T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/1044 Esas
KARAR NO: 2024/488
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/12/2022
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Müvekkili şirketin, davalının sahibi olduğu,------- İli, -------- İlçesi --------- ada/parselde bulunan gayrimenkulü almaya karar verdiğini, söz konusu şirkete -------- şirketi ---------- Şubesinden 15.11.2021 tarih ---------- referans no ile 3.000.000,00 TL'nin kapora olarak havale edildiğini, yapılan sözlü anlaşma ile, gayrimenkulün müvekkile devredileceği, üzerindeki ipotek ve hacizler müvekkil tarafından kaldırıldıktan sonra anlaşma bedelinden kalan bakiyenin davalıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bu konuda anlaşan tarafların tapuda işlemleri başlattıklarını, ancak, tapu devrinin yapılacağı zaman davalı şirketin, bedelin tamamının kendisine ödenmesini, gayrimenkul üzerindeki ipotek ve hacizleri kendisinin kaldıracağını, bu konuda kendisine güvenilmesini talep ettiğini, müvekkil şirketin bu riske giremeyeceğini, ilk anlaşmaya sadık kalınmasını beyan etmesi üzerine satış işleminin iptal edildiğini, kendilerine ödenen 3.000.000,00 TL'nin iadesinin istendiğini, ancak oyalanıldığını, bunun üzerine davalı şirket hakkında -------- İcra Müdürlüğü'nün ------- E. sayılı dosyasıyla icra takibine başlandığını, ancak davalının haksız ve mesnetsiz itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamı ile işleyen ve işleyecek değişken oranlarda yasal faizi ile birlikte tahsiline, davalı şirket aleyhine 920'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Davacı taraf ile müvekkil şirket arasında taşınmaz alım satımı konusunda anlaşmaya varıldığını, karşı tarafın bu sözleşme gereği müvekkil şirkete cayma akçesi/kapora olarak 3.000.000,00 TL havale yaptığını, müvekkil tarafından satış hazırlıklarına başlandığını, tapu sicil müdürlüğünde alım satıma dair harçların dahi yatırıldığını, davacı tarafından gönderilen kapora bedelinin, diğer alıcıların satıştan çekilmesi amacıyla müvekkil şirkete ödendiğini, cayma akçesi vasfında olduğunu, müvekkili şirketin anlaşmaya uygun şekilde taşınmazı satmak için edimlerini yerine getirdiğini, ancak karşı tarafın sebep göstermeksizin alıştan vazgeçtiğini, müvekkili şirket alınan kapora, satış harçlarının da yatmış olması nedeniyle diğer alıcılar ile görüşmelerini sonlandırdığını ve anlaşmaya uygun hareket ettiğini, ancak, davacı taraf satıştan vazgeçtiği için müvekkilin, alıcı konumunda olan müşterilerini kaybettiğini, çok ciddi zarara uğradığını, müvekkili ile davacı arasında varılan anlaşmaya göre alıcı tarafın satış bedelinden bir kısmını haciz alacaklısı bankalara ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilin bu ödemeye dayanarak faiz indirimi konusunda da alacaklı kişi ve kurumlarla uzlaştığını, davacının gerek ödeme yapmaması, gerek imza günü tapuya gelmemesi ve sebepsiz olarak alıştan vazgeçmesi nedeniyle müvekkili aşırı derecede mağdur ettiğini, bankaların faiz indiriminden vazgeçtiğini, müvekkilin zararının cayma akçesi ile dahi karşılanamaz boyuta çıktığını, kaldı ki, alıştan karşı tarafın vazgeçmesi nedeniyle müvekkilin cayma akçesi niteliğindeki kaporayı iade yükümlülüğünün olmadığını, davada aksi bir sonuç çıkması halinde takas-mahsup hakkının kullanıldığını, ek cevap süresi verilmesini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :Dava ; Taraflar arasında imzalanan harici taşınmaz satım sözleşmesi gereğince ödenen kapora bedelinin iade edilmemesi nedeni ile söz konusu miktarın davalı satıcıdan tahsili amacı ile başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali ile icra inkâr tazminatına ilişkindir.Davacının ;-------- İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı icra dosyası ile 3.000.000 TL asıl alacak, 45.431,51 TL işlemiş faiz olmak için toplam 3.045.431,51 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporu kısmen gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce kısmen benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;Davacı tarafından davalı aleyhine 21.12.2021 günü-------- İcra Dairesi'nin -------- E. sayılı dosyası ile 3.000.000,00 TL asıl alacak ve 45.431,51 TL işlemiş faiz (yıllık reeskont avans faizi) olmak üzere toplam 3.045.431,51 TL'nin tahsili amacıyla genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığı,Takipte borcun sebebi olarak -----------Ş.'nin 15.11.2021 tarihli 3.000.000,00 TL bedelli dekontunun gösterildiği,Ödeme emrinin 29.01.2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 04.02.2022 günü ödeme emrine, borca, takibe, alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve takibin tüm fer'ilerine itirazı üzerine takibin durduğu,Davacı şirketin -------- Şubesindeki hesabından, davalı şirketin -------- şirketi Iban Merkez Şube ----------- Iban no'lu hesabına 15.11.2021 tarih --------- referans numarası ile “-------- Kiracısı olduğu Binanın Alış Kapora Bedeli” açıklamasıyla 3.000.000,00 TL gönderildiği belirlenmiştir.Davacı davalının sahibi olduğu dava konusu Taşınmazı satın almaya karar verdiğini, davacının davalıya, 15.11.2021 tarihinde, Banka vasıtasıyla, 3.000.000 TL'lik bedeli “Kaparo” olarak havale ettiğini, taraflar arasında sözlü olarak, Taşınmazın mülkiyetinin davacı/alıcıya devredilmesinden sonra ipotek ve hacizlerin davacı/alıcı tarafından kaldırılacağı ve bunlar kaldırıldıktan sonra kalan satım bedelinin davalı/satıcıya ödeneceği hususunda anlaşma yapıldığını, bu konuda anlaşma yapan tarafların tapuda devir işlemlerini başlattıklarını, ancak tapuda devrin yapılacağı zaman “davalı/satıcının satım bedelinin tamamının kendisine ödenmesini” istediğini ve “Taşınmaz üzerindeki ipotek ve hacizleri kendisinin kaldıracağını, bu konuda kendisine güvenilmesi gerektiğini” beyan ettiğini, davacı/alıcının “bu riske girmeyeceğini ilk anlaşmaya sadık kalınmasını” beyan etmesi üzerine satışın iptal edildiğini, iddia etmekte ve 3.000.000 TL tutarlı Kaparonun iadeten tahsili için davalı aleyhine başlatılmış olan takibe yapılmış olana itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ise davacı ile davalı arasında taşınmaz alım-satımı hususunda anlaşmaya varıldığını, bu anlaşmaya istinaden davacının Kaparo olarak davalıya 3.000.000 TL'lik tutarı havale yoluyla ödediğini, sonrasında davalı tarafından satış hazırlıklarına başlandığını, tapu sicil müdürlüğünde alım-satıma dair harçların dahi yatırıldığını, davacının sebep göstermeksizin taşınmazı satın almaktan vazgeçtiğini, satış harçları yatırılıp satış işlemi dahi hazırlandığı halde, davacının imza günü tapuya gelmemesi ve sebepsiz olarak alımdan vazgeçmesi sebebiyle davalıyı mağdur ettiğini, bu sebeplerle davalı/satıcının Kaparöyu iade etme yükümlülüğü bulunmadığını belirtmiştir.
