T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/742 Esas
KARAR NO : 2025/613
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/09/2022
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (rücuen tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, dava dışı ----------Şti ne ait emtianın taşınması sırasında doğabilecek rizikoları Nakliyat Emtia Taşıma Sözleşmesi (ek.2) ile teminat altına aldığını, müvekkilleri şirket sigortalısı-------- ---------- yer alan dava dışı ---------- firmasına aldığı emtiayı --------- taşıma işi için davalılardan ---------Ş ile anlaştığını (ek.3-fatura), 17 Palet, 2069 adet, Brüt 11.026,00 kg alüminyum profil emtiasının 27.09.2022 tarihinde, lojistik şirketin sorumluluğunda sigortalı firmanın -------- yerleşik tesisinde sigortalı firma personelleri tarafından --------- plakalı araca yüklendiğini ve --------- yerleşik nakliyeci firmaya teslim edildiğini, diğer davalı üst taşıyıcı ---------Ş firması tarafından -------- ve -------- (çekici ve dorse) plakalı araç ile gerçekleştirildiğini ve ürünlerin hasar gördüğünün tespit edildiğini (ek.4 hasar tutanağı, ek.5 CMR talimatı, ek.6 dolaşım belgesi, ek.7 navlun faturası); emtianın alıcı firmaya teslimi sonrasında yapılan kontrollerde bir kısım emtianın hasarlı ve ıslak olduğunun görülmesi üzerine CMR belgesi üzerine şerh düşüldüğünü, net zarar miktarı olan 5.278,76 Euro nun müvekkilleri sigortalısı ---------- ödendiğini (ek.8 ödeme dekontu), böylece ------- -------- ye göre halef olunduğunu, ayrıca temlikname ile de akdi halef olunduğunu, zarardan davalı taşıyıcının hasarın tümünden sorumlu olduğunu belirterek davanın kabulü ile ödeme tarihi olan 14/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tazminatın davalıdan tahsili ile taraflarına verilmesini talep etmiştir.Davalı ---------Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline hasar ihbarının geç yapıldığını müvekkilinin hasarı inceleme ve tespit etme, hasarın nereden kaynaklandığını bulma şansının kendisine verilmediğini, emtianın alıcı tarafından yağmur altında bekletildiğini, ekspertiz raporunun yetersiz olduğunu ve yerinde inceleme olmadan uzaktan düzenlendiğini, raporda muafiyet ile ilgili yanlış bilgi olduğunu, tarihler ile ilgili yanlışlıklar olduğunu, raporda ekspertiz çalışma ve bulgular kısmında ve hasarlı kıymetlere ilişkin kısımların eksik olduğunu, raporun sigortalının beyanları ile düzenlendiğini, yükleme yapılırken yükleyicinin sorumluluğundan ötürü ambalajlamanın emtianın ıslanmayacak şekilde yapılmadığını, boşaltma, depolama ve sevkiyat esnasında meteorolojik durum dikkate alınmayarak malların yağmur altında bekletildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davalı -------- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; usul yönünden davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, hasar iddiasını kabul etmemekle birlikte davacı tarafın taleplerinin zaman aşımına uğradığını, müvekkil şirketin fiili taşıyan olmadığından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayıp ihbarının yapılmadığını, sunulan CMR belgesinde müvekkil şirketin herhangi bir beyan ya da imzasının olmadığını, esas yönünden dava konusu zararın sigorta teminatı kapsamında olup/olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, ekspertiz raporunun usulüne uygun düzenlenmediğinden davaya dayanak olamayacağını, zarar iddiasının somut deliler ile ispat edilmesi gerektiğini, ambalajlama ve istifin gönderenin sorumluluğunda olduğunu, emtianın ıslaklık sonrası nasıl bir hasara uğradığının ve bunun emtianın değerinde nasıl bir zarar oluşturduğunun tartışma konusu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini, rücu talebinin müvekkil şirkete nezdindeki sigorta poliçesine yönlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve NeticeDava, taşıma sözleşmesine konu emtianın hasar görmesi nedeniyle Nakliyat Emtia Taşıma Sözleşmesi ve ilgili poliçe kapsamında kendi sigortalısına ödeme yapan davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı Yasanın 1472 nci maddesi gereği sorumlularına rücu istemine ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce tensiple birlikte,
