T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/680
KARAR NO : 2026/450
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 20/09/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından, davacı müvekkili aleyhine ----- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını ancak davacı müvekkilin takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkili şirketin ------ Sanayisinin önde gelen ve pek çok firma ile ticari ilişkisi bulunan firmalarından biri olduğunu, taraflar arasında bir satış sözleşmesi, sipariş formu, teklif mektubu veya herhangi bir yazılı anlaşma bulunmadığını, ticari bir ilişki yoksa fatura, geçerli bir borç belgesi olarak kabul edilemeyeceğini, davalı yan müvekkiline herhangi bir ürün teslim etmeden hatta müvekkili ile aralarında herhangi bir anlaşma ve sözleşme bulunmadan tamamen hayal ürünü olan bir fatura keşide etmiş ve kendi kendine oluşturduğu fatura ile müvekkili aleyhine icra takibinde bulunmuş ve müvekkilinin banka hesaplarına vs. haciz uygulanmış ve müvekkilinin ticaretini sürdüremez hale getirildiğini, söz konusu hacizlerin fekki için taraflarınca icra veznesine depo edilmiş bakiye borcun kötü niyetle haksız takibe girişen davalı/alacaklıya ödenmemesi için teminat dahilinde --- Asliye Ticaret Mahkemesinin ---- değişik iş dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını belirterek, menfi tespit davasının kabulüne, ---. İcra Müdürlüğünün -----. sayılı icra dosyası ile başlatılan takibin iptaline, takip başlatmakta kötü niyetli olan alacaklı taraf aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, uzun zamandır ticaret ile uğraşmakta, geçimini sağladığını, sektörde mevcut birçok işletmeyle iş ilişkisinin mevcut olduğunu, davacı ile de aralarında ticari bir ilişki bulunduğunu, huzurdaki işbu davada da bir ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkilinin, davacıya 160.397,40 TL tutarında rulo naylon sattığını, buna ilişkin olarak 17/05/2022 tarihli fatura düzenlendiğini, 12/05/2022 tarihinde ise ticari ilişkiye konu malın teslim edildiğine ilişkin olarak irsaliye faturası düzenlenmiş, taraflarca imzalandığını, faturanın kendisine iletilmediğini iddia eden davacı, daha sonrasında faturanın GİB sistemi üzerinden iletildiğini beyan ettiğini, davacının beyanlarının çelişkili olduğunu, işbu davanın yalnızca borçtan kurtulmaya yönelik olarak açıldığının açık olduğunu, itiraz edilmeyen fatura ve ticari ilişkiye konu malın teslim edilmiş olduğuna ilişkin irsaliye faturası ile müvekkil ve davacı arasında bir ticari ilişkinin bulunduğu, ticari ilişkiye konu malın teslim edildiğinin ispatlandığını, bu nedenle davacının borçtan kurtulmaya yönelik, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibariyle; İİK m.72/III hükmü kapsamında icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.
Taraflarca delil olarak dayanılan icra dosyası, ----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- sayılı dosyası, vergi dairesi kayıtları, ticaret sicil kayıtları celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.
Menfi tespit istemine konu ----. İcra Müdürlüğünün ----. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine rulo naylon açıklamasıyla 160.397,40 TL asıl alacak ve 70.545,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 230.942,58 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı borçlu tarafından süresi içerisinde ödeme emrine itiraz edilmemesi sebebiyle takibin kesinleştiği ve icra dosyasında cebri icra işlemlerinin yapıldığı görülmüştür.
