T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/33 Esas
KARAR NO: 2024/295
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/01/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili Şirket ile dava dışı -------- Belediye Başkanlığı arasında personel hizmet alım işi ihaleleri kapsamında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, Hizmet Alım Sözleşmesi gereği çalıştırılan dava dışı işçi --------- isimli işçi müvekkili şirket bünyesinde 01.04.2015-23.12.2015 tarihleri arasında çalıştığını, iş akdi sona eren işçi müvekkili şirket ile dava dışı --------- Belediye Başkanlığı’na karşı işçilik alacakları talebiyle dava açtığını, mahkeme kararları sonrasında müvekkili şirkete ve davalı belediye aleyhine icra takibi başlatıldığını, takip gereği olarak ve icra baskısı nedeniyle icra dosyasına müvekkili şirket tarafından ödemeler yapıldığını ve dosyanın kapatıldığını, dava dışı işçi -------- tarafından ------- E. sayılı dosyası ile alacak davası açıldığını, işçinin -------- Belediye Başkanlığı ile taahhüt sözleşmesi imzalayan davalılar bünyesindeki çalışmalarının 10.06.2010-23.12.2015 tarihleri arasında olduğunun tespit edildiğini, bu kapsamda verilen karar dayanak alınarak -------- İcra Müdürlüğü’nün -------- E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, -------- sayılı ilamı ile dosyanın kesinleşmesi akabinde 03.11.2022 tarihinde 42.825,25-TL ve 131,31-TL müvekkili şirketçe ödendiğini, dava dışı işçi son alt işveren olarak müvekkili şirket bünyesinde çalışmış olmasına rağmen müvekkili şirket bünyesinde çalışmaya başlamadan önce --------- Belediye Başkanlığı ile hizmet alım sözleşmeleri imzalayan davalı alt işveren şirketler bünyesinde çalıştığını, dolayısıyla, dava dışı işçilerin müvekkili şirket bünyesindeki çalışmaları dışındaki çalışmaları nedeniyle doğan işçilik alacaklarından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, bu dönemlerdeki alacaklardan dava dışı işçiyi bünyelerinde çalıştıran davalı alt işverenlerin sorumlu olacağını, işbu davaya emsal nitelikte rücuen alacak talepli olarak açtıkları ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23.03.2021 tarih ve -------E.--------K. Sayılı dosyasında da işbu beyanlarına uygun olarak alt işveren konumunda bulunan davalıların dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem ile sorumlu oldukları yönünde bilirkişi raporu hazırlandığını ve bu rapora uygun olarak hüküm kurulduğunu, taraflarından rücu edilebilecek miktarın tespitinde ise davalı alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları süre ve bu süreye ilişkin olarak dava dışı ------- Belediye Başkanlığı ile imzalanmış taahhüt sözleşmeleri hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bu hususların taraflarından bilinmesine olanak bulunmadığını, bu nedenle söz konusu davayı belirsiz dava açma zorunluluğu doğduğunu, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketçe dava dışı işçiye yapılan ödemeden 6100 sayılı Yasa’nın 107. maddesi uyarınca toplanacak delillere göre şimdilik 200,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretleri ile arabuluculuk ücret ve giderlerinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ------ şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;Uyuşmazlık konusu, Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmediğini, görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bu nedenle görev yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın, dava dışı işçi ------- işçilik alacağı davası sonucu 42.825,25 TL ve 131,31 TL ödediğini ve işbu açtığı dava ile de davalıların sorumluluklarının olduğunu ileri sürerek dava dışı işçiye yaptığı ödemenin rücuen tahsilini talep ettiğini, yapılan ödemenin miktarı açıkça belirli olduğundan davacının işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta bir hukuki yararının bulunmadığını bu nedenle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı müvekkili firmada çalıştığı zaman zarfında dava dışı işçiye yapılması gereken tüm ödemelerin eksiksiz yerine getirildiğinden müvekkili firmanın herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, nitekim işçilik alacakları bakımından müvekkili firma aleyhine açılan bir dava ve dolayısıyla verilmiş bir mahkeme kararı bulunmadığını, aksi düşünülecekse dava dışı işçinin talep etmiş olduğu ve ödenmiş olan rücuen tahsili istenen ihbar ve kıdem tazminatları bakımından müvekkili firmanın hukuken bir sorumluluğu bulunmadığını, ihbar tazminatının tamamından sorumlu olan işverenin, son alt işveren olduğunu, asıl işverenin -------- Belediyesi olduğunu, aksi düşünülecek rücu edilecekse de bunu sadece asıl işverenin yapabileceğini, bir alt işverenin başka bir alt işverene rücu edebilmesinin hukuken mümkün olmadığını, rücu ilişkisinin hukuken sadece asıl işveren ile alt işveren arasında mümkün olduğunu, alt işverenler arasında bir rücu ilişkisinden söz edilmesinin mümkün olmadığını, alt işverenler arasında bir rücu ilişkisi düzenlenmediğini, bu nedenle alt işveren olan ------- firmasının yaptığı ödeme dolayısıyla yine bir diğer alt işveren olan müvekkili firmaya rücuen tahsil talep edebilmesinin kabulünün hukuken mümkün olmadığını, işverenler arasında alt-asıl işveren değil işçi temini ilişkisinin söz konusu olduğu durumlarda geçerli bir alt-asıl işveren ilişkisinden söz edilemeyeceğinden, dava dışı işçi, Belediyeden hizmet alım işi üstlenen firmalarda çalıştığından Belediye’nin işçisi olarak kabul edileceğini ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte davaya konu taleplerin muhatabının davalı müvekkili firma değil, --------- Belediyesi olduğunun haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ------- Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle tüm taleplerin reddi gerektiğini, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, sair alacak kalemleri ödemesi yapıldığı iddia edilen işçini alt işverenler nezdinde belirli süreli hizmet akdi ile çalıştığını, müvekkili şirketin dava dışı kurum nezdinde alınan ihale kapsamında kurumun belirtmiş olduğu işçi listesinde yer alan işçiler ile hizmete başlamış ve belirtilen sürelerde işi yürüttüğünü, davacı tarafından ödeme yapılan işçinin iş akdinin taraflarınca feshedilmediğini, müvekkili şirketin ihale süresinin sona ermesi ile birlikte tüm işçilerin yeni ihaleyi alan kurum nezdinde çalışmaya devam ettiklerini, bu kapsamda sair alacak kalemleri yönünden ödeme yapılan işçinin, tüm alt işverenler ile belirli süreli hizmet sözleşmesi ile çalışmasını sürdürdüğünü, dava dışı işçinin çalışması bakımından iş yeri devri kuralları göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılacağından devreden işverenin iki yıllık sorumluluk süresi ile ilgili feshe bağlı alacak kalemlerinden sorumlu tutulamayacağına ilişkin hükümler çerçevesinde değerlendirme yapılmasını, Yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca kesintisiz olarak aynı asıl işveren nezdinde farklı alt işverenliklerde çalışan işçinin farklı alt işverenliklerdeki çalışmasında iş yeri devri hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, somut olayda; dava dışı işçinin müvekkili şirket nezdindeki çalışmasının sona erdiği tarihin üzerinden (devir tarihi) 2 yıllık süre geçmiş olduğundan, işyeri devri hükümleri kapsamında, ihale döneminin sona ermesiyle işçiye dair tüm hak ve borçlar devralan işverene geçtiğinden müvekkili şirketin rücu talebine esas alacaklardan herhangi bir sorumluluğu söz konusu olmadığını, müvekkilinin son alt işveren konumunda olmadığından, ihbar tazminatı gibi feshe bağlı alacak kalemlerinden de sorumluluğu doğmayacağından müvekkili yönünden tüm alacak kalemleri yönünden taleplerin reddi gerektiğini, zira sorumluluğun var olduğu durumda dahi rücuen tazminat talebi dava dışı işçiye ödenen tüm miktar üzerinden belirlenmeyecek olup müvekkilinin sorumluluğu davacı işçiyi kendi çalıştırdığı dönem ve devir anındaki ücret tutarı üzerinden belirlenmesi gerektiğini, kamu kurum ve kuruluşlarının asıl işveren olduğu durumlarda alt işverenlere yönelen rücu taleplerine ilişkin yarı oranda sorumluluk ilkesi bulunduğunu, taraflarınca işçinin iş akdi feshedilmediğinden sorumluluğu kabul etmemekle birlikte; Kamu kurum