- Dava dışı ---------Şti ne müzekkere yazılarak, ilgili taşıma sözleşmesi ve varsa eki evrakın Mahkememize gönderilmesinin istenilmesine,
- Davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak hasar dosyası, sigorta poliçesi ve varsa zarara dair eksper ve ödeme evrakının Mahkememize gönderilmesinin istenilmesine ve
- Noterler Birliği’ne müzekkere yazılarak -------- plakalı aracın tescil kaydının gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş; ayrıca taşıma evrakları ve sair ilgili kayıtlar tercümeleri ile birlikte temin edilerek dosya arasına alınmıştır.Mahkememiz 25/04/203 tarihli ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın; emtia taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan ürünlerin zarar görmesi nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından hak sahibi dava dışı şirkete ödenen tutarın davalılardan talep edilip edilemeyeceği, davacının halefiyet gereği ödediği tutarı davalılardan tazmin şartlarının oluşup oluşmadığı olarak belirlenmiş aynı celse tahkikat aşamasına geçilmiş mahkememiz 11/03/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın alanında uzman taşıma ve sigorta alanında uzman bilirkişi metalurji mühendisinden oluşan heyete tevdii ile uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Temin edilen 04/04/2025 tarihli teknik raporda;"... Dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde; davacı ---------- Şirketinin, 03.08.2021 düzenleme tarihli, 6865 nolu Abonman Sigorta Sözleşmesi ile dava dışı -------- Şti.'nin 05.05.2021-05.05.2022 tarihleri arasında,-------- ve --------- ülkelerinden ithal edeceği veya bu ülkelere ihraç edeceği, yıllık 5.496.000,00Euro tutarında kullanılmamış alüminyum cinsi emtianın nakliyesi esnasında Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları dahilinde meydana gelebilecek rizikolar için sigortalının her bir sefer öncesinde sefere ait bildirimde bulunması şartıyla, araç başına 100.000,00Euro peşin kuvertür limiti ve muafiyet olmadan sigorta teminatı verdiği, prim ana fiyat oranının %0,03 olarak belirlendiği tespit edilmiştir.Davacı --------- Şirketinin, yukarıda detayı verilen 6865 nolu Abonman Sözleşme tahtında, davadışı---------- Şti.'nin, -------- ---------- kamyon ile sevk edeceği 24.09.2021 tarih, --------- nolu fatura muhtevası alüminyum profil cinsi emtia için 34.894,20 sigorta bedeli ile teminat verdiği ----------- nolu sefere özel poliçenin, 24.09.2021 teklif tarihli olduğu, abonman sözleşmede belirlenen fiyatlara göre net 27,92Euro prim tahakkuku ile, eksik ve aşkın sigortanın bulunmadığı, geçerli bir poliçe olduğu tespit edilmiştir.Nakliyat Emtia Sigortası ile, bir malın bir taşıma aracı ile (gemi, kamyon, uçak, ya da tren) bir yerden bir yere taşınması sırasında poliçede yer alan kloz ve şartlar uyarınca bir kaza ya da olaya bağlı olarak fiziken zarar görmesi teminat altına alınır. Bu sigorta ile sigorta konusu emtia için üç farklı teminat ile sigorta koruması sağlanır.... Dava dışı ----------- Şti.'nin (sigortalı) yukarıda incelenen 6865 nolu Abonman Sözleşmesi tahtında, yine yukarıda inceleme bölümünde detayları verilen, ----------- numaralı Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi ile davadışı --------- alıcısına vadeli ödeme, --------- teslim şekliyle satmış olduğu emtiada taşıma sırasında meydana gelebilecek rizikolara karşı nakliyat sigorta sözleşmesi yapılarak davacı ---------- Şirketi tarafından tanzim edilen poliçesine --------- sartları gereği teminat alındığı görülmektedir.
