T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/156 Esas
KARAR NO:2024/130
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 28/02/2022
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali (taşıma sözleşmesi kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile taşıma ilişkisi kapsamında davacıdan --------/yük teslim belgesi adı ile belge istenildiği, bu belgenin düzenlenebilmesi için ------ ücreti alındığı, iş bu -------- ücretlerini davacının toplam 22.980,00-TL tutarı ihtirazı kayıtla ödendiğini, ödenen fatura tutarlarının ticari faizleriyle birlikte toplam olarak iadesini talep ettiklerini, davacıya ait emtiaların tesliminin geciktiği iddia olunan emtialar için talep olunan bu ücretin haksız, hukuka, emsal kararlara ve mevzuata aykırı olduğu, davacının söz konusu ödemeleri ihtirazı kayıtla ödediği, --------- bedellerinin tahsilinin davalı Şirket'ten alacaklı olduğundan bahisle davalı Şirket aleyhinde------dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı şirket tarafından takibe itiraz edildiğini davanın kabulü ile ------- dosyası üzerinden takibin devamına, borçlunun borca itirazının kısmi iptaline, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere inkar - tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, icra takibine konu ----------- ücretleri davalı şirketin hukuka ve mevzuata uygun şekilde yasal olarak tanzim etmek zorunda olduğu, davalı şirketin ulusal ve uluslararası mevzuata tabi olduğunu, davalı şirket tarafından tahsil edilen -------- ücretlerinin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, davacı tarafından davaya konu edilen --------- deniz yolu taşımacılığına ilişkin olduğunu, huzurda görülen davanın hava yolu taşımacılığına ilişkin olduğunu, emsal kararın dikkate alınmamasının gerektiğini, --------- sadece ithalatta geçerli ve damga vergisine tabi olan yasal bir belge olduğu, --------- veya yükün doğru alıcıya teslim edilmesini sağlayan belge, uluslararası ve ulusal mevzuat ve uygulamalar çerçevesinde tüm dünyada düzenlenen ıslak imzalı veya e-imzalı bir belge olduğunu, yükün alıcıya fiziki olarak teslimi sırasında bu belgenin mutlaka ibraz edilmesi ve aranması gerektiğini karara bağlamış Yargıtay onaylı pek çok mahkeme kararı da bulunduğunu, TTK'nın 870. maddesi taşıyanın, taşıma ücreti dışında, taşınan eşyaya verilen hizmetlere ilişkin gerekli giderleri isteyebileceğini hükme bağlandığını, Davanın esastan reddine, Davacı'nın %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama masraf ve vekalet ücretinin Davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, İİK'nun 67/1 maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir ------Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.-------sayılı dosyasının tetkikinde; davacı tarafından davalı aleyhine, 30.757,76.-TL toplam alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,00 faiz oranı ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 22/12/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 29/12/2020 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, itiraz dilekçesinin davacı yana tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süresi içerisinde açıldığı görülmüştür.Dava dilekçesinde, “… İşbu dava konusu olay müvekkil firmanın yurt dışından ithal ettiği ham madde taşımasından kaynaklı uluslararası taşıyıcı acentesi olan davalı firmanın düzenlemiş olduğu, ancak tarafımıza verilmemiş hizmetlerden kaynaklı fatura bedellerinin, malı teslim alınmak zaruriyeti kapsamında ( ihtirazi kayıt ile ) ödenmek zorunda kalınması ve akabinde ödenmiş olan bedellerin iadesine ilişkin başlatılmış olan icra takibine itirazın iptaline ilişkindir” deniliyor. Özetle, müvekkili şirketin davalının taşımasından kaynaklanan navlunu (nakliye şirketine ödenecek olan ücret) ödemesine rağmen, davalı şirketin kanun ve yönetmeliklere aykırı olarak malın tesliminden imtina ederek kendilerinden fazladan ödeme talep etmesi ve bu fazladan talep edilen ödemenin ihtirazi kayıtla ödenmesi nedeniyle oluşan zararın tazmini (esasen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak) talep edilmiştir.