ve kuruluşu asıl işverenin, alt işverenlere yönelen rücu taleplerine ilişkin olarak Yargıtay kararları, yarı oranda sorumluluk ilkesini benimsediğinin görüldüğünü, .her ne kadar davacı taraf asıl işveren konumunda olmasa da; işçiye yapılan ödemenin yarısı oranında dava dışı asıl işverenin sorumlu olacağını, bakiye miktar yönünden diğer alt işverenlerin sorumluluk miktarlarının belirlendiğini, temerrüt koşulları oluşmadığından faiz talep edilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsili davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir. İş Mahkemesi dosyası ve icra dosyası asılları dosyamız arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirmekle dosya bilirkişiye sevk edilmiş 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından davalı alt işverenler aleyhine olarak yöneltilen iş bu davada, davacı yanın davalı alt işverenliklerden rücuan talep edebileceği alacak miktarının :
1) ------- Şti. = 11.659,72 TL
2) --------Şti. = 6.240,66 TL
3) ------- Şti. = 7.901,34 TL
4) ------ şirketi = 4.789,75 TL
TOPLAM = 30.591,47 TL
Davaya konu rücu alacağından, her bir davalının ayrı ayrı sorumlu olduğu miktardan 03.11.2022 ödeme tarihlerinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte sorumlu olacağı, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, açılan davanın rücuan tazminat talepli alacak davası olduğu davası ile dava dışı------- Belediyesi arasında personel hizmeti alımına dair sözleşme imzalandığı, dava dışı işçi -------- da bu sözleşme çerçevesinde 01/04/2015 ila 23/12/2015 tarihleri arasında davacının ve davacının alt taşeronları olan davalılar uhdesinde çalıştığının dosya kapsamında kesinleşen İş Mahkemesi kararı ile de sabit olup ihtilaf konusu olmadığı, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacaklarına ilişkin davanın -------- sayılı ilamla kabul edildiği, akabinde-------- sayılı ilamla istinaf taleplerinin reddedilerek hükmün 29/09/2022 tarihinde kesinleştiği ve akabinde davacı tarafından------- İcra Müdürlüğü'nün -------Esas sayılı dosyasıyla takibe başlandığı ve davalı tarafından toplamda ödenen 42.956,56-TL'nin belirsiz alacak olarak 200,00-TL'sinin rücuen tahsilinin talep edildiği, bu doğrultuda kıdem tazminatı, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden tüm alt işverenlerin işçinin kendi uhdelerinde çalıştığı dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları, ihbar tazminatı ve izin ücreti alacaklarının ise feshe bağlı kalemler olmakla bu bedellerden ise son işverenin sorumlu olduğu, 6098 sayılı TBK'nın 167 ve 168. maddelerinde rücunun nasıl olacağının tanımlandığı, rücu hakkına sahip olan borçlulardan her birinin ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olacağı, neticeten davacının davalı olan ------- Şti.'den 11.659,72 TL, --------- Şti.'den 6.240,66 TL, -------- Şti.'den 7.901,34 TL ve ---------Ş.'den ise 4.789,75 TL olmak üzere toplam 30.591,47 TL'yi her bir davalının ayrı ayrı sorumlu olduğu miktardan 03.11.2022 ödeme tarihlerinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte talep edebileceği mahkememizce anlaşılmış, 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
11.659,72 TL'nin davalı ------- Şirketi'den,
6.240,66 TL'nin davalı ------- Şirketi'nden ,
7.901,34 TL'nin davalı ------- Şirketi'nden,
4.789,75 TL'nin davalı -------- Şirketi'den ödeme tarihi olan 03/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 2.089,70 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 519,02 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik bakiye 1.390,78 TL nin davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.200,00 TL'nin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin harç ve 519,02 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 878,82 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 751,25 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 3.751,25 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı -------- vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde --------- BAM nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/04/2024