T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/34 Esas
KARAR NO: 2024/868
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/08/2023
KARAR TARİHİ: 31/10/2024
------------- Sayılı 21/11/2023 tarihli yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi olunan ve haksız eylemden kaynaklanan zarar sebebiyle açılan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----------ş.'ye ait ------------ plakalı aracın, müvekkili sigorta şirketi tarafından, 26.05.2021-03.07.2021 tarihleri arasında ----------- numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde belirlenen risklere karşı, poliçede yazılı teminat limitleri çerçevesinde sigortalandığını, 26.05.2021 tarihinde sigortalı ---------Ş.’ye ait -------- plakalı aracın ----------Ş.'ye ait ------------- şaseli araç ile taşınması esnasında -------------Ş.'nin sürücüsünün kaza yapması neticesinde taşınan ------------ plakalı aracın hasar gördüğünü, dava dışı zarar gören sigortalının, aracın zarara uğraması sebebiyle meydana gelen hasarı müvekkili sigorta şirketine ihbar ettiğini, müvekkili şirket nezdinde ----------- numaralı hasar dosyası açıldığını, hasar dosyası nezdinde hazırlanan ekspertiz raporunda araçta KDV dahil 9.063,04-TL hasar meydana geldiğini, işbu 9.063,04-TL hasar tutarının 05.07.2021 tarihinde ilgililerine KDV tevkifatlı (%10 KDV tevkifatına karşılık gelen tutar olan 967,74-TL tevkifat uygulanmıştır.) ödendiğini, davalı ---------Ş.'nin ----------- numaralı 01.04.2021-01.04.2022 vadeli Taşıyıcı Sorumluluk Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile ------------Ş.'nin sigortacısı konumunda olduğunu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin meydana gelen zarardan TBK 49., 61. ve 112. maddelerince poliçe limitleriyle sorumlu olduğunu, ödenen tazminat tutarı 9.063,04-TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 928,53-TL ticari faiz olmak üzere toplam 9.991,57-TL üzerinden ---------- İcra Müdürlüğü’nün ------------- Esas sayılı dosyası ile davalı ------------Ş.'ye icra takibi başlatıldığını, ancak davalı/borçlu tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, huzurdaki davadan önce -------------- arabuluculuk numaralı arabuluculuk dosyası ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak davalı tarafla arabuluculuk görüşmesinde anlaşılamadığını, neticede fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak kaydıyla haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazın iptaline ----------- İcra Müdürlüğü’nün ---------- E. sayılı icra dosyasının takibinin devamına, %20 icra inkar tazminatına, takip tarihi itibariyle ana rakam ve (takip öncesi ve sonrası avans faizi üzerinden işleyecek) avans faiz alacağımızın hüküm altına alınmasına, yargılama masrafı ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Her ne kadar Davalı ----------- tarafından borca itiraz dilekçesinde yetkiye itiraz edilmemişse de, yerleşik yargı içtihatları gereği, itirazın iptali davasında mahkemenin yetkisine itiraz etme hakkı bulunduğunu, Davalı ----------- adresinin; ----------- Mah. ----------- Sok. ----------- Sitesi No:----------- İç Kapı No:---------- ----------- olduğunu, buna göre, iş bu dosyada HMK m. 6 gereğince ------------- Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Davalı ------------- tanzim ettiği poliçenin, zarar sigortası değil sorumluluk sigortası olduğunu, davacının zarar sigortası tanzim ettiği dikkate alınsa dahi, hasar ------------- gerçekleştiğinden HMK m. 15 gereğince ------------ Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dava dışı Sigortalı --------- ----------- ------------ taşınması işini üstlendiği --------------- plakalı aracın, davacı tarafından "Genişletilmiş Kasko Poliçesi" kapsamında sigortalandığını, davacı tarafından tanzim olunan poliçenin, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarına göre tanzim