T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/865 Esas
KARAR NO : 2025/384
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 20/12/2021
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin sigortalısı ----------- Şti.’ni 05.01.2018 başlangıç ve 01.01.2019 bitiş tarihli ----------- numaralı ---------- Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalının taşıyıcı/ komisyoncu / araç ----------- sıfatı ile gerçekleştireceği taşıma işlerinde yasal sorumluluklarına ve emtianın maruz kalabileceği hasar zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, davadışı satıcı ----------- Şti. tarafından ----------- mukim bulunan davadışı alıcı -------- unvanlı şirkete 15.04 2019 tarihli ve ----------- nolu mal faturası t toplam 21.500 kg brüt ağırlığında Taze kabak" cinsi emtia satıldığını, Satan emtianin --------- ---------- taşınma sigortalı organizasyonluğunda davalar tarafından üstlenilmiş taşıma işi sigortalı ile 1 no'lu davali ----------- arasında akdedilen 16.04.2019 tarihli ve ----------- referans numaralı taşıma sözleşmesine istinaden, --------- numaralı CMR belgasi ----------- plakalı araçla nolu davalı ------------ arasında gerçekleşmiş. 1 no'lu davalı----------- taşımanın gerçekleştirildiği ------------ - Bu plakalı aracın, 2 no'lu davalı "--------- ise ---------- plakalı aracın ruhsat sahibi olduğu. ----------- plakalı frigorifik tira yüklenerek taşınan emtia ------------- alıcı firmanın tesisine vardığında dorse iç sıcaklık değerinde taşıma süresince meydana gelen sıcaklık dalgalanmaları nedeniyle emtianin olması gerekenden daha yüksek veya daha düşük sıcaklıklara maruz kalarak lekelenme, renk değişimleri, yumuşama ve çürüme suretiyle hasara uğradığının tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar tutarı 9.477,66 EUR olarak tespit edildiğini, müvekkili tarafından poliçe kapsamında hasara istinaden 19.08.2020 tarihinde aynı tutarda ödeme yapıldığını, davaya konu emtia hasarı davalıların hakimiyeti ve sorumluluğunda gerçekleştirilen taşıma sürecinde, davalıların ağır kusur ve ihmaline bağlı olarak meydana geldiğinden, davalılar emtia hasarından kaynaklanan zararların tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, bu nedenle müvekkili tarafından yapılan sigorta ödemesinin rücuen tazminini talep ettiklerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :Dava, davacının sigortalısına ödemiş olduğu sigorta tazminatının halefiyet ilkesi gereğince davalılardan tahsiline dair alacak davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporu, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirmekle dosya bir taşıma-sigorta uzmanı ve bir gıda mühendisinden oluşan heyete tevdi edilmiş, 09/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Depolanacak kabakların 2-3 cm kadar sapı olmalıdır. 7 °C ile 10 °C arasında %90-95 bağıl nemde 15-20 gün depolanabilirler. 4 °C’nin altında 6-7 gün içinde soğuk zararlanmasına uğrayacakları, Kabak çeşidinin 14 gün süreyle kalitelerini kaybetmeden depolanabildiği, depolama sonunda hasat zamanına göre meyvelerdeki değişimlerin çok fazla olmadığı, dosya içerisinde bulunan ekspertiz raporu ve ekindeki fotoğraflar incelendiğinde emtianın soğuk zincir nakliyeye uygun bir şekilde hazırlandığı, fakat ön soğutma yapılıp yapılmadığı bilinmediği, emtianın ne zaman hasat edildiği, hasat edildiği zamandan 29.04.2019 tarihinde alıcının sahasına ulaştığı zaman aralığının ne kadar süre olduğu belirlenemediği, ancak ekspertiz raporu ve ekindeki fotoğraflar