T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/831 Esas
KARAR NO: 2024/607
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/11/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili --------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: --------- sürücüsü olduğu ---------- maliki olduğu diğer davalı --------- ---------- poliçe numarası ile IMM klozunu haiz sigortacısı olduğu sigortalı ---------- plaka sayılı araç müvekkile ait ----------- plaka sayılı araca çarparak 01.03.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kazada müvekkilinin aracı ağır hasar kaydı aldığını, davalı ---------- ve ZMMS poliçe sigortacısı -------- Sigorta tarafından toplamda 400.000,00 TL(Sovtaj bedeli dahil) ödeme yapıldığını, ancak işbu ödemenin yetersiz olduğunu, müvekkilinin yapılan tazminat ödemeleri ile yeni bir emsal araç alması mümkün olmadığını, müvekkilinin aracının emsallerinin 540.000,00 TL olup araca ilişkin olarak bakiye 140.000,00 TL ödeme yapılması gerektiğini, kaza tarihi ile ödeme tarihi arasında uzunca süre geçtiğini, müvekkilinin bu süre zarfında aracını kullanmasının mümkün olmadığını, bu nedenle müvekkilinin uğradığı mahrumiyet bedeli, kazanç kaybı için de ödenmesi gereken hiçbir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin davalı sigorta şirketine yazılı olarak başvuru yaptığını, taraflarınca da --------- Noterliği 22.08.2022 tarihli ----------Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile başvuru yapıldığını ve başvurunun davalı sigorta şirketine 25.08.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, sigorta hem müvekkili asilin hem de vekil olarak yazılı başvuru gerçekleştirildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000 TL araç pert tazminat(hasar) bedelinin kaza tarihi olan 01.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinden poliçe teminat limitleri kapsamında) tazminine, 100,00 TL mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 01.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılar --------- ve --------- müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tazmin ve tahsiline,
karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar --------ve ---------- vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetki itirazları bulunduğunu, ayrıca müvekkilleri ile davacının tacir olmadığını ticari ilişkiden kaynaklı olmayan davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacı tarafından sigorta şirketine başvuru zorunluluğuna uyulmaması sebebiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda görüldüğü üzere araçta meydana gelen tüm hasar ve iş yerine verilen zararın davalı sigorta şirketi ve ZMMS sigortacısı -------- Sigorta tarafından karşılandığını, davacının müvekkillerinden haksız taleplerde bulunduğunu, davacının öncelikle aracın ticari bir amaçla çalıştırıldığının ya da ne gibi bir kazanç elde edildiğinin ve mahrumiyet bedelinin belgeleriyle ispatı gerektiğini, davacının meydana gelen kaza nedeniyle aracında oluşan hem hasar bedeli hem de değer kaybı sigorta şirketlerince karşılanmış olmasına rağmen yeniden hasar bedeli ve mahrumiyet bedeli gibi asılsız, tutarsız ve sebepsiz zenginleşmeye dayalı talepleri dürüstlük kuralına açıkça aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsi davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı -------- şirketi Vekili cevap dilekçesinde özetle; 01.03.2022 16:00 tarihinde gerçekleşen dava konusu maddi hasarlı trafik kazasına karışan ---------- plaka sayılı aracın müvekkili şirketçe---------- sayılı KASKO İMMS Poliçesi ile sigortalı olduğunu, araç başına maddi teminatın limitinin 250.000-TL olarak belirlendiğini, müvekkili tarafından 574886 numaralı hasar dosyası açıldığını, davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı için davacının, mutabakat, ibraname ve onayı ile pert bedeli olarak 18.05.2022 GÜNÜ 156.100,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin ----------- Bakanlığı, ---------- VE ----------- Merkezi üzerinden atanan tarafsız eksperlerin raporları ve sigorta mevzuatı ışığında işlemleri yaptığını ve gerçek zararı giderdiğini, müvekkilinin başkaca bir sorumluluğu bulunmadığından açılan haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, 01/03/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle maddi zararın tazmini istemine ilişkindir. Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
Dava açıldıktan sonra davalı ---------- vefat etmiş, mirasçılık belgesi dosyaya sunulmakla mirasçıları davalı olarak davaya eklenmiştir.TTK’nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için, uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK m.11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanlığınca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK m.11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır (TTK m.15/1).Mahkememizce davacı gerçek kişinin esnaf tacir araştırması için ilgili yerlere müzekkereler yazılmış, gelen müzekkere cevaplarından davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı, potansiyel vergi mükellefi olmakla vergi kaydının bulunmadığı, esnaf kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin, diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari dava hale getirmeyecektir. Davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir. Bu durumda, nispi ticari davanın söz konusu olabilmesi için her iki tarafın da tacir olması gerektiği açıktır. Somut olayda ise davacı tüzel kişi tacir olmakla tacir olduğu ancak davalıların tacir olmadığı gelen müzekkere cevaplarından sarahaten anlaşılacağı üzere sabittir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar .Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır. Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta; borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.
Tekmil dosya kapsamından izah edilen nedenlerle; eldeki davanın ne mutlak ne nisbi ölçüde ticari dava olmadığı, açılan davanın meydana gelen trafik kazası sebebi ile maddi tazminat talepli olduğu, davacı gerçek kişinin tacir olmadığı, çarpışan her iki aracın da tescil kayıtlarında kullanım amaçlarının hususi olduğu, ticari olmadığı, her ne kadar davalı --------Ş tüzel kişi tacir ise de bu davalının tacir olmasının eldeki uyuşmazlığı davacı tacir olmamakla nispi ticari dava haline getirmeyeceği, zira araçların da hususi olduğu, davalı ---------Ş'nin ------- plakalı aracın kasko sigortacısı olduğu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı olmadığı, tüm bu sebeplerle açılan eldeki davada mahkememizin görevli olmadığı, bu durumda genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olduğu mahkememizce değerlendirilmiş ve açılan davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Yasal sürede başvurulması halinde dosyanın görevli --------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2 madde gereğince süresi içerisinde müracaat yapıldığı takdirde yargılama giderlerine gönderilen mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1-son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 11/07/2024