T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/996 Esas
KARAR NO: 2023/789
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 08/12/2022
KARAR TARİHİ: 26/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (rücuen tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 7147 sayılı yasa gereği kamu bankası olduğunu, 4734 sayılı kamu İhale Kanunu 62 maddesi uyarınca ihlaleler kapsamında müvekkil banka bünyesinde temizlik, yardımcı hizmetler ile güvenlik ve yönlendirme hizmetlerinin ifası için alt işverene bağlı istihdam edilen personelden, iş sözleşmeleri tazminat almaya hak edecek şekilde sona erenlerin ödemelerinin 4857 sayılı İş Kanunu gereği ödemelerin yapıldığını, dava dışı işçilerden ------ iş akdinin tazminat almaya hak edecek şekilde sonlanması ile bankada bağlı alt işverenler nezdinde çalıştığı -------- arası 12 yıl 30 gün çalışma dönemi için 46.835,97 TL Brüt Kıdem tazminatı, 7235,35 TL Brüt İhbar Tazminatı, 2584,05 TL Brüt Yıllık İzin Ücreti olarak toplam brüt 56.665,37 TL net olarak ise 54.752,44 TL'nin 13.09.2020 tarihinde dava dışı işçinin banka hesabına ödendiğini, TBK ve İş Kanunu gereği asıl işveren banka ile alt işveren alt işveren olan davalılar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ve Teknik Şartname, İdari Şartname'de belirtilen "yüklenicinin yükümlülükleri" uyarınca işçi ödemelerinden sorumlu olduklarını, iç ilişkide rucü hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davalılar alt işveren nezdinde çalışan işçileye yapılan ödeme gününden itibaren kanuni faizi ile ödenmesini talep ettiklerini, arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alınamadığını, müvekkil banka tarafından işçilik alacaklarına istinaden ödenen tutarın davalılardan rucuen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılardan----dava dilekçesi ve eklerinin 19/12/2022 tarihinde;---- tarihinde; -----TK.Md. 35 e göre 14/01/2023 tarihinde,---- tarihinde 06/01/2023 tarihinde; ---- tarihinde; ---------- tarihinde tebliğ edildiği, yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmadığından, HMK md 128 uyarınca, dava dilekçesindeki vakıaların inkar edildiği kabul edilmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice
Dava, davacının asıl işveren sıfatı ile ödediği tutarların davalı şirketlere rücu şartlarının oluşup oluşmadığına ilişkin rücuen tazminat davasıdır. Davacı vekili özetle, müvekkili bankanın taşeronu olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden---- tazminat almayı hak edecek şekilde sona erdirildiğini, işçinin çalıştığı döneme ---------- ilişkin 12 yıl 30 gün karşılığı olarak brüt 46835,97 TL kıdem tazminatı, brüt 7235,35 TL ihbar tazminatı ve brüt 2584,05 TL izin ücreti olmak üzere toplam brüt 56655,37 TL nin net tutarı Olarak toplam 54752,44 TL nin hukuki sorumluluk gereği 13/9/2020 tarihinde asıl işveren sıfatıyla işçinin hesabına yatırıldığını, davalı alt işverenlerin bu ödemeden sorumlu olduklarını belirterek, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu tutarların ayrı ayrı davalılardan tahsili ile müvekkili bankaya verilmesini talep etmiştir.Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, davacı tarafın asıl işveren sıfatı ile ödediği tazminat tutarlarının davalı şirketlere rücu şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmış, aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek ilgili ----- müzekkere yazılarak Dava dışı işçi ----- ait hizmet cetvelin, işverenleri de ayrı ayrı belirtilmek kaydıyla Mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve (1) numaralı kararın yerine getirilmesini müteakip duruşma günü beklenilmeksizin, dosyanın işçilik alacakları konusunda hesap uzmanı bir bilirkişiye tevdi edilerek uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiştir. Temin edilen 6/5/2023 tarihli raporda,
"1.İhtimal : Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı yönünden ,dava dışı işçinin davalıların çalışma dönemleri itibari ile 31.08.2019 çıkış tarihinde aldığı giydirilmiş brüt ücret üzerinden ve yıllık izin ücreti alacağı hesaplamasında da 31.08.2019 çıkış tarihinde ki çıplak brüt ücret üzerinden hesaplaması yapılacaktır.