incelendiğinde 01.05.2019 tarihli son tüketim tarihi etiketi bulunduğu, bozulmanın 10 ℃ ve üzerindeki sıcaklıklarda hız kazandığı, resimlerde görülen bozulma, çürüme ve çökmelerin, nakliye esnasında taşıma sıcaklığının 10°C ve üstüne yukarı yönlü 24 saat ve üzeri civarlarda sapmasından kaynaklanmış olabileceğinin aşikar olduğu, sonuç olarak emtiada meydana gelen zararın, emtianın taşıyıcıya verilen talimatlara aykırı olarak uygun olmayan taşıma sıcaklığına maruz kalmasından dolayı oluştuğu, dava dosyasına sunulan tüm belge ve delillerin incelenmesi sonucunda davaya konu olayın davacının sigortalısının davadışı müşterisi ile taze kabak cinsi emtianın ------------ ------------- nakliyesi konusunda anlaşma yaptığı, navlun faturası düzenlediği, nakliye işinde akdi/üst taşıyıcı konumunda olduğu, aldığı nakliye işini bir sözleşme ile davalılardan ------------ firmasına devrettiği, fiili taşımanın davalıların işleteni olduğu araçlarla yapıldığı, CMR belgesinde kayıtlı olan ve taşıyıcıya teslim edilen emtia faturası üzerindeki verilen ısı talimatına uyulmadığı, sıcaklık değişimlerini gösteren casus cihazlar dökümü itibariyle dorse iç sıcaklığının (+) 8 °C - (+) 12,8 °C aralığında seyrettiği, hasarın nakliye esnasında soğutucu ünitenin taze meyve/sebze emtiası için uygun olmayan modda çalıştırılmış olmasından kaynaklandığının sunulan renkli fotoğraflardan da tespit edildiğini, bu durumda, fiili/alt taşıyıcı tarafından taşnmak üzere alınan emtia alındığı şekliyle değil, alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, sonuç olarak dava konusu olayda taşıyıcının, CMR Konvansiyonu 12’nci madde 7.paragraf gereği CMR belgesi ile tespit olunan uygun taşıma sıcaklığı hakkındaki taşıma talimatına uymaması ve taşıyıcının sorumluluğunu yerine getirmediği bu nedenle taşıma sırasında hasarın meydana geldiği görüşüne ulaşıldığı, somut olayda davacının rücu talebini dayandırdığı tazminat ödemesine ilişkin hasar uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığından; alıcının, gönderenin ve/veya onlardan birinin sigortacısının (halefiyet hakkını elde etse dahi) taşıyıcıya rücu edebileceği tazminat alacağının olup olmadığı, varsa miktarının tayininde (CMR Konvansiyonu'nun 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgâhı ve milletine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden; CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden) CMR Konvansiyonunun gözetilmesi gerekeceği, bu bağlamda CMR Konvansiyonu` uygulanması bakımından taşıyıcı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden (CMR md.3); keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı (CMR md.17/3) sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olduğu, ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında yükü kendi taşısın, ister navlununu ödemek suretiyle alt taşıyıcıya taşıtsın ); Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da somut olayda olduğu gibi alt taşıyıcıya taşıttığı ) eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi “yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da altındadır ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesuldür (CMR md.17/1) . Bu sorumluluğun gereği olarak CMR Konvansiyonu`nun 34`üncü ve takip eden maddelerindeki düzenlemelere göre taşıyıcılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu gibi, taşımacılardan biri veya birkaçı aleyhine aynı zamanda dava açılmasının da mümkün olduğu, (CMR md.36/son paragraf) . Taşıyıcının sorumluluğu yönünden hal