edildiğini, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Zararlar başlıklı 5.7 maddesinde Aracın bir hasar veya arıza nedeniyle zorunlu olarak taşınması veya çekilmesi nedeniyle meydana gelen teminat kapsamındaki zararlar hariç olmak üzere, aracın kendi gücü ile girip çıkacağı ruhsatlı sefer yapan gemiler ve trenler dışında, kara, deniz, nehir ve havada taşınması sırasında uğrayacağı zararların teminat kapsamı dışına alındığını, davacının tanzim ettiği kasko poliçesi yönünden yönünden hasar, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının 5.7 maddesi uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, bu neden ile, davacının yaptığı ödeme, tanzim ettiği poliçe teminatının dışında bir lütuf ödemesi olduğunu, bu neden ile davacının, aktif husumet ehliyeti kazanamayacağını, davacının aktif husumet ehliyeti kazanabilmesi için, hak sahibine ödeme yapması gerekmekte olduğunu, ancak davacının hak sahibine ödeme yaptığını tevsik eder herhangi bir belge de sunmadığını, bu neden ile hak sahibine ödeme yaptığını ispat edemeyen davacının aktif husumet ehliyeti kazanamayacağını, ----------- Şti tarafından düzenlenen 11.08.2021 günlü Ekspertiz Raporunda hasarın oluş şeklinin; "Şoför ----------- beyanında; 26.05.2021 tarihinde ------------ bulunan ------------- Bayisinden 5 adet aracı yükleyerek ------------ bulunan ------------- naklediğinin, aracın indirme alanında giriş çıkış noktalarının çekicilere uygun olmaması nedeni ile manevra yapıldığı esnada arkada bulunan aracın üzerindeki otomobile kendi taşıdığı araçta yüklü otomobilin çarpması sonucu en üst arkada yüklü 2 araç çarpma sebebiyle hasar görmüştür" şeklinde kayıtlandığını, Davalı -------------, Sigortalı/Mertur lehine tanzim ettiği poliçenin 8. Sayfasında Açıklamalar başlığı altında "Beher hasarda 1.000.Euro tenzili muafiyet uygulanacaktır." hükmünün mevcut olduğunu, -------------- Şti tarafından düzenlenen 11.08.2021 günlü Ekspertiz Raporunda, dava konusu ----------- plakalı araç için tamir bedelinin 7.754.TL olarak hesaplandığını, -------------Ş tarafından düzenlenen 16.06.2021 günlü onarım faturasında tevkifata tabi işlem tutarın 7.754.78.TL olduğunu, ------------ verilerine göre hasar tarihi olan 26.05.2021 günü Euro efektif satış kuru 10.3568 olduğunu, 1.000 Euro karşılığı 10.356,8.TL olduğunu, bu halde, gerçekleşen zarar tutarının 7.754,78.TL olduğu dikkate alındığında, bu miktarın Poliçe muafiyet limiti altında kaldığı açıkça ortada olduğunu, bu neden ile, zararın miktarı itibari ile Poliçe şartlarına göre Davalı ----------- sorumluluğu bulunmadığını, onarım faturası düzenleyen ------------Ş'ye yazılacak talimat ile, değiştirilen parçaların ağırlığı hakkındaki bilgilerin celbedilmesini talep ettiklerini, davacı-----------, Davalı ----------- sigortalısı ------------- TTK 882 ye göre sorumlu olduğu miktarı aşan talebi TTK 882 maddesine aykırı olduğunu ve reddinin gerektiğini, neticede öncelikle yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın yetkili ve görevli ------------ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, dava ve arabuluculuk vekalet ücretinin davacıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice:Dava, sigorta şirketi tarafından kendi kaskosuna yapılan hasar ödemesinin kusurlu tarafa rücu edilmesi için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Özetle, davacı sigorta şirketinde kasko sigortalı ------------ plakalı araç, davalı sigorta şirketinde “Taşıyıcı Sorumluluk Blok Abonman Sigorta Poliçesi” ile sigortalı araç sürücüsünün kusuruyla meydana gelen kaza nedeniyle zarar görmüş; davacı sigorta şirketi kasko poliçesi kapsamında hasar tazminatını dava dışı araç malikine ödemiş ve ödediği bu tutarı taşıyan aracın taşıyıcı sorumluluk poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden 6102 sy 1472 nci maddesine göre rücu etmek istemiştir.