Davalı “-----------yük teslim belgesi ödemesi” adı altında 22980,00 TL ödeme alıyor, davacı da bunu ihtirazi kayıtla ödüyor ve haksız yere ödediği bu tutarı tahsil edebilmek için takip başlatıyor, takip borçlusunun itirazı ile duruyor ve işbu itirazın iptali davası açılıyor. Davalı vekili tarafından verilen 31/3/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından tahsil edilen ---------- ücretinin mevzuata uygun ve yasal olduğu savunması yapılmıştır.14/6/2022 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, davacı tarafından ihtirazi kayıt ile ödendiği belirtilen bedellerin tahsili için başlatılan icra takibinin ferileri ile birlikte yerinde olup olmadığı, kesilen ---------- bedellerinin yerinde olup olmadığı şeklinde belirlenmiş ve aynı celsede tahkikata geçilerek, tarafların 2017-2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde inceleme yapılmak üzere; dosyanın mali müşavir bilirkişi ile uluslararası hava taşımacılığından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiştir.10/7/2023 tarihli rapor temin edilmiş, davacı yanın davalıya yaptığı ödeme her iki yanın usulüne uygun tutulan defter kayıtları ile sabit; bu ödeme ihtirazi kayıt ile yapılmış; işlemiş faiz 6963,89 olarak tespit edilmiş ancak takipte 6667,76 TL talep edildiğinden taleple bağlılığa değinilmiştir.
--- bakımından yapılan değerlendirmede ise,----------- yer alan bir uygulama olduğu, farklı platform ve yayınlardaki tanımları rapor içerisinde sunularak ---------- uygulamasının ve kaynağının açıklandığı,-----, Teslim yeri değişkenliği ve doğru kişiye teslim olgularından kaynaklanacak karmaşaya ve ihtilaflara karşı kullanılması amacıyla ortaya çıktığının değerlendirildiği,Ancak söz konusu ------ belgesinin tüm taşıma modlarına ilişkin uluslararası konvansiyonlar ve ulusal mevzuat taşıma süreçleri ilgili içerikleri gözetildiğinde tanımlı olmadığı,Söz konusu mevzuatlar irdelendiğinde taşıma sözleşmesi ve karinesi niteliği taşıyan taşıma senedi içeriğinin teslim yeri, alıcı bilgileri gibi detayları içerdiği, bu bilgilerin gönderen talimatına dayandığı, teslim-Varış yerine gelen yükün hak sahibine teslimi ile sözleşmenin sonlanacağı, hak sahibi olgusunun ise gönderen-alıcı (gönderilen) veya bunlar adına hareket eden taraflar olabileceği,Dolayısıyla ürünlerin bir geçici depolama-antrepo-depoda tutulduğu halde araya farklı bir tarafın (depo işleticisi) girmesi durumunda dahi mevzuat yapısı ve kural olarak depo işleticilerinin kendisine taşıma evrakı-taşıma senedi------ sunan hak sahiplerine yükü teslim edebileceğinin değerlendirildiği,Dolayısıyla ------- mevzuat çerçevesinde net karşılığı ve tanımı olmadığı, taşıyıcının hapis hakkı gibi uygulamalar haricinde --------- talimatı ile teslimatın zorunlu olmadığı, ---- dolayısı ile açıklanan sebepler doğrultusunda TTK Md.870/1'e dayandırılarak kanaatimizce doğrudan ücret kesilemeyeceği,--- hususunda üst mahkemelerin emsal nitelikli kararlarının farklılaştığı, temel uzmanlığımızın hukuk olmadığı, uygulamada aksi yönde görüşlerin de olduğunu hatırlatarak nihai takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemenizde olduğu,Sayın Mahkemenin takdirlerinin davacı lehine olması durumunda, takibin 22.480,00.-TL ve işlemiş faizinde 6.667,76.-TL üzerinden devam etmesi” belirlemelerine yer verilmiştir.--------, ithalatçı ve ihracatçı arasında malın nakliyesi esnasında; nakliyeci ile düzenlenen mal sevkiyat evrakının bir nevi kopyasıdır. Bu belge sebebiyle ithalatçılar kendi sahibi oldukları malları gümrükten çekmek için taşımacıya aynı evrak için ekstra bir ödeme yapmak zorunda kalmaktadır. Hukuki açıdan bakıldığında malın alıcıya teslimi için taşıma anlaşmasının gümrük idaresine ibrazı yeterlidir. Zira, taşıma anlaşmasında eşyanın göndereni ve gönderileni bellidir, bu anlaşmayla eşyanın alıcıya teslim edileceği garanti altına alınmıştır. Kaldı ki ------------ ile ilgili ne Türk Ticaret Kanununda ne de Gümrük Kanununda bir hüküm bulunmamakta ve hukuki açıdan bir değer taşımamaktadır. Dolayısıyla davacı tarafından çekince konulmak suretiyle ödenen bu tutarın iadesi gerekir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Ayrıca miktarın likit olduğu anlaşıldığından davalı aleyhine inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Davanın KABULÜ İLE,
a.)Davalı yanın ------------- takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
b.)Alacağın likit olduğu anlaşılmakla asıl alacak miktarının %20 si olan 4.818,00 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 1.645,59-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 346,65.-TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 1.298,94.-TL nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 346,65.-TL peşin harç olmak üzere toplam 427,35.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf edilen 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 105,00.-TL posta ücreti olmak üzere toplam 2.105,00.-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 22/02/2024