böyle olmakla birlikte “uluslararası taşıma sürecinde ortaya çıktığı sübuta eren kayıp ya da hasar” eğer ki istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut ta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise (CMR md.17/2) ya da eğer kayıp veya hasar, hasara uğrayan malların yüke ve güzergâha uygun bir şekilde ambalajlanmaması ya da hatalı ambalajlanmış olması, “yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler” tarafından alınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması yüzünden yahut da kırılma suretiyle kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliğinin doğal sonucu olan (paslanma, çürüme ve benzeri gibi) özel risklerden doğmuş ise, taşımacı zarardan sorumlu tutulamaz (CMR md.17/4,b-c-d). Bu sorumsuzluğu tespitte ölçü ise “deneyimli ve basiretli bir taşımacının göstermesi gerekli olan” özen olduğu, davaya konu olayda tartışılan yükün komple özel soğutuculu kamyon hamulesi olarak taşınmakta olduğu, nitekim dosyaya sunulu olan belgelerden emtianın taşındığı ------------ plakalı araçta toplam 26 palet sadece davadışı taşıtan------------ Şti.’ne ait emtianın taşındığının tespit edildiği, yukarıda da değinildiği gibi emtianın taşıyıcıya verilen özel sıcaklık değerlerinde taşınmasının taşıyıcının sorumluluğunda olacağı, dosyaya sunulu olan fotoğrafların ve sıcaklık verileri raporlarının incelenmesinden, eksper raporunda da belirtildiği gibi, emtiada meydana gelen zararın, talimata aykırı sıcaklık değerlerinde taşınması nedeniyle meydana gelmiş olduğu görüşüne ulaşıldığı, bu durumda, fiili taşıyıcının emtiaya zarar vermek niyetiyle veya kasıtlı olarak böyle bir fiili işlediğine dair bir karinenin yokluğunda ağır kusur söz konusu olmadan hem akdi hem de fiili taşıyıcının müştereken ve müteselsilen (veya taşıyıcının CMR sigortacısının) meydana gelen zararı, CMR Konvansiyonun 23’üncü maddesinin 3. Paragrafı gereği, belirlenecek üst sorumluluk sınırı içinde tazmin etmesi gerekeceği, somut olayda hasarlanan emtia üzerinde hak sahibi olan davadışı ------------Şti.’nin zararı davadışı akdi taşıyıcının sorumluluk sigortacısı davacı --------Ş tarafından karşılandığı, taşınan malın kısmen veya tamamen nakliye sürecinde hasar gördüğünün kesinlik kazanması ve taşıyıcının da; kendisini sorumluluktan kurtarabilecek beyyinelerden istifade edemeyeceği ve nakliye sürecinde meydana gelen zarardan dolayı (veya zarara etkisi nispetinde müterafik kusuru dolayısıyla) alıcıya ya da göndericiye yahut da akdi veya kendisine taşıma işini devreden üst taşıyıcıya veya “onlardan birinin sigortacısına” karşı sorumlu tutulabileceği durumlarda (taşıyıcı CMR Md.29 nazarından ağır kusurlu değil ise CMR Konvansiyonunda öngörülen şekilde, eğer ki yüke ve ambalajına çekince konmadan teslim alınan emtia alıcısı emrine “somut olayda olduğu gibi” teslim alındığı halde çekincesiz olarak teslim edilememiş ya da “teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikme için taşıyıcıya CMR Md.30 uyarınca gerekli ihbar yapılmış ve 32/1-a maddesine göre teslim tarihinden, itibaren 1 yıl içinde tazminat talep edilmiş ise) CMR Konvansiyonunun 23/1. maddesi; taşıyıcıyı yükün “kısmen veya tamamen kaybından” dolayı “eşyanın taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine” göre (tazminat taleplerinde; hasar tazminatının ödendiği tarihten itibaren veya 3095 SK. Md.4/a`ya göre değil; “CMR Md.27 uyarınca, taşıyıcıya keşide edilen yazılı bildirim tarihinden itibaren, (“döviz bazındaki” taleplerde %5 oranında