-------- veya ----------: All Risks terimi Türkçe ifade ile “Bütün Rizikolar” anlamına gelmektedir. Ancak bu terim içindeki “riziko” kelimesi All Risks teminatın kapsamına bir sınırlama getirmektedir. Çünkü riziko sözcüğü “dıştan gelen, ani ve beklenmedik, tesadüfi bir olay” olarak tanımlanmaktadır. Böylece, aşınma ve yıpranma gibi beklenen bir süreç içinde oluşan kaçınılmaz olaylar, malın ayıbı veya fiziksel özellikleri gibi malın içinde oluşan olaylar teminatın dışında kalmaktadır. Sonuç olarak, “Bütün Rizikolar Klozu” Tam Ziyave Institute Cargo Clauses “C” veya Institute Cargo Clauses “F.P.A” (Free of Particular Avarage) klozları ile temin edilen tüm rizikoları kapsamaktadır. All Risks teminatı, aksi poliçede kararlaştırılmadıkça, sigortalı emtianın satıcının deposunda nakil vasıtasına yüklenmesi ile başlar ve alıcının deposunda nakil vasıtasından indirilmesi ile sona erer.
Geniş teminata, Instutute Cargo Clauses (All Risks) veya (A) klozunun kara ve demiryolu taşımacılığına ilişkin hükümleri uygulanır. Aşağıda sayılı haller haricindeki tüm hasarlar teminata dâhildir; ancak emtia poliçesi genel şartlarının 5. maddesinde yer alan mutlak istisnalar, burada da istisna tutulmuştur.
Bu teminatın dışında olan haller:
1) Yakın sebebi gecikme olan hasar ve masraflar
2) Sigorta konusunun mahiyetinden ileri gelen hasarlar (Aybı Zati.) (Örneğin: Fire, çürüme, bozulma, kurtlanma, böceklenme, atmosferik pas vb.)
4) Ambalaj Yetersizliği
5) Sigortalının veya adamlarının kasdi kötü niyetine atfedilebilecek hasar ve masraflar
(Ağır ihmal-Ağır Kusur)
Davalılar --------Ş ve --------- Şti. tarafından sunulan cevap dilekçelerinde hasarın meydana gelmesinde ambalajlama yetersizliği ileri sürülmüş olsa da dosyaya sunulu olan ekspertiz raporlarından, hasar fotoğraflarından ve yukarıda heyetin metalurji mühendisi teknik üyesi tarafından da tespit edildiği üzere, ambalajın bir kusur atfedilebilecek nitelikte olmadığı, kapalı kasa içinde sevkiyatı yapılan emtia için streç film kaplamasına gerek olmadığı gibi kullanıldığı takdirde emtiaya zarar vereceği tespit edilmiş olup, davalıların bu yöndeki savlarının geçerli olamayacağı görüşüne ulaşılmıştır.Davacı sigorta şirketi tarafından 6102 sayılı TTK 1472'nci maddesi gereği yasal halefiyet ve TBK 183'üncü maddesi gereğince hak sahibinden almış olduğu yazılı temlik belgesi ile akdi halefiyete dayanarak rücuen tazminat talebi amacıyla iş bu davanın ikame edildiği anlaşılmıştır.
