T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/897 Esas
KARAR NO: 2025/195
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2021
KARAR TARİHİ: 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı davacının davalıdan fatura alacağını tahsil edemediğini, bunun üzerine alacağın tahsili için--------- İcra Müdürlüğü' nün ----------- E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibine konu edilen faturanın taraflar arasında kurulan eser sözleşmesine istinaden düzenlendiğini, davacının, taraflar arasındaki yazılı olan ve kendisinin de kabulündeki anlaşma ile yerine getirmeyi taahhüt ettiği edimleri, eksik olarak ifa ettiğini, davacının eksik bıraktığı ve /veya ayıplı olarak yaptığı imalatların, müvekkili şirket yetkilisi tarafından mail aracılığı ile davacıya iletildiğini, müvekkili şirketin, sözleşmeden kaynaklanan bu hakkını kullanarak, sözleşmeyi imzalarken de amaçladığı üzere, eksik ve/veya ayıplı ifa edilen işlerin, yükümlü tarafından tamamlanması ya da bu eksikliklere karşılık gelecek bedellerin mahsubunu istediğini, müvekkili şirketin, sözleşmeden kaynaklanan haklarına dayalı olarak bakiye bedelleri ödememe yolunu tercih etmiş olup, takibe konu edilen fatura bedellerinden sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafça, her bir iş grubu için teklif edilen fiyat teklifleri ''Proje Bilgi ve Teklif'' dosyasının 3 numaralı sayfasında yer almakta olup, yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde, eksik ve/veya ayıplı olarak ifa edilmiş işlerin giderilme bedellerinin ve yarattığı eksiklik oranlarının tespiti gerektiğini, keşif ve bilirkişi raporu düzenlenmesi neticesinde tespit edilecek bedellerin, sözleşme konusu iş bedelinden yani müvekkili şirket tarafından yapılması gerektiğine kanaat getirilecek olan ödeme miktarından takası/mahsubu defilerinin olduğunu, sözleşme konusunun, toz boya üretim tesisinin imalatına ilişkin olup, bu imalatın, sözleşmede taahhüt edildiği şekilde yapılmaması nedeniyle, tesisteki üretim miktarı olması gereken miktardan az olup, eksik üretim nedeniyle müvekkili şirketin uğradığı zararların da takası/mahsubu defilerinin olduğunu, dolayısıyla, söz konusu eserin teslim edildiği günden bugüne dek; eksik imalatın neden olduğu günlük üretim azalış miktarının ve bu miktarın müvekkili şirkete maddi zararının tespit edilerek, bu bedellerin, faturanın bakiye bedelinden takas/mahsup edilmesi defilerinin bulunduğunu, bu defi de göz önünde bulundurulduğunda, davacıya ödeme yapılması gereken bir bedelin olmadığı sonucunun ortaya çıkacağını, icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine, davacının açmış olduğu icra takibinde kötü niyetli olduğundan %20'den az olmamak üzere, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Celp edilen ---------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın fatura alacağına istinaden 198.400,00 TL alacağın davalıdan tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, ---------- İcra Müdürlüğünün ----------- esas sayılı takip dosyasına dayanak faturaya konu işin tam olarak ve eksiksiz yapılıp yapılmadığı, davacının takip miktarı kadar alacaklı olup olmadığı konularında tarafların anlaşamadıkları şeklinde olduğu anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanmış, dava konusu makine üzerinde 3 kişilik makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşfen inceleme yapılarak rapor alınması için ---------- Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmıştır.Talimatla alınan bilirkişi raporunda; Kürleme fırını, konveyör ve otomatik toz boyama kabinlerinin eksik ve ayıplı olarak imalatlarının ve montajlarının yapılmış olduğu, ayıplı imalatların giderilmesi için gerekli olan malzeme ve işçilik bedellerinin işin yapıldığı yıla ait rayiç fiyatlara göre 74.000,00 TL olduğu kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmişlerdir. Davacı vekilinin itirazları ve davalı vekilinin talepleri incelenmesi için bilirkişiden ek rapor alınmasına, ve bu hususta ek talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimatla alınan bilirkişi Ek raporunda; Davacı vekili tarafından duruşmada " ... eksik imalatın neden olduğu günlük üretim azalış miktarının ve bu miktarın müvekkilim şirkette meydana getirdiği zarar hesaplansın" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür. Eksik imalatın hesaplanması konusu uzmanlık alanımız dışında olduğu için yapılamamıştır. Bu hesaplamaların yapılması için firmanın günlük parça üretimi, maliyeti vs. bilgilerin bilinmesi gereklidir. Bu konuda bir hesap bilirkişinin görevlendirilmesinin uygun olacağı kanaatindeyiz. Davalı tarafından dosyaya sunulan itiraz dilekçesinde; “Fırın ölçüldüğünde; ölçülerin doğru olduğu söz konusudur. Bilirkişi tarafından yapılan tespitler kesin olarak hatalıdır. Teklifimizin kürleme fırını sayfasında ölçüler net olarak yazmaktadır. Tünel tipi 20M genel kod ismidir. Açıklamalarda net ölçüler yazmaktadır. Hava perdeleri, verilen fırının ölçülerinin içerisindedir ayrı olarak hesaplanamaz. Fırının iç net ölçüleri baz alınacaktır. Bu ölçü teklifimize uygundur.” Şeklindeki açıklamaları görülmüştür. Dava dosyasında bulunan Şartnamede; Toz Boya Kürleme Fırını 1 adet 20 metre tünel tipi olduğu bunun 17 metresinin kürleme işlemi için kullanılacağı ve giriş çıkış kısımlarına 1,5 metre uzunluğunda hava perdesi ilavesiyle birlikte dıştan dışa 20 metre olacak şekilde imalatının yapılacağı ifade edilmiştir. Bu nedenle yapılacak olan toz boya kürleme fırınının 20 metre uzunluğunda olması gerektiği kesindir. Keşif sırasında yapılan ölçümlerde Toz Boya Kürleme Fırını 1 adet 20 metre tünel tipinin üzerinde yapılan ölçümde dıştan dışa 17 metre olduğu, 2 adet 2 metre toplamda 4 metre uzunluğunda hava perdesi bölümü olduğu, kürleme fırını net iç ölçüsünün yaklaşık 13 metre olduğu tespit edilmiştir. Bu tespitlere göre; Toz Boya Kürleme Fırınının 17-3=4 metre küçük olarak imalatının ve montajının yapıldığı, yapılan imalatının şartnamedeki şartlara göre; eksik ve ayıplı olduğu tespit edilmiştir. Davalı vekili tarafından tespit edilen eksik imalat bedeline itirazların olduğu anlaşımıştır. Yapılan hesaplamalar davalı tarafından davacıya verilen fiyat baz alınarak hesaplanmıştır. Bu nedenle eksik imalat bedelinin işin yapıldığı yıldaki toplam bedelin (KDV dahil) 74.000,00 TL (Yetmiş dört bin lira) olduğu kanaat ve sonucuna varıldığını bildirmişlerdir.Bilirkişi raporunda bilirkişilerce eksik işler ve eksik imalatın hesaplanamadığından, kimya mühendisi ve makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek uyuşmazlık konularında ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlenilmesi için yeniden talimat yazılmıştır.Bilirkişi heyeti raporunda; Bilirkişi heyetinde hesap uzmanı olmadığından söz konusu dosya ile ilgili mali yönden bir inceleme yapılamamıştır. Yapılan inceleme sonucunda teklif edilen toz boya kürleme fırını ile montajı ve teslimi gerçekleştirilen fırın arasında ana fırın ünitesi açısından 4 metrelik bir fark olduğu; oluşan bu fark nedeniyle firmanın üretim kapasitesinde azalmanın meydana geldiği; kürleme fırınındaki farklılık nedeniyle firmanın bir günlük üretim sürecinde ( 9 saat) yaklaşık olarak tam kapasiteyle çalıştığında toplam 216 m eksik üretim yapmak durumunda kaldığı, firmanın toplam üretim kapasitesinin ise yaklaşık %25,32 oranında düştüğü görüş ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Taraf defterlerinin incelenmesi için gün tayin edilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle dosya üzerinde Mali Müşavir, nitelikli hesap uzmanı ve sektör bilirkişisinden inceleme yaptırılarak bilirkişi raporu tanzim ettirilmiştir.
Mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında, 27.10.2020 tarihinde 380.000 TL *KDV karşılığında, --------- kurulması ile ilgili eser sözleşmesi kurulduğu, sözleşme kapsamında davacının 488.400 TL” lik fatura kestiği, bu faturanın davalının defterine işlendiği, fatura karşılığında 258.800 TL ödediği, bu durumda fatura bakımından takip tarihi itibarıyla 189.900,00 TL alacaklı olduğu, davacının açmış olduğu takibe davalının ayıbın giderilmesi ve ayıbın sebep olduğu üretim kaybını ileri sürerek takas mahsup talebinde bulunduğu, dosyadan aldırılan teknik raporlarda, üretilen boya tesisinin ayıplı olduğu, ayıbın 74.000,00 TL' ye giderilebileceği, üretim kapasitesinin ise yaklaşık %25,32 oranında düştüğünün tespit edildiği, davalının sözleşme kurulduktan sonra tesisin işlediği, 2021 yılları Kurumlar Beyannamesine bakıldığında, 933.629,30 TL” lik satış yaptığı bu satışa binaen 23.312,26 TL karlılığının bulunduğu, bu durumda yapılan satış miktarı nazara alındığında, %25,32 kapasite düşüklüğü olmasaydı 236.394,94 TL” lik daha satışı yapılabileceği, şirketin satışına göre %2,497 karlılık oranı nazara alındığında, takip eden zarar kapsamında 5.902,66 TL kar elde edemediği, bu durumda ayıbın giderilme bedeli, takip eden zarar ve davalının dava tarihine kadar yapmış olduğu ödeme mahsup edildiğinde, davacının davalıdan, takip tarihi itibarıyla 109.997,34 TL asıl alacaklı olacağı, ilgili alacağa taraflar tacir olduğundan, taleple bağlı olarak takip tarihinden itibaren ticari faiz işleyeceği, dava tarihi itibarıyla, 91.709,04 TL asıl alacak, 9.848,04 TL faiz olmak üzere toplam 101.557,08 TL alacaklı olacağı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Dosyanın itiraz ve beyanları karşılamak suretiyle ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti Ek raporunda; Kök rapordaki görüşlerle bağlı kalındığı sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında, 27.10.2020 tarihinde 380.000 TL *KDV karşılığında, eser sözleşmesi kurulduğu, sözleşme kapsamında davacının 488.400 TL” lik fatura kestiği, bu faturanın davalının defterine işlendiği, fatura karşılığında 258.800 TL ödediği, bu durumda fatura bakımından takip tarihi itibarıyla 189.900,00 TL alacaklı olduğu, davacının açmış olduğu takibe davalının ayıbın giderilmesi ve ayıbın sebep olduğu üretim kaybını ileri sürerek takas mahsup talebinde bulunduğu, dosyada mübrez teknik raporlarda, üretilen boya tesisinin ayıplı olduğu, ayıbın 74.000,00 TL' ye giderilebileceği, üretim kapasitesinin ise yaklaşık %25,32 oranında düştüğünün tespit edildiği, davalının sözleşme kurulduktan sonra tesisin işlediği, 2021 yılları Kurumlar Beyannamesine bakıldığında, 933.629,30 TL” lik satış yaptığı bu satışa binaen 23.312,26 TL karlılığının bulunduğu, bu durumda yapılan satış miktarı nazara alındığında, %25,32 kapasite düşüklüğü olmasaydı 236.394,94 TL” lik daha satışı yapılabileceği, şirketin satışına göre %2,497 karlılık oranı nazara alındığında, takip eden zarar kapsamında 5.902,66 TL kar elde edemediği, bu durumda ayıbın giderilme bedeli, takip eden zarar ve davalının dava tarihine kadar yapmış olduğu ödeme mahsup edildiğinde, davacının davalıdan, takip tarihi itibarıyle, dava tarihi 91.709,04 TL. alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
Davalının ----------İcra Müdürlüğünün ----------- Es. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın 91.709,04 TL yönünden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, aşan kısmın reddine,
2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Davacı tarafça yapılmış, 59,30 TL başvurma harcı, 2.396,18 TL peşin harç, 571,90 TL keşif harcı olarak toplam 3.027,38 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılmış, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 15.295,10 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 7.069,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılmış, 10.700,00 TL yargılama giderinden red edilen kısma isabet eden 5.754,46 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Kabul edilen miktar üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Red edilen miktar üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Alınması gereken 6.264,64 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 2.396,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.868,46 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
10-Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 610,10 TL'sinin davalıdan, 709,90 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
11-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile-----------Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.18/03/2025