maktu”) faiziyle birlikte tazminat ödemekle sorumlu tutmuş ve aynı maddenin 3. fıkrasında tazminat miktarının; hasar dolayısıyla “eksilen ya da zayi olan” malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8.33 hesap birimini (SDR’yi) aşamayacağı, 23/7. Maddesinde de üst sınırın belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun, taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması icap ettiği hükme bağlandığı, nakliye sürecinde vuku bulan hasar/zarar/kayıp için taşıyıcının veya onun sorumluluk sigortacısının hak sahibine ödeyeceği tazminatın miktarı ise (hasar yansıtma faturalarının toplamına veya oluşan zararı tazmin eden sigortacının talebine göre değil) CMR. md.25/2 - a ve b`ye göre “CMR md.23/3`de öngörülen mesuliyet sınırını aşmaması kaydıyla”, CMR md.23/1-2 ve 4`e göre belirlenen değerin hasar/kayıp nedeniyle azalmış kısmına göre belirlenir ve bunun için de önce eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız/noksansız değeri bulunur ve bu değere hasar/noksanlık için ödenen navlun ücreti, varsa gümrük vergileri ve taşıma ile ilgili diğer giderler ilave edilir; taşıyıcı, hak sahibine “bunlar dışında başka tazminat ödemez” (CMR Md.23/4-son). Dava konusu olayda, düzenlenen tutanaklarla ve dosyaya sunulu olan raporlarla tespit edildiği üzere; tamamı hasarlı kabul edilen emtia 20.000,0kg ve faturadaki navlun dahil birim fiyatı 0,98USD/kg olduğundan, navlun dahil brüt hasar tutarı faturada olduğu gibi 19.600,00USD’dir. Dosyadaki verilere göre, 15.05.2019 tarihinde hasar gören emtianın satışından 117.930,0 Ruble gelir elde edilmiştir. Sovtaj tutarının aynı tarihte geçerli olan ------------ çapraz kurundan karşılığı (117.930 ÷65,32=) 1.805,42USD’dir. Bu durumda sovtaj sonrası brüt hasar tutarı 17.794,58USD olarak hesaplanacağı, davacının düzenlediği poliçe Dövizli ve EURO cinsinden olup, poliçede rizikonun gerçekleşmesi halinde ödenecek tazminatın hangi tarihli kurdan çevrileceği belirtilmemiş olsa da Dövizli Poliçe Notu olarak; “Hasar tazminat tutarları döviz olarak veya tazminat ödeme tarihindeki ------------ Döviz Satış Kuru üzerinden TL’ye çevrilecektir” şartı bulunmaktadır. Eksper tarafından hesaplamalarda, emtia için satış faturası, sovtaj için ise ödeme makbuz tarihindeki kurlar EURO cinsine çevrim için alındığı, oysa doğru olanın en son işlem gören tarihte geçerli olan kurdan poliçede belirlenmiş olan döviz kuruna çevrilmesi olmalıdır. Bu durumda toplam 17.794,58USD net hasar tutarının Euro cinsiden karşılığı 15.838,52EURO olarak hesap edilecek ve bu tutardan poliçe gereği 1.000,00Euro tenzili muafiyet düşüldükten sonra 14.838,52Euro davacının tazmin etmesi gereken net hasar tutarı hesap edilecektir. Ancak, CMR Konvansiyonu 23’üncü madde 4.paragraf gereği tazmin edilecek tutara navlun ücreti de ilave edilmesi gerekirken, eksper tarafından 5.850,00USD navlun ücreti düşülerek hesap yapılmış ve muafiyet tenzili sonrası 9.477,66Euro hasar bedeli belirlenmiş, davadışı taşıtan da bu tutara itiraz etmeyerek kabul etmiş, davadışı sigortalıya bu tutarın ödenmesine muvafakat vermiş, davacı da bu tutarı sigortalısına ödemiş ve bu tutar kadar emtianın hasarlanmasında sorumlu olanlara karşı halefiyet elde ettiği, CMR Md.23/3’e göre davalı taşıyıcının sorumluluk sınırı, zayi olan kısmın brüt ağırlığı ile hesap edilebileceği, emtianın tamamı hasarlı olduğundan, tazmininde, (21.500,0kg X 8,33SDR=) 178.095,00SDR sorumluluk sınırı olarak hesap edilebileceği, CMR Md.23/7 de sorumluluk üst sınırının