendis olduğu, akabinde ise vefat ettiği”’ nin mali bilirkişiye beyan edildiğinin görüldüğü, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davalı, yetkisiz temsilcinin akdettiği Hakkedişi uygulamış, ticaretini bu hakkedişlere göre sürdürmüş, ödemeler yaptığı, bu şartlar altında artık bu hakkedişlerin davalıyı bağlamadığı, yetkisiz temsilci tarafından imzalandığı savunması ileri sürülememesini, bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu, Yetkisiz temsilci tarafından imzalansa dahi, kabul ederek ödenen hakkedişlere davalı şirket, TBK m. 46/1 bağlamında onay verdiğini ve kabul ettiğini, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli davranma yükümlülüğü altında olan bir tacirin, kabul ettiği ve ödemesini yaptığı hakkedişlerin, yetkisiz temsilci tarafından imzalandığını ileri sürme imkânı bulunmamaktadır. Bu noktada dava konusu iş için davacı yanın davalı yandan talep edebileceği hakkediş bedelinin 115.680 Euro olduğunun tespit edildiğini, Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği, Davalı vekili tarafından Kök Heyet Raporuna itiraz dilekçesinde bir kısım tarihler belirtilerek, çeşitli çıkarım ve yorumların yapıldığı, davalı vekili tarafından itiraz dilekçesinde belirtilen çıkarımlara dayanak yapılan tarihlerin hatalı olduğunun görüldüğü, (aşağıda bu hususun detaylandırılacağı), itiraz dilekçesinde iddialar tek tek irdelendiğinde; Davalı vekilince “işin tamamlanmadığı halde tamamlanmış gibi sözleşme bedelinin tamamının talep edildiği” iddia edildiği, taraflar arası akdedilen sözleşme incelendiğinde Sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşme bedelinin 290.000 Euro olduğunun görüldüğü, yine aynı maddede ödemelerin fatura kesim tarihi veya hakkediş tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılacağının belirtildiği, işin davalı vekilince de beyan edildiği gibi “ifa imkansızlığı” nedeniyle tamamlanamadığından dosya kapsamında sabit olduğu, davacı vekilince huzurdaki davaya hakkedişlerle tamamlandığı gözüken 115.680,00 Euro bedelden eksik ödenen bakiyenin talep edildiği, diğer bir ifade ile sözleşme bedelinin tamamının (290.000 Euro’nun) huzurdaki davaya konu edilmediği, davalı vekili tarafından davaya konu hakkedişlerin “SIRA VE TARİHLERİ BAKIMINDAN MANTIKSAL BİR BÜTÜNLÜK ARZ ETMEDİĞİ VE BU BAKIMDAN DA İTİBAR EDİLİR BİR DELİL NİTELİĞİNDE OLMADIĞI, 1. HAK EDİŞ ÖZETİ BAŞLIKLI OLANININ TARİHİ 07.05.2010 , '2. HAK EDİŞ ÖZETİ' BAŞLIKLI OLANININ TARİHİ 08.04.2010 ve 3. HAK EDİŞ ÖZETİ BAŞLIKLI OLANININ TARİHİ 09.01.2010 olarak görülmektedir. Tarih ve sıra numaralarının çeliştiği ve bu bakımdan kağıtların mantıksal bir süreç arz etmediği görülmektedir.” denildiği, zikredilen hakkedişler incelendiğinde 1. Hakkediş tarihinin “7/5/2010” şeklinde yazıldığı, 2. Hakkediş tarihinin 8/4/2010 şeklinde yazıldığı, 3. Hakkediş tarihinin ise “9/1/2010” şeklinde yazıldığının görüldüğü, Tarihlerde sıfır kullanılmaması ve tarihlerin, sözleşme ve ödemelerle birlikte değerlendirilmesi ile, hakkediş tarihlerinin AY/GÜN/YIL (month/day/year) şeklinde sıralandığının uzmanlık gerektirmeyecek düzeyde anlaşılabileceğinin sabit olduğu, hakkediş tarihleri AY/GÜN/YIL olduğu kabul edildiğinde (ki dosya kapsamında bu sabit) davalı vekilince tarihler belirtilerek yapılan çıkarımlarında temelsiz kalacağı kanaatine varıldığı, bu yapılan itirazın dürüstlük kuralına uygun olmadığı, kök raporda ortaya konan görüşlerde bir değişiklik olmadığı kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi sebebiyle alacak davası olduğu, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi gereği, davacı yüklenicinin eseri eksiksiz meydana getiriğinden bahisle davalı iş sahibinin bedeli eksik ödediği iddiası ile şimdilik 10.000,00-Euro karşılığı 76.700,00-TL'nin davalı olan iş sahibinden tahsilinin kısmi dava olarak talep edildiği, dosya incelendiğinde taraflar arasında 11/05/2010 tarihinde "--------- Çimento Fabrikasının Yarım Kalan Tüm Elektrik Otomasyon İşlerinin Bitirilmesi Ve Devreye Alınması Sözleşmesi" isimli sözleşme akdedildiğini, sözleşmede davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu, sözleşme muhteviyatının eski müteahhittin yarım bıraktığı, çimento fabrikasının bir kısım elektrik işlerinin davacı tarafından yapılması olduğu, sözleşmeye göre sözleşmeden doğan vergisel yükümlüklerin davacı yükleniciye ait olduğunun (madde 21) kararlaştırıldığı, sözleşme konusu işin ifa edildiği -------- ülkesinde çıkan “halk ayaklanması” neticesinde işin durdurulduğunun, davalı tarafından davacı gönderilen ----------- Noterliği 01.03.2011 tarih ve ----------- no.lu ihbarnamesi ile davacıya bildirildiği, davacı yüklenici tarafından 29/04/2021 tarihli beyan dilekçesi ekinde, 05/07/2010 tarihli 28.920,00-Euro tutarlı 1. hakediş, 04/08/2010 tarihli 36.150,00-Euro tutarlı 2. hakediş ve 01/09/2010 tarihli 50.610,00-Euro tutarlı 3. hakediş olmak üzere toplam 115.680,00-Euro tutarlı 3 adet hakediş belgesinin dosyaya sunulduğu, hakedişlerin davalı şirket adına ---------- isimli