Davacı vekilinin takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebi mahkememizce kurulan 08/11/2024 tarihli ara karar ile reddedilmiş, davalı vekilinin ----Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- değişik iş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararına itirazın da reddine, söz konusu tedbir kararı gereğince icra dosyasına yatan paranın İİK m.72/III hükmü gereğince alacaklıya ödenmesinin tedbiren durdurulmasına dair ara kararın aynen devamına karar verilmiştir. Delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanılması ve belirlenen uyuşmazlık noktalarının incelenmesi teknik değerlendirme gerektirdiğinden ----.Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ------- tarafından sunulan bilirkişi raporu içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının ---- İcra Müdürlüğünün------. Sayılı takip dosyasına konu borçtan dolayı davalıya borçlu olup olmadığı, takip ile istenen işlemiş faiz talebinin yerinde olup olmadığı, tazminat hüküm koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında tıplanmaktadır.
Tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında TBK m.207 vd. hükümlerinde düzenlenen menkul mal satışına ilişkin yazılı olmayan sözleşme kapsamında ticari ilişki kurulduğu, davacının alıcı, davalının ise satıcı olduğu, davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarının HMK m.222 hükmü kapsamında sahibi lehine delil vasfını haiz olduğu ve takibe dayanak faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının dava dilekçesinde HMK m.119/I, e hükmü kapsamında taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı ve davalının haksız icra takibi başlattığı dava sebebine dayandığı, yerleşik içtihatlar ve davanın niteliği gereğince TMK m.6, HMK m.190 hükümleri kapsamında ispat yükü davalı alacaklıda ise de celp edilen vergi dairesi yazı cevabında davacı yana ait 2022 yılı BA kayıtlarında takibe dayanak faturanın KDV bedeli düşülmek suretiyle 135.930,00 TL olarak bizzat davacı tarafından KDV beyannamesi indirimine konu edildiği bu kapsamda ispat yükünün yer değiştirdiği ve davacı borçlunun mal tesliminin yapılmadığını, iade faturası düzenlediğini ve veya mal bedelini ispat etmesi gerektiği, davacının dayandığı dava sebebi ve vakıalar ile sunduğu delillerin HMK m.194 kapsamında borçlu olmadığı yönündeki iddiasını somutlaştırmadığı bu anlamda takibe dayanak faturada yazılı asıl alacak miktarı uyarınca davacının davalıya borçlu olduğunun kabulü gerektiği, takipte istenen işlemiş faiz talebine ilişkin olarak ise davacının TBK m.117/I hükmü gereğince temerrüte düşürüldüğüne dair davalı tarafından dosyaya bir delil sunulmadığı bu anlamda işlemiş faiz yönünden davacı isteminin kabulü gerektiği anlaşılmakla davanın, takip ile istenen işlemiş faize ilişkin kısım yönünden kabulüne, asıl alacak kısmı yönünden ise reddine, kabul edilen kısım yönünden davacının İİK m.72/V hükmü kapsamında şartları bulunmayan tazminat isteminin reddine, reddedilen kısım yönünden ise ---.Asliye Ticaret Mahkemesinin------sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı da dikkate alınarak yerleşik içtihatlar uyarınca talep olup olmadığına bakılmaksızın takdiren red edilen miktarın %20'si oranında hesaplanan 32.080,00 TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ----.İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı takip dosyasına konu borcun 70.545,18 TL işlemiş faiz kısmı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin kısmın REDDİNE,
2-Kabul edilen kısım yönünden davacı vekilinin şartları bulunmayan tazminat talebinin REDDİNE,
3-Red edilen kısım yönünden ise ---.Asliye Ticaret Mahkemesinin ------ sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararı da dikkate alınarak takdiren red edilen miktarın %20'si oranında hesaplanan 32.080,00 TL kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Alınması gereken 4.818,94 TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 3.943,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 875,01 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafça yapılmış, 427,60 TL başvurma harcı, 3.943,93 TL peşin harç olarak toplam 4.371,53 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılmış, tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak 8.678,00 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 2.651,12 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kabul edilen miktar üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Red edilen miktar üzerinden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
10-Davadan önce gidilen arabuluculukta devletçe karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.099,80 TL'sinin davalıdan, 2.500,20 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Full & Egal Universal Law Academy