2.İhtimal olarak Kıdem Tazminatı hesaplamasında dava dişi işçinin davalı alt taşeron firmalarda çalıştığı dönemler çıkış tarihi itibari ile Giydirilmiş Brüt Ücret Hesaplaması ile sonuca gidilecek ancak bu dönemlere ilişkin bordroların dosyada yer almadığı görüldüğünden ------- ile tespit edilen ücretler ile hesaplama yapılacaktır.
1.Davalı -----nezdinde dava dışı --------- tarihleri arası çalıştığı , 21 gün için 776,75 TL PEK bildirildiği ve hizmet süresinin 1 yıl 2 ay 20 gün olduğu ve davacının 31.08.2019 çıkış tarihinde aldığı Giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğu tespit ile , Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere , alt işveren sorumlu olduğu dönem itibari ile Kıdem Tazminatı hesaplaması aşağıya çıkartılmıştır. 3876,08 TL----- YIL= 3876,08 TL 3876,08 TL/ 12 AY X 2= 646,013876,08 TL/ 365 GÜNX20=212,40Toplam Brüt =4734,49Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 )=35,94Net Kıdem Tazminatı= 4698,552.ihtimal: 776,75/21 x30 = 1110,00 TL1110,00 TLX1 YIL=1110,00 TL1110,00 TL/12AYX2=185,00
1110,00 TL/365GÜNX20=60,82Toplam Brüt =1355,82Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 )=10,29
Net Kıdem Tazminatı=1345,53
2.Davalı ----- nezdinde dava dışı ----- tarihleri arası çalıştığı ,12 gün için 557,88 TL ----- bildirildiği hizmet süresinin 3 yıl 3 ay 19 gün olduğu ve ve davacının ----çıkış tarihinde aldığı Giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğu tespit ile , Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere , alt işveren sorumlu olduğu dönem itibari ile Kıdem Tazminatı hesaplaması aşağıya çıkartılmıştır.
3876,08 TLX3YIL=11.628,24 3876,08 TL/12AYX3
=969,023876,08 TL/365GÜNX19=201,77Toplam Brüt =12.799,03Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 )=97,14
Net Kıdem Tazminatı=12.701,892.İhtimal : 557,88 TL / 12x30= 1395,00 TL 1395,00 TL X 3YIL=4185,001395,00 TL/12 AY X 3=348,75 1395,00 TL/ 365GÜN X 19= 72,62
Toplam Brüt=4606,37Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 )
= 34,97Net Kıdem Tazminatı= 4571,40
3.Davalı -----------nezdinde dava dışı ------ tarihler arası çalıştığı,14 gün için 970,81 TL ----- bildirildiği ve hizmet süresinin 2 yıl 5 ay 2 gün olduğu ve ve davacının 31.08.2019 çıkış tarihinde aldığı Giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğu tespit ile , Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere , alt işveren sorumlu olduğu dönem itibari ile Kıdem Tazminatı hesaplaması aşağıya çıkartılmıştır.3876,08 TLX2 YIL= 7752,16
3876,08 TL/12 AY X 5=1615,033876,08 TL/365
GÜNX2= 21,23Toplam Brüt = 9388,42 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) =71,26 Net Kıdem Tazminatı
= 9317,16
2.İhtimal : 970,81/14x30= 2080,50 TL 2080,50 X2 YIL
=4161,00 2080,50/12 AY X 5=866,87 2080,50 / 365 GÜNX 2= 11,40Toplam Brüt = 5039,27 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) = 38,25 Net Kıdem Tazminatı
= 5001,02
4.-----nezdinde dava dışı ---- tarihleri arası çalıştığı ,12 gün için ------bildirildiği ve hizmet süresinin 3 yıl 6 ay olduğu ve olduğu ve ve davacının 31.08.2019 çıkış tarihinde aldığı Giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğu tespit ile , Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere , alt işveren sorumlu olduğu dönem itibari ile Kıdem Tazminatı hesaplaması aşağıya çıkartılmıştır.