İtirazın iptali davası, takip borçlusunun ödeme emrine süresi içinde itiraz etmesi halinde, takibin devamını sağlamak amacıyla, takip alacaklısı tarafından 2004 sayılı Yasanın 67 nci maddesine göre, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılan ve genel hükümler çerçevesinde incelenen bir eda davasıdır.Borçlunun itirazı, icra dairesi tarafından alacaklıya tebliğ edilmiş olmadıkça bir yıllık süre işlemeye başlamaz; yüksek mahkeme kararlarına göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden önce de itirazın iptali davası açabilir . Alacaklı bir yıllık süresi içinde itirazın iptali davası açmaması halinde takip düşer ise de alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece genel hükümlere göre alacağını dava edebilir.Davanın kabul edilmesi halinde, borçlu tarafından yapılan itiraz iptal edildiğinden, itiraz üzerine duran takibe (haciz) devam edilebilir. İtirazın iptali davası devam ettiği sürece, bir yıllık haciz talebi süresi işlemez.İspat yükünün -kural olarak- davacıda olduğu itirazın iptali davasında, alacaklı (normal bir alacak davasında olduğu gibi) alacağının varlığını usul muhakemesinde caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Davanın reddi halinde, itiraz ile duran takip iptal edilmiş sayılır ve ilam kesin hüküm teşkil ettiğinden takip alacaklısı tarafından konusu aynı olan bir dava tekrar ikame edilemez. Ayrıca borçlunun talep etmesi halinde, mahkeme, alacaklının kötüniyetle icra takibinde bulunduğu kanısına varırsa alacaklıyı yüze yirmiden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum eder (67/II). Kötüniyet olgusunu ispat yükü, tazminat talep eden davalı borçludadır. Tazminatın, asıl alacak üzerinden hesaplanması gerekir.Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın, davacı sigorta şirketinde genişletilmiş kasko sigortalı aracın, davalı sigorta şirketinde taşıyıcı sorumluluk blok/abonman sigorta poliçesi ile sigortalı araç ile taşınması esnasında, (taşıyan) araç sürücüsünün kusuru ile meydana gelen kazaya bağlı olarak oluşan hasar bedelinin, davacı kasko şirketi tarafından ödenmesi üzerine 6102 sy yasanın 1472 nci maddesine göre davalı sigorta şirketine rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, zararın her iki sigorta poliçesine göre teminat kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise sorumluluğun kapsam ve miktarı şeklinde olduğu belirlenmiş, aynı celse tahkikat aşamasına geçilerek dosyanın biri sigortacı, diğeri otomotiv alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile, davacı tarafından yapılan ödemenin "genişletilmiş kasko sigorta poliçesi" kapsamında yapılıp yapılmadığı (lütuf ödemesi olup olmadığı), kaza nedeni ile davacının "genişletilmiş kasko sigorta poliçesi" kapsamında hak sahibi müşterisine ödediği tazminatın davalı sigorta şirketinin tanzim ettiği ------------- numaralı 01/04/2021-01/04/2022 vadeli "taşıyıcı sorumluluk blok/abonman sigorta poliçesi" kapsamında davalı sigorta şirketinden rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise bunun kapsamı, muafiyet şartının var olup olmadığı, var ise miktarı ve sorumluluğun kapsamı ve hasar dosyasındaki ekspertiz raporunda belirlenen hasar onarım tazminatının kazanın oluşu ve içeriği ile uyumlu olup olmadığı, tutarın kabul edilebilir bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.İlgili tüm kayıtlar temin edildikten sonra dosya heyete tevdi edilmiştir. Temin edilen 23/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Hasar onarım tutarının ve ekspertiz/fatura içeriğinin kaza ile uyumlu olduğu, yetkili servis tarafından yapılan onarımın, sigorta eksperi tarafından sistemden alınan fiyatlarla oluşturulduğu ve onaylandığı, işçilik ve parça fiyatlarının doğruluğunun bu nedenle kadri maruf olduğu,Davacının düzenlediği kasko poliçesine istinaden, 26.05.2021 tarihli kazanın sigorta süresi (26/05/2021 - 03/07/2021) dahilinde ancak 01.06.2021 poliçe tanzim tarihi öncesinde olduğu, sigortalısının