T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/541
KARAR NO: 2023/809
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2021
KARAR TARİHİ: 02/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
Davacı vekili dava dilekçesinde .
Müvekkili aleyhine-----.İcra Dairesi -------Esas sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yapıldığını, bu takip nezdinde ödeme emrinin 21/04/2021 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, ancak müvekkilinin okuma yazma bilmediğinden dolayı kendisine gelen ödeme emrini anlamadığını, süresi içerisinde takibin iptali davası açamadığını, bu sebeple müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti için işbu menfi tespit davasını açma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkili aleyhine başlatılan takipte 10/10/2018 düzenlenme tarihli 20/10/2020 vade tarihli 14.000 TL bedelli bono takibe konu edildiğini, ancak, takibe konulan işbu bononun geçersiz olup, kambiyo senedi vasfında olmadığını, bononun geçerlilik şartlarından birinin keşideci imzası olduğunu, müvekkilinin okuma yazma bilmediğini, 1086 sayılı HUMK md.297'ye göre okuma yazma bilmeyenlerin parmak izi veya mührü, ihtiyar heyeti ve iki tanık tarafından onaylanması gerektiğini, olayda parmak izi olmasa da bono üzerindeki imzanın el ile yapılmış bir işaret olarak kabul edilmesi gerektiğini, nitekim 6100 sayılı HMK ile 1086 sayılı HUMK md. 297'deki usulün kaldırıldığını onun yerine md. 206'da "Okuma ve yazma bilmediği için imza atamayanların mühür veya bir alet ya da parmak izi kullanmak suretiyle yapacakları hukuki işlemleri içeren belgelerin senet niteliğini taşıyabilmesi, noterler tarafından düzenleme biçiminde oluşturulmasına bağlıdır." şeklinde belirtilerek ihtiyar heyeti ve iki tanık yerine noterler tarafından onaylanması usulü getirildiğini, İmzaya muktedir olmayanların, parmak izi veya mühür ya da bir işaret olarak kabul edilen attığı imzanın geçerli olabilmesi için noter aracılığıyla onaylanması gerektiğini, , aksi takdirde yapılan işlemin geçersiz olduğunu, davaya konu bononun müvekkili tarafından keşide edilmediğini, müvekkilinin okuma yazması olmadığı halde kambiyo senedi keşide etmesinin imkansız olduğunu, senet üzerindeki yazılar incelendiğinde birden fazla kişi tarafından sonradan eklemeler yapıldığı görüldüğünü, müvekkili tarafından keşide dilmeyen ve imzanın geçersiz olduğu işbu bonoya dayalı icra takibinin iptal edilmesi gerektiğini, müvekkilinin senedin lehtarını dahi tanımadığını, taraflar arasında yapılan herhangi bir ticari alışveriş olmadığı gibi müvekkilinin okuma yazması dahi bulunmadığını, tüm bu nedenlerle öncelikle -----.İcra Dairesi ----- esas sayılı icra dosyasında paraların paylaştırılmasını engellemek için ihtiyadi tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile borçlu olmadıklarının tespiti ile anılan icra takibinin iptalini, kötü niyetle açılan bu icra takibi için %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınıp müvekkiline verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafça dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, ----- İcra Müdürlüğü'nün------ Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 10/10/2018 düzenleme 20/10/20020 vade tarihli 14.000 TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----- İcra Müdürlüğü'nün-----Esas sayılı dosyası, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir. -----İcra Müdürlüğü'nün ------Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 14.000,00-TL Asıl Alacak,42,00 TL bono komisyonu, 1.106,00 TL takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.148,00-TL'nin tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Davacının nüfusa kayıtlı olduğu yer ve ikametgah yeri özelinde mahkememizce tatbike medar olabilecek tüm resmi ve özel kurumlara müzekkereler yazılmış, davacının dava açarken vermiş olduğu vekaletname aslı da dahil dosyaya celbedilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: açılan davanın kambiyo senetlerine mahsus takip üzerine davacının keşideci olarak imzasının bulunduğu bonoya dayalı takipten sonra açılan menfi tespit istemli olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde ve aşamalardaki ısrarlı beyanının müvekkilinin okuma yazma bilmediği ve bu sebeple imza atamayacağı yönünde olduğu, yerleşik Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere davacının tek başına okuma yazma bilmemesinin tek başına bono metnindeki kendine atfen atılmış olan imzanın geçersizliğine sebep olmayacağı, bu sebeple mahkememizce de tüm evrakın toplandığı, bu evraklardan en eskisinin davacının 14/03/1978 tarihli evlenme senedi olmakla davacının bu senede iradesini parmak basarak beyan ettiği, nihayet son evrakın ise iş bu davanın açılışında davacıdan alınan vekalet olduğu, aslı celbedilip kasada hıfzedilen ----- Noterliği'nin 10/05/2021 tarihli vekaletname aslı incelendiğinde davacının vekaletnameyi 2 tanığın şahitliğinde kendisi de yine parmak basarak onayladığı, mahkememizce istiktab tutanağı düzenlenmek istenmiş ise de davacının iddiası doğrultusunda okuma yazma bilmediğini beyanla teşhise yarar ve imza vasfına haiz her hangi bir şekil de meydana getiremediği, tüm bu hususlar beraberce düşünüldüğünde davacının okuma yazmasının olmadığı hususunda mahkememizde kanaat oluştuğu, okuma yazma bilmeyenlerin bono düzenleyebilecekleri ancak bunun şartlarının da 6100 sayılı HMK'nın 206. maddesinde bildirildiği, somut olayda bono düzenlenirken bu hususa da riayet edilmediği, ezcümle davacının okuma-yazma bilmediği gibi tatbike medar herhangi bir imzasının da bulunmadığı, bu durumda imza mutlak defi olmakla davacının davaya konu bonodan dolayı borçlu olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş ve dava kabul edilmiş, davalının mezkur takipte kötüniyetli olduğu mahkememizce değerlendirilmekle %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davacının -----İcra Müdürlüğünün------Esas sayılı dosyasında takibe konu 10/10/2018 tanzim tarihli 20/10/2020 vade tarihli 14.000,00 TL bedelli bono sebebiyle davalıya borçlu olmadığının tespitine,
İİK 72/5.Maddesi gereği davalının takipte haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla davaya ve takibe konu alacağın takdiren %20'si oranında hesap edilen 2.800,00-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 956,34 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 258,69 TL harçtan mahsubu ile eksik 697,65 TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 14.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 258,69 TL peşin harç olmak üzere toplam 317,99 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 73,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341/2 maddesi gereği miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.