T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/249 Esas
KARAR NO: 2025/86
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/04/2021
KARAR TARİHİ: 04/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalıların maliki ve sürücüsü olduğu --------- plaka sayılı aracın 06/10/2020 tarihinde müvekkiline ait --------- plaka sayılı araca çarparak hasara uğramasına sebebiyet verdiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu iddia ile müvekkilinin uğramış olduğu kazanç kaybının tahsili için -----------İcra Müdürlüğünün ------------ Es. Sayılı dosya ile icra takibi başlattıklarını, davalıların takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalıların itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline, takibin devamı ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılara ait olan ----------- plakalı araç ile diğer davalı ...'ın sevk ve idaresinde iken davacıya ait ---------- plakalı araç ile “ters yön” olduğuna dair herhangi bir uyarı levhasının bulunmadığı yolda çarpıştıklarını, olay yerindeki virajda herhangi bir uyarı levhası bulunmaması nedeniyle, virajdan dönmekte olan davalının karşıdan gelen diğer aracı görmediğini ve normal hız sınırında ilerlerken kazanın meydana geldiğini, davalının meydana gelen kazada herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen kazanın, yolda ters şerit olduğuna dair herhangi bir levhanın bulunmaması nedeniyle gerçekleştiğini, araç bedeli kendisine sigorta şirketi tarafından ödenen davacı bakımından çalışmasına engel hiçbir sebep bulunmadığını, dolayısıyla davacıya araç bedelinin ödenmiş olması nedeniyle, davacının herhangi bir kazanç kaybı bulunmadığını, ---------- Caddesi üzerinde gerçekleşen kazanın sebebinin trafik uyarı levhasının bulunmaması olduğunu, olayın meydana geldiği yerde herhangi bir levha bulunmadığını, idarenin sorumluluğunda olan bu hususun müvekkiline yükletilmesinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığını, idarenin kamu hizmeti sağlamakla yükümlü olduğunu, davacının talep ettiği tazminat miktarının fahiş olduğunu, kazanç kaybı tazminatı belirlenirken, meydana gelen kaza nedeniyle oluşacak tüm gelirin değil, işletme maliyet giderleri düşüldükten sonra elde edilecek net gelirin ve ayrıca onarımda geçecek makul sürenin belirlenmesi gerektiğini, her ne kadar davacı günlük 350 TL net gelirinin olduğunu ve 45 gün boyunca bu gelirden mahrum kaldığını iddia etmiş ise de bu hususların yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilmesi gerektiğini belirterek haksız ve dayanaksız davanın reddi ile kötü niyetli ve haksız icra takibi yapan davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibariyle icra müdürlüğünce yapılan icra takibine İİK 67. maddesi uyarınca itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine ilişkindir.
Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Celp edilen ---------İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın kazanç kaybı alacağına istinaden 15.750,00 TL asıl alacak ile 310,68 TL faiz olmak üzere toplam 16.060,68 TL alacağın davalılardan tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlular vekili tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın, 06/10/2020 tarihinde davacıya ait ----------- plakalı araç ile davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu ------------- plakalı araçların çarpışması sonucu meydana gelen kazada tarafların kusur durumu, davacının aracından mahrum kaldığı 45 günlük kazanç kaybından davalıların sorumlu olup olmadığı, talep edilen tazminatın fahiş olup olmadığı alacağın likit olup olmadığı konularında tarafların anlaşamadıkları şeklinde olduğu anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanmış, dosya trafik konusunda uzman Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.Makine Mühendisi bilirkişi raporunda; KUSUR YÖNÜNDEN: Davalı sürücü ...'ın %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, dava konusu ---------- plaka sayılı ---------- markaltip, ------------ model araç sürücüsü dava dışı ------------ kusursuz olduğu, ARACI KULLANAMAMAKTAN DOĞAN ZARAR YÖNÜNDEN; Davacıya ait aracın hasarından dolayı (pert-total) aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için gereken makul temin süresi olarak 15 günlük makul süreye ihtiyaç duyulacağı, bu süre içerisinde davacının aracından faydalanamamış olması nedeni ile araçtan yoksun kalabileceği tespit edilmiş olup, Takdirin Sayın Mahkemede olmak Üzere davacının talep ettiği süre, ödeme süresi ve tarafımca tespit edilen makul temin süresine göre ayrı ayrı hesaplama yapılmış olup takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak Üzere; aracın kullanılamamasından doğan net zararının, Davacı tarafından talep edilen süre dikkate alındığında; 45 gün talep (gün) x 250TL/gün - 11.250,00 TL olabileceği, Ödeme tarihi dikkate alındığında; 29 gün ödeme süresi (gün) x 250TL/gün — 7.250,00 TL olabileceği, Tarafımca tespit edilen 15 gün* makul temin süresin dikkate alındığında; 15 gün makul temin süresi (gün) x 250TL/gün - 3.750,00 TL olabileceği, sonucuna varıldığını bildirmiştir.
Dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda günlük kazanç kaybına ilişkin somut bir veri bulunmadığından, bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla, davacının kaza tarihinden geriye dönük 1 yıllık beyannamelerinin ilgili vergi dairesinden celp edildikten sonra dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmıştır.
Makine Mühendisi bilirkişi Ek raporunda; Dava konusu aracın, ----------- plaka sayılı ------------ markaltip, ---------- model araç olduğu, aracın rapor tanzim sırasında en yaygın kullanılan ikinci el alım-satım yapılan internet siteleri “--------- ve ----------” adlı sitelerinde yapılan araştırmalarda; markaltipi ve modeli aynı olan aracın ---------- sitesinde 13 adet bulunduğu ve ---------- sitesinde 7 adet bulunduğu tespit edilmiş olup, ayrıca 06/10/2020 tarihli olay nedeniyle ---------- plaka sayılı araçta meydana gelen hasar nedeniyle aracın pert-total hasarından dolayı aynı nitelikteki bir aracın yeniden satın alınması için 15 günlük makul süreye ihtiyaç duyulacağı, Kök Rapordaki sunulan ilanlarda da görüleceği üzere dava konusu araca emsal yeni bir aracın 15 gün süre içinde temin edilebileceği takdir edilmiş olup, Kök Rapordaki tespitleri değiştirecek nitelikte yeni bir bilgi-belgenin dosyaya eklenmediği, Kök Rapordaki tespitlerin geçerli olduğu, Ayrıca kazadan 15 gün sonra 21/10/2020 tarihinde ... adına ---------- plaka ile----------- marka ----------- cinsi yeni bir araç satışı yapıldığı anlaşılmakla, kök raporda tespit edilen (15 gün) sürenin isabetli olduğu, Kök raporda----------- Başkanının beyanı ve beyan ve kaza tarihindeki --------- Servis Ücretlerinin günlük kazancı ile ilgili yapılan araştırmalarda 2022 yılı günlük gider 16'lik araç tablosu, 2022 yılı ortalama günlük gider 479,33 TL olup, aracın 14*1 oluşu dikkate alındığında kaza tarihi itibariyle ortalama 224 TL giderinin olduğu, aracın plaka değeri, aylık kazanç değeri de hesaplandığında kaza tarihinde (06/10/2020) tespit edilen 250 TL net gelirin 2020 yılı pandemi sürecide dikkate alındığında isabetli olduğu, ------------, ------------ Büyükşehir Belediyesi ----------- 19/11/2020 tarihli ve --------- sayılı kararı,--------, --------- aracın modeli-kapasitesi, teknik özellikleri de dikkate alınarak değerlendirme yapıldığında ----------- Servis araçlarının beyan tarihinde günlük net kazancının net 160 TL civarında olabileceği, -------- ------------ ve ---------- değişim oranları kullanılarak talep edilen tarihteki değere dönüştürme aracıdır.)ile kaza tarihi olan 06/10/2020 tarihi itibariyle dava konusu aracın günlük ortalama net kazancının 250 TL civarı olabileceği, hesaplanan bu tutarın serbest piyasa koşullarında dosya kapsamına ve günün rayicine uygun olabileceği değerlendirilmiş olup, Kök Rapor sonrası taraflarca herhangi bir somut örnek-bilgi-belge sunulmadan itraz edildiği anlaşılmış olup, Kök Rapordaki günlük net kazanç ile ilgili kaza tarihi olan 06/10/2022 itibariyle yapılan hesaplamada pandemi süreci de dikkate alınmış olup, ek rapor tanzim tarihi itibariyle yeniden yapılan değerlendirmede kök rapordaki aracın günlük ortalama net kazancı ile ilgili tespit edilen günlük net 250 TL kazancın kaza tarihi itibariyle isabetli olduğu, Kök Rapor sonrasında UYAP ortamında Vergi Dairesinden gelen yazı ekinden; vergi beyanlarının bulunduğu anlaşılmakla, makine mühendisi olarak vergi beyanı ve bunların değerlendirilmesi uzmanlık alanım dışında kaldığından bu yönde bir değerlendirme yapılamadığı, sonucuna varıldığını bildirmiştir.Vergi Dairesinden gelen yazı cevaplarının değerlendirilmesi için dosyanın kök rapor alınmak üzere Mali Müşavir bilirkişiye, Ek rapor alınmak üzere önceki bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusuna ilişkin rapor düzenlemelerinin istenilmiştir.