dava dışı kişi tarafından imzalandığı, davalı tarafından davacı yana yapılan ödeme tutarı toplamının 83.223,60-Euro olduğu, yine sözleşmesel olarak davacı yanın yükümlülüğünde olan davalı yan tarafından ödenen sözleşmenin damga vergisinin de 288,48-Euro’ya tekabül ettiği, diğer bir ifade ile davacı yüklenicinin hakedişinden (yaptığı iş bedelinden) düşülecek olan tutarında toplam (83.223,60 Euro + 288,48 Euro) 83.512,08 Euro’ya tekabül ettiği, davacı tarafça huzurdaki davada sözleşme bedelinin tamamının talep edilmediği hakedişlerle tamamlandığı görünen 115.680,00-Euro bedelden eksik ödenen bakiyenin talep edildiği, davacı tarafından son hakkediş tarihi olan 01.09.2010 tarihinden sonra davalıya ait şantiyede çalışılmış ise bu hususun dosyada mevcut delillerle desteklemediği, bu sebeple dosyaya sunulu olan hakedişler sonrası diğer alacak iddialarının ispatlanamadığı, tarafların ilgili yıllara ait ticari defterlerinin incelendiği, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olan ödemeler ile 1 numaralı hakkediş beraberce tetkik edildiğinde, 05/07/2010 tarihli 1 numaralı hakkedişte AVANS bedelinin 36.150,00-Euro olarak belirlendiği, ticari defter incelemesinde de davalı tarafça davacıya 28/05/2010 tarihinde 70.000 TL avans gönderildiği, gönderilen avansın ödeme tarihindeki kur ile Euro'ya çevrildiğinde 36.369,30-Euro’ya tekabül ettiği, yine aynı 05/07/2010 tarihli 1 numaralı hakkedişte davacının iş bedelinin 28.920-Euro olarak belirlendiği, hakkedişten 9 gün sonra ise davalı tarafından davacıya 57.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığının görüldüğü, yapılan ödemenin ödeme tarihindeki kur ile Euro'ya çevrildiğinde 29.129,19-Euro’ya tekabül ettiği, yani davacı ile davalı adına hareket eden mühendis ----------- arasında düzenlenen hakkedişlerin davalı tarafından hakkedişe uygun olarak ödendiği, ödemelerin 56 bin küsür yerine yuvarlanarak 57.000-TL olarak düz yapılmış olduğu, davalı yanın personeli olan ve davalının yetkisiz olarak hakedişleri düzenlediğini iddia ettiği, çalışanı müteveffa mühendis --------- yetkisiz olarak akdettiği iddia edilem 1 numaralı hakkedişin davalının iddialarının aksini kanıtlar şekilde davalı tarafından hakkedişe uygun şekilde ödendiği, yine ticari defterlerin incelendiği ilk raporda bilirkişiler tarafından yapılan incelemede davalı muhasebe ve finans müdürü olduğu anlaşılan ---------- hakkedişlerde imzası olan ----------- bilirkişice sorulduğu, ve cevaben ---------- sözleşme döneminde davacı şirketin --------- ülkesinde davalı için yaptığı işi kontrol ederek, davalıya raporlayan ve davalının bünyesinde ----------- ülkesinde çalışan bir mühendis olduğunun belirtildiği, akabinde ise vefat ettiği bilgisine ulaşıldığı, davanın her iki tarafının da ticari şirket olmakla tüzel kişi tacir oldukları, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davalının, yetkisiz temsilci olduğunu iddia ettiği kişinin imzalamış olduğu hakkediş doğrultusunda gerekli ödemeyi eksiksiz yaptığı, ticaretini bu hakkedişlere göre sürdürdüğü, bu durumda artık bu hakkedişlerin kendini bağlamadığına yönelik savunmalarının dürüstlük kuralına aykırı olmakla mahkememizce yerinde görülmediği, kaldı ki yetkisiz temsilci tarafından imzalansa dahi, kabul ederek ödenen hakkedişlere dayalı olarak davalı şirketin TBK m. 46/1 bağlamında hakedişlere onay verdiği ve kabul ettiği, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli davranma yükümlülüğü altında olan bir tacirin, kabul ettiği ve ödemesini yaptığı hakkedişlerin, yetkisiz temsilci tarafından imzalandığını ileri sürme imkânının bulunmadığı, incelenen taraf defterleri, hakedişler ve tüm dosya kapsamında davaya konu sözleşme çerçevesinde yapılan iş için davacının davalıdan talep edebileceği toplam hakkediş bedelinin 115.680-Euro olduğu, davacının Euro cinsinden olan alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacının davalıdan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, dava dilekçesi incelendiğinde davacının şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında alacak davası ikame ettiği mahkememizce anlaşılmış, 23/09/2022 tarihli kök ,10/04/2023 tarihli kök ve 07/02/2024 tarihli ek rapor gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve açılan davanın davacının dava dilekçesindeki talebi gibi 76.700,00-TL üzerinden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
76.700,00 TL 'nin dava tarihi olan 16/06/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 5.239,37 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.309,85 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 3.929,52 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.309,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.364,25 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 5.000 TL bilirkişi ücreti ve 144,50 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 5.144.50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde --------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/04/2024