3876,08 TLX3 YIL = 11.628,24 3876,08 TL / 12 AY X
6= 1938,04 3876,08 TL / 365 GÜN X -=Toplam Brüt = 13.566,28 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) =
102,97 Net Kıdem Tazminatı =13.463,31
2.İhtimal : 1348,03/12x30= 3370,07 TL 3370,07 TL X
3 YIL = 10.110,21 3370,07 TL / 12 AY X 6= 1685,04
3370,07 TL / 365 GÜN X -= -Toplam Brüt = 11.795,25 TLDamga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) =
89,52 Net Kıdem Tazminatı =11.705,73 ----- oluşturan -------- tarihler arası hesaplama da 13.463,31 TL Kıdem Tazminatı sorumluluğu ise Müteselsil sorumluluk olduğu kanaatimizi Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz. Şöyle ki ;Adi ortaklıkta ortaklar, ortaklık borçlarından birinci dereceden ve kendi malvarlıkları ile sorumludur. Sorumluluğun oranı ile ilgili olarak TBK md 638/3 ‘te; “Ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığı ile, bir üçüncü kişiye karşı, ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan, aksi kararlaştırılmamışsa müteselsilen sorumlu olurlar.” şeklinde ifade edilmiştir. Ortaklar, ortaklığın üçüncü kişilere karşı olan borcu nedeniyle malvarlıkları ile ve sınırsız olarak sorumludurlar. Yani ortaklığa karşı koymuş oldukları katılma payları ile değil, bütün malvarlıkları ile sınırsız sorumluluk söz konusudur ----Yine ortaklar borçtan müteselsilen sorumludur. Burada sözleşmeden değil, doğrudan doğruya kanundan doğan bir sorumluluk söz konusudur. Bu nedenle alacaklılar, alacağın tamamını ortakların tamamından veya her birinden talep ve tahsil edebilir. Bu noktada özellikle belirtmek gerekir ki; müteselsil sorumluluk sadece hukuki işlemlerden (sözleşmelerden) değil; işletmenin elektrik, su, işçi, borçlarından sorumlulukta da geçerlidir. ----
5.Davalı ---- nezdinde dava dışı ----- tarihleri arası çalıştığı , 30 gün için------ bildirildiği ve hizmet süresinin 3 ay 18 gün olduğu ve olduğu ve ve davacının 31.08.2019 çıkış tarihinde aldığı Giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğu tespit ile , Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere , alt işveren sorumlu olduğu dönem itibari ile Kıdem Tazminatı hesaplaması aşağıya çıkartılmıştır. 3876,08 TL X- YIL =3876,08 TL / 12 AY X 3= 969,02
3876,08 TL/ 365 GÜN X 18=191,15Toplam Brüt = 1160,17 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) = 8,81
Net Kıdem Tazminatı = 1151,36
2.İhtimal : Davacının çıkış tarihi 31.08.2019 tarihi itibari ile dosyada bordro bulunduğu ve banka kaydı ile uyumlu olduğu tespiti ile davacının çıkış tarihinde Giydirilmiş Brüt ücretinin 1.ihtimalde belirtilen 3876,08 TL olduğu tespit edildi. 3876,08 TL X- YIL = 3876,08 TL / 12 AY X 3= 969,02 3876,08 TL / 365 GÜN X 18= 191,15Toplam Brüt = 1160,17 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) =
8,81 Net Kıdem Tazminatı =1151,36Dava dışı işçinin davacı asıl işveren ------ tarihleri arasında çalıştığı tespit ile dava dışı işçinin anılan tarihler arasında ayrıca ayrıca dava dışı ------ tarihleri arası 1 yıl 5 ay 1 gün çalıştığı tespit edilmiş olup, dava dışı ----- mahkemenizde görülmekte olan davada davalı olarak yer almadığı tespit edilmekle , bu tarihler için kıdem tazminatı hesaplaması yapılmamıştır.