belirlenmesinde kullanılacak olan SDR kurunun, taraflar aksini sözleşme ile kararlaştırmamış ise Mahkemenin karar verdiği tarihteki SDR kuru olması icap ettiği hükme bağlandığı, ancak hasar için davacı tarafından19.08.2020tarihinde ödeme yapıldığı, ödeme tarihinde geçerli olan ------------ Bülten ------------ göre; 1SDR=1,41554USD ve Euro/USD paritesi 1,19 olduğundan, taşıyıcının sorumluluk sınırı [(178.095,0SDR x 1,41554USD) x 1,19=] 301.684,20Euro sorumluluk sınırı olarak hesap edileceği, Meydana gelen hasar sonrası hesaplanarak ödenen taşıyıcının sorumlu olduğu tazminat tutarının ise, bu sınırın çok altında olduğu için, davacının tazminat ödemesinde yukarıda hesaplanan net hasar tutarı nazara alınacağı, ancak davacının eksper raporuna dayanarak daha düşük bir bedel belirlediği ve bu tutarı ödediğinden, rücu edebileceği tutar da ödemiş olduğu 9.477,66Euro ile sınırlı kalacağı, davanın asıl konusu, CMR Konvansiyonun VI. Bölümü Taşımacılar Tarafından Ortaklaşa Yapılan Taşımalarla İlgili Hükümler başlığı altında olup 37’nci maddenin (a) fıkrası; ‘Ziyan ve hasardan sorumlu olan taşımacı ister kendisi ister başka bir taşımacı tarafından ödensin, tazminatı tek başına yüklenmek zorundadır.’ Şeklinde olup, bu madde gereğince, taşımanın yapıldığı aracın işleteni fiili/alt taşıyıcı konumundaki davalılar ----------ve --------- sorumluluğunda zararın meydana geldiği yukarıda tespit edilmiş olmakla, meydana gelen gerçek zarar tutarı muafiyet tenzili sonrası 14.838,52Euro olmakla birlikte davacı sigortalısına yapmış olduğu daha düşük tutar olan 9.477,66Euro’yu davalıların müştereken ve müteselsilen rücuen tazmin etmesi gerektiği görüş ve sonucuna ulaşıldığı, dosya içeriği ve dosyada mevcut delillerin yukarıda detaylı olarak ele alınıp incelenerek değerlendirilmesi neticesinde, her türlü hukuki mütalaa ve takdir hakkı Mahkemeye ait olmak üzere; Dava konusu olayda, davalıların sorumluluğunda olan taşıma esnasında dorse içindeki sıcaklığın (20.04.2019-23.04.2019 tarihleri arasında) (+)10.0°C- (+)12.8°C aralığında seyrettiği, 24.04.2019-25.04.2019 tarihlerinde yaklaşık (+)8.0°C'ye düştüğü ancak akabinde tekrar (+)11.0°C'ye kadar çıktığı ve talimat derecesine hiç ulaşmadığı, gerekli soğutmanın sağlanamaması nedeniyle taşınan emtianın tamamının hasarlandığı, CMR Konvansiyonu 23’üncü ve 24’inci maddeler kapsamında taşıyıcının sorumlu olacağı zararın, sovtaj ve muafiyet tenzili sonrası 14.838,52 EURO olacağı ancak davacı sigorta şirketinin taşıtanın muvafakati ile sigortalısı dava dışı akdi taşıyıcıya 9.477,60Euro sigorta tazminatı ödediği, Davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre şartlarının varlığının yerine geldiği sübuta ermiş olması nedeniyle elde ettiği halefiyete dayanarak, CMR Konvansiyonu 37’nci madde (a) fıkrası gereği zarardan sorumlu olduğu tespit edilen emtiayı taşıyan aracın maliki ve işleteni konumunda olan davalılardan ödemiş olduğu 9.477,66Euro tazminat tutarını rücuen talep edebileceği, Davacı sigorta şirketinin, davalılardan rücuen talep edebileceği 9.477,66 Euro tutara, CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi gereğince dava tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz talep edebileceği, görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın davacının sigortalısına ödemiş olduğu sigorta tazminatının halefiyet ilkesi gereğince davalılardan tahsiline dair alacak davası olduğu, davaya konu taşımanın davacının sigortalısının davadışı ----------- ülkesinde mukim müşterisi ile