davacı taraf, zarar gören aracın sigorta konusunu oluşturan --------- plaka sayılı araç, meydana gelen hasarın “Çarpma - Çarpışma” ya bağlı kasko poliçesi ile temin edilen risklerden olduğu tespit edilmiştir. Genel Şartlar madde 4.7. "Yetkili olmayan kişilere çektirilen araca gelen zararlar ile kurallara uygun olmadan çekilen veya çektirilen araçlara gelen zararlar” ın teminat kapsamında olduğunu belirtmektedir. Ancak aracın teminat kapsamında bir riskin gerçekleşmesi nedeni ile veya arıza nedeni ile çekilmesinden ziyade aracın nakledildiği kanısı oluşmuştur. Bu nedenle Genel Şartlar “5.7.Aracın bir hasar veya arıza nedeniyle zorunlu olarak taşınması veya çekilmesi nedeniyle meydana gelen teminat kapsamındaki zararlar hariç olmak üzere, aracın kendi gücü ile girip çıkacağı ruhsatlı sefer yapan gemiler ve trenler dışında, kara, deniz, nehir ve havada taşınması sırasında uğrayacağı zararlar” teminat kapsamı dışınadır. Bu nedenle yapılan ödemenin lütuf ödemesi olarak değerlendirileceğinden Sigortacının rücu hakkının bulunmadığı,Yine aynı şekilde eğer davacı sigortacı kaza tarihinden önce sigorta konusu araca yazılı bir kuvertür sağlamamış ise işbu ödeme lütuf ödemesi olarak değerlendirileceğinden Sigortacının rücu hakkının bulunmadığı,Davalının düzenlediği nakliyat sorumluluk poliçesine istinaden, 26.05.2021 tarihli kazanın sigorta süresi (01.04.2021 - 01.04.2022) dahilinde olduğu, poliçe sorumluğunun araç başı 10.000.-Euro olduğu ve her hasarda 1.000.-EURO tenzili muafiyet olduğu poliçeden tespit edilmiştir. Bu durumda 1.000.-EURO'ya kadar sorumluluk taleplerinden ------------- sorumlu olacağı,1.000.-Euro karş. TL kaza tarihi itibari ile (1000 x 10,3413) = 103.413 TL'ye isabet ettiği, Bu anlamda 8.173,54 TL hasar, muafiyet altı kaldığından, davalı sigortacının herhangi bir tazminat ve/veya rücu borcu olmadığı, sorumluğun taşıyıcı firma olan ----------- uhdesinde kaldığı,Davacının yapmış olduğu hasar tazminatı her ne kadar lütuf ödemesi de olsa, hasarda sorumluluğun davadışı ------------ olması nedeni rücu açısından taktirin Saygıdeğer Mahkemeye bırakıldığı" tespitlerine yer verilmiştir. Tüm dosya kapsamı ve denetime ve hüküm tesisine elverişli rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde, Hasar onarım tutarının ve ekspertiz/fatura içeriğinin kaza ile uyumlu olduğu, yetkili servis tarafından yapılan onarımın, sigorta eksperi tarafından sistemden alınan fiyatlarla oluşturulduğu ve onaylandığı, işçilik ve parça fiyatlarının doğruluğunun bu nedenle kadri maruf olduğu anlaşılmışsa da hasarın, aracın "teminat kapsamında bir riskin gerçekleşmesi nedeni ile veya arıza nedeni ile çekilmesi"nden ziyade aracın nakledildiği esnada meydana geldiği anlaşıldığından poliçe ile teminat altına alınan risklerden olmadığı; Genel Şartların “5.7.Aracın bir hasar veya arıza nedeniyle zorunlu olarak taşınması veya çekilmesi nedeniyle meydana gelen teminat kapsamındaki zararlar hariç olmak üzere, aracın kendi gücü ile girip çıkacağı ruhsatlı sefer yapan gemiler ve trenler dışında, kara, deniz, nehir ve havada taşınması sırasında uğrayacağı zararlar” hükmünde göre de hasarın teminat kapsamı dışında kaldığı, bu nedenler davacı sigorta şirketinin rücu imkanının bulunmadığı; öte yandan itirazın iptali ile rücuen tahsili talep edilen miktarın poliçedeki muafiyet tutarının altında kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-HARÇLAR
Alınması gerekli 427,60 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 269,85 TL harçtan mahsubu ile, eksik kalan 157,75 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 9.991,57 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-ARABULUCULUK ÜCRETİ
6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 3.120 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
b-Davalı tarafından sarf edilen 631,00 TL posta ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nın 341/2 maddesi gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 31/10/2024