Davalı/satıcı ile davacı/alıcı arasında, davalı/satıcıya ait taşınmazın davacı/alıcı tarafından satın alınacağı hususunda sözlü olarak anlaşmaya varıldığı ve davacı/alıcı tarafından davalı/satıcıya 3.000.000 TL tutarında Kaparo ödendiği, sonrasında davacı/alıcının taşınmazı satın almaktan vazgeçtiği, hususunda taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık, davacı alıcı tarafından davalı satıcıya harici taşınmaz satış sözleşmesi gereğince ödenen kaparo bedelinin iadesinin mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
Tapulu taşınmazların satışına ilişkin sözleşme, resmi şekilde düzenlenmelidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 706, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 237, 2644 sayılı Tapu Kanunu'nun 26 ve 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 60 ıncı maddeleri uyarınca Tapulu taşınmazların satışına ilişkin sözleşmeler resmi şekilde yapılmadığında hukuken geçersizdir. Geçersiz sözleşmeler, taraflarına geçerli sözleşmelerde olduğu gibi hak ve borç doğurmaz. Taraflar verdiklerini sebepsiz zenginleşme kurallarına göre geri isteyebilir. Geçersiz sözleşmelerde herkes aldığını iade etmekle yükümlüdür.--------- sayılı ilamının ilgili bölümü şöyledir: "...----------, sözleşme yapılırken bir kişinin vermiş olduğu paradır. Kaparo olarak da adlandırılan bu para cayma parası değildir. Sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel adet olmadıkça bu para, alacaktan düşülür.Bağlanma parasının amacı, hem sözleşmenin yapıldığına delil oluşturmak hem de kısmi ifadır . Bağlanma parası, sözleşmenin geçerli olması için gerekli bir şekil şartı olmayıp sözleşmenin kurulduğu yönünde ispat aracıdır.Sözleşmenin butlan veya iptal gibi nedenlerle geçersiz. hâle gelmesi durumlarında ise verilmiş olan bağlanma parasının akıbetini ortaya koymak gerekir. Bu durumda, bağlanma parası olarak parayı alan kişinin, aldığı parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre (TBK m.77-82) iade etmesi gerekecektir. Çünkü bağlanma parası tahakkuk etmeyen bir sebep dolayısıyla verilmiş olacaktır. Bağlanma parası fer'i (yan) bir hak olması nedeniyle bağlı olduğu asıl sözleşme geçerli değilse, yan hak olan bağlanma parası da geçerli olmayacaktır ..."Somut olayda, taraflar arasında yapılan tapulu taşınmazın harici satışına ilişkin sözleşme resmi şekilde yapılmadığı için geçersizdir. Geçersiz sözleşmede herkes verdiğini geri alır ve geçersiz sözleşme nedeniyle uğranılan zararın tazmini istenemez.Taraflar arasında sözlü olarak gayrimenkul satış sözleşmesinin imzalandığı, davacı tarafından davalı satıcıya havale belgesi ile 30.000,00 TL kapora bedelinin ödendiği, ancak tapu devrinin gerçekleşmediği, kaparo bedelinin de davalı tarafından davacıya iade edilmediği dosya kapsamı ile sabittir. Bilirkişi raporunun aksine taraflar arasında yapılan tapulu taşınmazın satışına ilişkin sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğu, bu nedenle davalının satış bedeline mahsuben almış olduğu 3.000.000TL kapora parasının tamamını iade etmekle yükümlü olduğu, davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürmediği, davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, geçersiz sözleşmeye dayanak davalının menfi ve müspet zarar talep edemeyeceği, takas - mahsup talebinin yerinde olmadığı belirlenmekle davanın kısmen kabulü ile takibe haksız olarak yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
--------- İcra Müdürlüğünün -------- E. Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin ; 3.000.000 TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek avans faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının alacağı likit olduğundan % 20 inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
HARÇLAR
2-Alınması gerekli 204.930,00 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 36.781,20 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 168.148,80 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
VEKALET ÜCRETİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/1. maddesine göre davacı vekili için takdir olunan 288.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/1. maddesine göre davalı vekili için taktir olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
5-6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.560,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
YARGILAMA GİDERLERİ
6-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 36.873,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 9.000,00 TL Bilirkişi ücreti ve 151,00 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 9.151,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 9.014,48 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 136,52 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/06/2024