taze kabak cinsi emtianın --------- ---------- nakliyesi konusunda anlaşmaya varıldığı, bu doğrultusunda navlun faturası düzenlediği, davacının sigortalısının nakliye işinde akdi/üst taşıyıcı konumunda olduğu, aldığı nakliye işini sözleşme ile davalılardan ------------ firmasına devrettiği, fiili taşımanın ise davalıların işleteni olduğu araçlarla yapıldığının dosya kapsamında sabit olduğu, CMR belgesinde kayıtlı olan ve taşıyıcıya teslim edilen emtia faturası üzerindeki verilen ısı talimatına taşıma sırasında uyulmadığının dosya kapsamında sabit olduğu, sıcaklık değişimlerini gösteren casus cihazlar dökümü itibariyle dorse iç sıcaklığının (+) 8 °C - (+) 12,8 °C aralığında seyrettiği, hasarın nakliye esnasında soğutucu ünitenin taze meyve/sebze emtiası için uygun olmayan modda çalıştırılmış olmasından kaynaklandığının sunulan renkli fotoğraflardan da tespit edildiği, bu durumda, fiili/alt taşıyıcı tarafından taşnmak üzere alınan emtia alındığı şekliyle değil, alıcısına hasarlı olarak teslim edildiğini, sonuç olarak dava konusu olayda taşıyıcının, CMR Konvansiyonu 12’nci madde 7.paragraf gereği CMR belgesi ile tespit olunan uygun taşıma sıcaklığı hakkındaki taşıma talimatına uymaması ve taşıyıcının sorumluluğunu yerine getirmediği bu nedenle taşıma sırasında hasarın meydana geldiğinin mahkememizce kabul edildiği, somut olayda davacının rücu talebini dayandırdığı tazminat ödemesine ilişkin hasar uluslararası karayolu taşıma işi sonucunda ortaya çıktığından; alıcının, gönderenin ve/veya onlardan birinin sigortacısının (halefiyet hakkını elde etse dahi) taşıyıcıya rücu edebileceği tazminat alacağının olup olmadığı, varsa miktarının tayininde (CMR Konvansiyonu'nun 1. maddesi uyarınca bu sözleşme, “yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az birisinin akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde, tarafların ikametgâhı ve milletine bakılmaksızın ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait” her mukaveleye uygulanması gerektiğinden; CMR md.4 hükmüne göre uluslararası taşıma işine ilişkin sevk belgesinin yokluğu, usule aykırı oluşu veya kaybolması dahi, CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olan taşıma mukavelesinin varlığı ve geçerliliğini de etkilemeyeceğinden) CMR Konvansiyonunun gözetilmesi gerekeceği, bu bağlamda mezkur bilirkişi raporunda ayrıntılı hesaplamaların teknik bilirkişilerce yapıldığı, CMR Konvansiyonu uygulanması bakımından taşıyıcı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden (CMR md.3); keza taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtlardan, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut da çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı (CMR md.17/3) sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olduğu, ayrıca taşıyıcı (ister belli bir ücret karşılığında yükü kendi taşısın, ister navlununu ödemek suretiyle alt taşıyıcıya taşıtsın ); Konvansiyonda öngörülen sorumluluk sistemine göre, taşıdığı (ya da somut olayda olduğu gibi alt taşıyıcıya taşıttığı ) eşyayı varma yerinde “teslim aldığı haliyle” alıcısı emrine veya onun temsilcisine teslim borcunu üstlendiği gibi “yükün güzergâh üzerinde yaptığı aktarmalar dâhil olmak üzere” taşıma süresi içerisinde eşyayı gözetim sorumluluğunun da bulunduğu ve kural olarak yükleme yerinden varış mahalline kadar taşıdığı eşyaya gelecek zararlardan mesul olduğu (CMR md.17/1), CMR Konvansiyonu`nun 34`üncü ve takip eden maddelerindeki düzenlemelere göre taşıyıcılar arasında