4.İHBAR TAZMİNATI ALACAĞI : Rücu Davasına konu olan dava dışı işçi ------ İhbar ve Yıllık İzin Ücreti alacağı hesaplamalarında ;Dava dışı --- tarihleri arası asıl işveren ----- Nezdinde davalı alt işverenlere bağlı olarak kesintisiz olarak çalıştığı , hizmet süresinin 12 yıl 30 gün olduğu , 4857 sayılı yasanın İş Kanunu m. 17/2’ye göre ihbar süresi;İşi 6 aydan az sürmüş olan işçi için 2 hafta (14 gün),
İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş olan işçi için 4 hafta (28 gün),İşi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş olan işçi için 6 hafta (42 gün),İşi 3 yıldan fazla sürmüş olan işçi için 8 hafta (56 gün) olarak belirlendiği tespiti ile dava dışı------12 yıl 30 gün çalışmasına karşılık ihbar süresinin yasada öngörülen 56 gün olduğunun ve 31.08.2019 tarihinde giydirilmiş brüt ücretinin 3876,08 TL olduğunun tespiti ile son alt işveren ise ------- Olduğu ve İhbar Tazminatı sorumluluğu Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere aşağıya çıkartılmıştır İhbar Tazminatı : 12 yıl 30 gün 3876,08 TL 3876,08 TL / 30 x56 gün =
7235,34 Damga Pulu Kesintisi (% 0,759 ) = 54,92 Gelir Vergisi %15 1085,30 ihbar tazminatı = 6095,12
5.YILLIK İZİN ÜCRETİ ALACAĞI: Rücu Davasına konu olan dava dışı işçi ----- İhbar ve Yıllık İzin Ücreti alacağı hesaplamalarında ;Dava dışı ---- tarihleri arası asıl işveren --- Nezdinde davalı alt işverenlere bağlı olarak kesintisiz olarak çalıştığı , hizmet süresinin 12 yıl 30 gün olduğu , davacı tarafın mahkemenize ibraz ettiği "bordronun incelenmesi ile Yıllık İzin Hesabına konu edinen yıllık izin gün sayısının 20 gün olduğu görüldüğünden" , dava dışı ----- tarihinde Çıplak brüt ücretinin 3070,08 TL olduğunun tespiti ile , son alt işveren ise ------Olduğu ve Yıllık İzin Alacağı Hesaplamasından kaynaklı sorumluluğu Nihai Karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere aşağıya çıkartılmıştır" 4857 Sayılı Yasa Dönemi: 12 yıl 30 Bakiye 20 gün İzin Alacağı 20 gün x 3070,08 /30 2046,72 İşsizlik Pirimi %14 -
Sigorta Primi %1- Gelir Vergisine esas tutar2046,72 Damga Pulu Vergisi Kesintisi %07,59 15,53 Gelir Vergisi %15 307,00 Hak ettiği Yıllık İzin Alacağı Net Tutarı
1724,19Belirlemelerine yer verilmiştir.