Davacı sigortacının, sigortalısına ödemeyi gerçekleştirdiğine dair bir kanıt sunabildiği takdirde bu ödeme ile dava dışı sigortalısının davalı taşıyıcıya karşı sahip olduğu haklara TTK 1472'nci madde uyarınca kanunen halef olabilmesi sigorta tazminatının geçerli bir sigorta sözleşmesinden doğan borç olarak ödenmiş olması şarttır. 6012 sayı TTK 1472'nci maddesi gereğince “Sigortacı sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren kimse yerine geçer. Sigorta ettiren kimsenin vâkı zarardan dolayı üçüncü şahıslara karşı dâva hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.” maddesine yer verilmiştir.Davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin (poliçe) mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko ile meydana gelen zararları ödemiş olması ve davadışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasında, sigortalı ve sigortacı dışında üçüncü bir kişinin varlığı/dava hakkının varlığı gereklidir.Dava dosyası incelendiğinde; İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede dosya içeriğinde dava konusu taşımaya ilişkin yer alan poliçe örneği ile sabit olduğu üzere, davacı sigorta şirketi ile davadışı sigortalısı --------- Şti. arasında ---------- nolu sigorta poliçesi ile taşıma sırasında meydana gelebilecek rizikolara karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir. Dolayısı ile ilk koşul sağlanmıştır.Dosyada bulunan bilgilerden dava konusu taşıma, davacı --------- Şirketi tarafından tanzim edilen ---------- nolu poliçe kapsamında olup, zararın davalı nakliyeci sorumluluğunda olduğunun ispatı halinde davacının davalıdan rücuen tazminat talep hakkı doğacaktır.İkinci koşul bakımından, Sigortacının himaye ve teminat kapsamında yer alan riziko sebebiyle ödeme yapmış olma koşulu bakımından dosya içeriğindeki belgeler arasında yer alan dekont incelendiğinde; davacı sigorta şirketinin 12.01.2022 tarihinde hak sahibinden alınan muvafakat ile davadışı sigortalısı ---------- Şti.'ne 5.258,76 Euro sigorta hasar tazminatını ---------- Bankası kanalı ile ödediği anlaşılmış olup, halefiyetin ikinci şartının yerine getirildiği görüşüne varılmıştır.Üçüncü koşul bakımından, söz konusu taşımada emtianın alıcıya teslim edildiğinde hasarlı olarak teslim edildiğine dair dosyaya sunulu CMR belgesi üzerindeki hasar şerhinin yer alması, davacı sigorta şirketince tayin edilen ekspertiz raporu ile de taşıma sırasında geldiği anlaşılan hasarın varlığı ve yukarıda 2. bölümünde de detaylı olarak açıklandığı üzere, taşıma sırasında hasarın meydana geldiği tespit olunmuştur. Tüm bu belge ve tespitler nedeniyle emtianın CMR üzerindeki teslim adresine hasarlı teslim edildiği anlaşılmaktadır. Yani sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasında sigortalı dışında üçüncü bir kişi olan taşımacının sorumluluğuna dair dosyada ispat niteliğinde bulgunun mevcut olduğu görülmektedir. Bu durumda halefiyetin 3.koşulu da sağlanmış olmaktadır.Emtia faturası ve Gümrük beyannamesinin incelenmesi sonucunda; emtianın ---------- teslim şekli ile satıldığı göz önüne alındığında, emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi olanın, sigortalı --------- Şti. değil, davadışı ---------- yerleşik ---------- firması olduğu, bu firmanın da dosya kapsamında orijinal kaşe üzeri imzalı hali sunulan ve yukarıda İnceleme Bölümü 8.maddede detaylarına yer verilen muvafakatname ile 5.258,76E6uro hasar tazmin bedelinin sigortalı ----------- Şti.'ne ödenmesine muvafakat ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda, hak ve menfaat sahibinden alınan muvafakat ile sigortalısına, meydana gelen hasarı teminat altına alan geçerli sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapan davacı ---------- Şirketi'nin, zarardan sorumlu olan sigortalı dışında üçüncü bir kişinin varlığı sübuta ermekle, TTK 1472'nci maddesi gereğince yasal ve hak sahibinden almış olduğu temlikle elde etmiş olduğu akdi halefiyet elde ettiği tespit olunmuştur.