müteselsil sorumluluk bulunduğu gibi, taşımacılardan biri veya birkaçı aleyhine aynı zamanda dava açılmasının da mümkün olduğu, (CMR md.36/son paragraf), davaya konu olayda taşınan yükün komple özel soğutuculu kamyon hamulesi olarak taşınmakta olduğu, nitekim dosyaya sunulu olan belgelerden emtianın taşındığı ------------ plakalı araçta toplam 26 palet sadece davadışı taşıtana ait emtianın taşındığının tespit edildiği, dosyaya sunulu olan fotoğrafların ve sıcaklık verileri raporlarının incelenmesinden, eksper raporunda da belirtildiği gibi, emtiada meydana gelen zararın, talimata aykırı sıcaklık değerlerinde taşınması nedeniyle meydana gelmiş olduğu görüşüne ulaşıldığı, bu durumda, fiili taşıyıcının emtiaya zarar vermek niyetiyle veya kasıtlı olarak böyle bir fiili işlediğine dair bir karinenin yokluğunda ağır kusur söz konusu olmadan hem akdi hem de fiili taşıyıcının müştereken ve müteselsilen (veya taşıyıcının CMR sigortacısının) meydana gelen zararı, CMR Konvansiyonun 23’üncü maddesinin 3. Paragrafı gereği, belirlenecek üst sorumluluk sınırı içinde tazmin etmesi gerekeceği, somut olayda hasarlanan emtia üzerinde hak sahibi olan davadışı taşıtanın zararının davadışı akdi taşıyıcının sorumluluk sigortacısı davacı ------------Ş tarafından karşılandığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda ayrıntılı olarak hesaplandığı ve mahkememizce de benimsendiği üzere taşımanın yapıldığı aracın işleteni fiili/alt taşıyıcı konumundaki davalılar ---------ve --------- sorumluluğunda zararın meydana geldiği, meydana gelen gerçek zarar tutarı muafiyet tenzili sonrası 14.838,52-Euro olmakla birlikte davacı sigortalısına yapmış olduğu daha düşük tutar olan 9.477,66-Euro’yu davalıların müştereken ve müteselsilen rücuen tazmin etmesi gerekeceği mahkememizce değerlendirilmiş, davacı sigorta şirketinin taşıtanın muvafakati ile sigortalısı dava dışı akdi taşıyıcıya 9.477,60-Euro sigorta tazminatı ödediği, bu doğrultuda davacı sigorta şirketinin 6102 sayılı TTK 1472’nci maddesine göre halefiyet şartlarının yerine geldiği, davacının CMR Konvansiyonu 37’nci madde (a) fıkrası gereği zarardan sorumlu olduğu tespit edilen emtiayı taşıyan aracın maliki ve işleteni konumunda olan davalılardan ödemiş olduğu 9.477,66-Euro tazminat tutarını rücuen talep edebileceği, davacı sigorta şirketinin davalılardan rücuen talep edebileceği 9.477,66-Euro bedele CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi gereğince dava tarihinden itibaren yıllık %5 oranında faiz de talep edebileceği mahkememizce anlaşılmış ve açılan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
9.477,66-Euro'nun dava tarihi olan 20/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek CMR 27.maddesi gereği yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 12.022,56 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.195,63 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 8.826,93 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
ARABULUCULUK ÜCRETİ
3-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.360,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 66.637,85 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 59,30 TL başvurma harcı, 3.195,63TL peşin harç olmak üzere toplam 3.254,93 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 59,50 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 7.059,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ------------ BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 22/05/2025