Bilirkişiler ortak raporunda; Davacının bağlı bulunduğu---------- Vergi Dairesi 04.11.2022 tarihli yazı cevabı ekinde, davacının, 2019 yılı Kasım ayından 2020 yılı Eylül ayına kadar olan KDV beyannamelerini dosyaya göndermiştir. Davacının KDV beyannamelerin incelemesinde, davacı tarafından 2019 yılı Kasım ayından 2020 yılı Eylül ayına kadar KDV hariç 574.673,53 TL tutarlı gelir elde ettiği, 2019 yılı Kasım ayından 2020 yılı Eylül ayına kadar KDV hariç 331.174,13 TL tutarında giderinin olup, gelir gider arasındaki farkın 243.499,50 TL olduğu görülmekle, KDV beyannamesinde KDV tabi olan giderlerin beyan edildiği, KDV ye tabi olmayan ---------- giderleri, oda aidatları, araç kasko gideri, --------- gibi vs. giderler beyan edilmediğinden, davacının elde etmiş olduğu gelir içerisinde katlanmış olduğu giderler tam olarak tespit edilememektedir. Kaza tarihi olan 06.10.2020 tarihi itibariyle kazaya karışan aracın net kazanç kaybının hesaplanabilmesi için davacı ...'nın 2019 ve 2020 yılları Gelir Vergisi Beyannameleri, 2019 ve 2020 yılları Gelir Geçici Vergi Beyannameleri, 2019 yılı Ekim ayı ve 2020 yılı Ekim ayı KDV beyannameleri, Davacının işletmesinde kayıtlı olan ve esas faaliyetinde kullanılan araç sayısı gerekmekte olduğunu bildirmişlerdir.Vergi dairelerine ve Noterlikten gerekli bilgi ve belgelerin celbinden sonra dosya ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.Bilirkişi heyeti Ek raporunda; Davacı vekili itiraz dilekçesinde “.... Davacının aracı kaza nedeniyle perte ayrılmış ve sigorta şirketi pert bedelini 29 gün sonra ödediğini, davacının küçük esnaf olup geçimini bu araçla yaptığını, bu sebeple ülkemizdeki araç fiyarlarında dikkate alındığında davacının pert bedelini almadan yeni bir araç alması mümkün değildir. Yine pert bedelini aldıktan sonra davacının yeni bir araç alması için geçecek makul sürenin belirlenmesi gerekir...” şeklinde itirazda bulunmuş olup, Kök ve Ek raporda da belirtildiği üzere, teknik olarak dava konusu araca emsal yeni bir aracın temini için geçecek makul sürenin 15 gün olabileceği takdir edilmiş olup, Kök ve Ek Rapordaki tespitleri değiştirecek nitelikte yeni bir bilgi-belgenin dosyaya eklenmediği, Kök ve ek Rapordaki teknik tespitlerin geçerli olduğu, Ayrıca kazadan 15 gün sonra 21/10/2020 tarihinde ... adına ---------- plaka ile ---------- marka ---------- cinsi yeni bir araç satışı yapıldığı anlaşılmakla, kök raporda teknik yönden tespit edilen (15 gün) sürenin isabetli olduğu, Kazaya karışan aracın çalışmamasından dolayı net kazanç kaybının günlük 250,00 TL'den 15 gün süre içerisinde 3.750,00 TL olduğu. Sayın Mahkeme'nin kısmen ya da tamamen Davacı lehine hüküm kurması halinde; 3.750,00 TL asıl alacağa takip sonrasında yılık %9 ve değişen oranlarda yasal faiz yürütülebileceği düşünce ve kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu araca emsal yeni bir aracın temini için geçecek makul sürenin 15 gün olabileceği, kazadan 15 gün sonra 21/10/2020 tarihinde ... adına -------- plaka ile --------- marka ----------- cinsi yeni bir araç satışı yapıldığı, kazaya karışan aracın çalışmamasından dolayı net kazanç kaybının günlük 250,00 TL'den 15 gün süre içerisinde 3.750,00 TL olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE.
Davanın ---------- İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 3.750,00-TL üzerinden iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına, aşan kısmın reddine,
Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine ,
Davacının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının kötü niyet talebinin reddine,
2-Davacı tarafça yapılmış, 59,30 TL başvurma harcı, 274,28 TL peşin harç olarak toplam 333,58 TL harç giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 9.173,80 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 2.142,08 TL'sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen miktar yönünden, Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 3.750,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Red edilen miktar yönünden, Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 12.310,68 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 274,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 341,12 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
7-Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 308,22 TL'sinin davalılardan, 1.011,78 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
8-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, miltar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. 04/02/2025