Sonuç itibarı ile davalıların taşıma işinde rol aldığı emtianın taşınması esnasında meydana gelen zarardan dolayı davacı ---------- Şirketi'nin ödemiş olduğu 5.258,76Euro gerçek zarar tutarı kadar tazminatı, CMR Konvansiyonu 36'ncı maddesi gereğince davalılardan birinci taşımacı ----------Ş ve son (fili) taşımacı ---------- firmasına karşı TTK 1472'nci maddesi ve TBK 183'üncü maddesinde yer bulan halefiyet ilkesi gereğince rücu etme hakkı olacağı sonuç ve görüşüne ulaşılmıştır" şeklinde tespitlere yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı, temin edilen taşıma kayıtları, hasar dosyası ve tercüme evrak içeriği ile alınan teknik rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; davacının sigortalısına sigorta tazminatı ödemesine gerekçe olan olayda; dava dışı gönderici/satıcının sorumluluğunda olan taşınan ürünlerin kapalı kasalı araç içinde uluslararası nakliyeye uygun olarak ambalajlandığı, hasarın oluşumunda ambalajlamanın olumsuz bir etkisinin bulunmadığı, meydana gelen ıslanma şeklindeki hasarın -kuvvetle muhtemel- taşıyıcının sorumluluğunda olan araç brandasının su geçirmezlik vasfını yitirmesine bağlı olarak oluştuğu; CMR Konvansiyonu 17’nci maddesi gereğince taşımacının zarardan sorumlu olduğu; gerçek zarar tutarının CMR Konvansiyonu 23’üncü maddesi 1 ve 2 nci paragraf gereğince 5.258,76 Euro olduğu, bu tutarın taşıyıcının 34.987,52 SDR sorumluluk sınırının altında kaldığı ve davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu 5.258,76 Euro gerçek zarar tutarı kadar tazminatı, CMR Konvansiyonu 36’ncı maddesi gereğince davalılardan birinci taşımacı ------------Ş ve son (fiili) taşımacı ---------- firmasına karşı TTK 1472’nci maddesi ve TBK 183’üncü maddesinde yer bulan halefiyet ilkesi gereğince rücu etme hakkının bulunduğu; CMR Konvansiyonu 36 ncı maddesi “Aynı taşıma mukavelesine dayalı istekle ilgili olarak açılan bir davada ileri sürülen karşıt bir istek veya vereceğini alacağına sayışma halleri dışında kayıp, hasar veya gecikme sorumluluğu ile ilgili davalar ancak birinci taşımacının, sonuncu taşımacının veya kayıp, hasar veya gecikmenin oluştuğu sırada taşıma işini yapmakta olan taşımacının aleyhine açılabilir. Bu taşımacılardan birkaçı aleyhine aynı zamanda dava açılması mümkündür” hükmü gereği husumetin ancak birinci (asıl-akdi) taşımacı olan ---------Ş ve son (fiili) taşımacı olan ---------Şti ne yöneltilebileceği, diğer davalı --------Şti ne husumetin yöneltilemeyeceği; hükmolunacak yabancı para cinsinden alacağa, CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi hükmünce, dava tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Not: Kısa kararda davanın yalnız --------- ve ----------- bakımından kabul edildiği belirtilmesine rağmen diğer davalı bakımından re'sen yazılması gerekli hükmün eksik kaldığı anlaşıldığından işbu gerekçeli kararın hüküm kısmına (tek paragraf şekilde) ekleme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile, 5.258,76 Avro alacağın dava tarihi olan 26/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek %5 lik faiz ile birlikte davalılardan birinci taşımacı ---------Ş. ve son (fiili) taşımacı---------Şti. den müştereken ve müteselsil sorumluluk esaslarına göre tahsili ile davacıya verilmesine,
Pasif husumet bulunmaması nedeniyle davalılardan -----------Şti bakımından davanın reddine,
2-HARÇLAR
Alınması gerekli 6.412,00 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 1.639,86 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 4.772,14 TL'nin davalılardan birinci taşımacı ---------Ş. ve son (fiili) taşımacı ---------- Şti. den müştereken ve müteselsil tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
a-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı için takdir olunan 30.000 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan birinci taşımacı ----------Ş. ve son (fiili) taşımacı --------Şti. den müştereken ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine,
b-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ------------ Şirketi'ne taktir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-ARABULUCULUK ÜCRETİ
Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.564,32 TL'sinin davalılardan birinci taşımacı ----------Ş. ve son (fiili) taşımacı ------------ Şti. den müştereken ve müteselsil tahsiline, 35.68 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 1.720,56 TL'nin davalılardan birinci taşımacı ----------Ş. ve son (fiili) taşımacı --------- Şti. den müştereken ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarf edilen 15.000 TL Bilirkişi ücreti ve 360,50 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 15.360,50 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 15.017,96 TL'nin davalılardan birinci taşımacı ----------Ş. ve son (fiili) taşımacı ------------- Şti. den müştereken ve müteselsil alınarak davacıya verilmesine, kalan 342,54 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
ç-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta içerisinde -----------Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 18/09/2025