1.İhtimal Davalılar Kıdem Tazminatı Net/Brüt
İhbar Tazminatı Net / Brüt Yıllık İzin Ücreti Alacağı Net / Brüt -----4.698,55 TL Net 4734,49 Brüt - - ------- 12.701,89 TL Net 12.799,03 Brüt - - ----- 9.317,16 TL Net 9388,42 Brüt ------ 13.463,31 TL Net 13.566,28Brüt-- ----- 13.463,31 TL Net 13.566,28 Brüt --
---- 13.463,31 TL Net 13.566,28 Brüt - - ---- 1.151,36 TL Net 1160,17 Brüt 6095,12 TL 7235,34 Brüt 1724,19 TL 2046,72 Brüt
2.İhtimal Davalılar Kıdem Tazminatı Net/Brüt
İhbar Tazminatı Net / Brüt Yıllık İzin Ücreti Alacağı Net / Brüt ----- 1355,82 TL Net 1345,53 Brüt -- ------ 4606,37 TL Net 4571,40 Brüt -- ----- 5039,27 TL Net 5001,02 Brüt -- ------ 11.795,25 TL Net 11.705,73 Brüt
- 11.795,25 TL Net 11.705,73 Brüt 11.795,25 TL Net
11.705,73 Brüt --1.151,36 TL 1160,17 Brüt 6095,12 TL 7235,34 Brüt 1724,19 TL 2046,72 Brüt
Tüm dosya kapsamı, denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içeriği birlikte değerlendirildiğinde, 4734 sayılı kamu İhale Kanunu 62 maddesi uyarınca ihlaleler kapsamında davacı banka bünyesinde temizlik, yardımcı hizmetler ile güvenlik ve yönlendirme hizmetlerinin ifası için alt işverene bağlı istihdam edilen personelden, iş sözleşmeleri tazminat almaya hak edecek şekilde sona erenlerin ödemelerinin 4857 sayılı İş Kanunu gereği ödemelerin yapıldığı, dava dışı işçilerden ----- iş akdinin tazminat almaya hak edecek şekilde sonlanması ile bankada bağlı alt işverenler nezdinde çalıştığı ---- arası 12 yıl 30 gün çalışma dönemi için yapılan ödemelerin davalılar nezdinde çalışılan süre ile sınırlı olarak rücu şartlarının oluştuğu anlaşılmış; raporda ilk ihtimali, yani sigortaya bildirilen prime esas kazanç üzerinden değil, gerçek ücret üzerinden hesaplanan tazminat kalemleri hükme esas alınmış ve kıdem tazminatında ve diğer işçilik alacaklarında net tutar üzerinden hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın Kısmen Kabulü ile, davalılardan,
a.)------ Bakımından;
4698,55 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
b.)------- tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
c.)------ Bakımından;
9317,16 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
ç.)------- Bakımından;
13463,31 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Ortak Girşimi oluşturan davalı her iki şirketten müşterek ve müteselsil sorumluluk esasları doğrultusunda tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
d.)-------- Bakımından;
d.1)Taleple bağlı kalınarak kıdem tazminatı olarak ödenen 839,82 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
d.2)İhbar tazminatı olarak ödenen 6095,12 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
d.3)Yıllık izin ücreti olarak ödenen 1724,19 TL tazminatın, ödenme tarihi olan 13/9/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2.-Alınması gerekli karar ve ilam harçları bakımından;
a------ yönünden kabul edilen 4.698,55.-TL dava değeri üzerinden alınması gerekli 320,96.-TL peşin harcın;
b.)------ yönünden kabul edilen 12701,89 TL dava değeri üzerinden alınması gerekli 867,67.-TL peşin harcın;
c.)----- yönünden kabul edilen 9.317,16.-TL dava değeri üzerinden alınması gerekli 636,46.-TL peşin harcın;
ç.)---- yönünden kabul edilen 13.463,31 TL dava değeri üzerinden alınması gerekli 919,68.-TL peşin harcın;
d.)------ yönünden kabul edilen toplam 9.518,99.-TL dava değeri üzerinden alınması gerekli 650,24.-TL peşin harcın adı geçen davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.-Davacı tarafından yapılan 2.400,00.-TL bilirkişi ücreti ve 1.241,00.-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.641,00-TL yargılama giderinin takdiren davalılardan müşterek ve müteselsil sorumluluk esasları doğrultusunda tahsili ile davacıya verilmesine,
4.-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5.-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsil sorumluluk esasları doğrultusunda tahsili ile davacıya verilmesine,
6.-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların ihtiyari dava arkadaşı olmaları nedeniyle ayrı ayrı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunarak usulen anlatıldı.26/10/2023