T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/448
KARAR NO : 2026/472
DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ : 27/06/2024
KARAR TARİHİ : 13/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- deprem sonrası --- çalışanları için kurduğu 44 konteynerlik yaşam alanının elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla -----başvurduğunu, ancak abonelik işlemlerinin olağanüstü koşullar nedeniyle yapılamadığını, banka, davalı şirketin yönlendirmesiyle takılan sayaç üzerinden enerji kullanıldığını, elektriğin bizzat davalı tarafından verildiğini, buna rağmen kaçak elektrik kullanımı iddiasıyla fahiş tutarda bir fatura (2.740.136,90 TL) düzenlenip icra takibi başlatıldığını, -- bu faturaya itiraz etti ----. İcra Dairesi tarafından “ “Genel Haciz Yolu ile İlamsız İcra Takibi” başlatıldığını, elektriğin kesilme tehdidi nedeniyle borcu ihtirazi kayıtla ödediğini, ayrıca davalı kurumun düzenlediği tutanak ve faturada mevzuata aykırı hesaplamalar yapıldığını, 180 gün yerine 198 gün üzerinden ve 1,5 katsayı yerine 2 kat katsayı ile hesaplama yapılarak hatalı bir borç çıkarıldığını. bankanın, kaçak kullanım kastının bulunmadığını, aksine abonelik için defalarca başvuru yapıldığını, ancak davalı kurumun işlemleri tamamlamadığını, bu nedenle ortada kaçak kullanım değil mücbir sebep kaynaklı bir durum bulunduğunu belirterek davacı banka aleyhine davalı tarafından --- İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde , davacı bankanın borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle usule ilişkin itirazlarını belirtmiş ve davacının dava değerini göstermediğini, bu nedenle harçların eksiksiz yatırılıp yatırılmadığının tespit edilemediğini, bu eksikliğin giderilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasını talep etmiş, esasa ilişkin olarak elektrik piyasasının özelleştirilmesiyle dağıtım ve perakende hizmetlerinin ayrıldığını, abonelik işlemleri ve faturalandırmadan perakende şirketinin sorumlu olduğunu, dağıtım şirketinin ise sayaç okuma ve kaçak elektrik tespiti gibi görevlerinin bulunduğunu, davacının kullanım yerinde abonesiz şekilde kayıt dışı sayaçla elektrik kullandığının tespit edildiğini 15.11.2023 tarihli tutanakla kaçak elektrik kullanımının belgelendiğini ve bu tutanağa dayanılarak 2.740.136,90 TL tutarında fatura düzenlendiğini, davalı taraf, kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi ispat edilene kadar geçerli olduğunu, davacının bu tutanağın aksini ortaya koyacak bir delil sunmadığını, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu vurgulandığını. Hesaplamaların mevzuata uygun yapıldığını, 198 gün üzerinden ve mükerrer kullanım çarpanı dikkate alınarak fatura düzenlendiğini, ayrıca söz konusu yerin ----- Bankasının sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle kaçak kullanımın da bankaya ait sayıldığını belirterek davacının kaçak elektrik kullanımını gizleyemediğini, düzenlenen tutanak ve faturaların hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddine, davacının takip konusu borcun % 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava; davacı banka aleyhine ---. İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı takip dosyasından başlatılan takibe konu borç hakkında davacı bankanın davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Düzenlenen bilirkişi raporu ve ek raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Davalının kaçak elektrik kullanım iddiası ile düzenlediği faturaya dayanarak davacı aleyhine ilamsız icra takibine başladığı, davacının da kaçak elektrik kullanımı olmadığını, düzenlenen fatura bedelinin fahiş olduğunu, hesaplamanın hatalı yapıldığını belirterek dava konusu takip dosyası nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği görülmekle; toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporu, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;
15.11.2023 tarihli ve ----- seri numaralı “Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı”---- İl Müdürlüğü tarafından düzenlenmiştir. Tutanak, -- ilçesi --- Mahallesi ---- adresinde bulunan yaşam alanı için tutulmuştur. Tespit edilen sayaç, ---- seri numaralı, ---- marka, ------ imalatlı aktif sayaçtır. Tespit sırasında güç ölçümü yapılmış ve toplam 418.338 W güç kullanıldığı belirlenmiştir. Tutanakta yapılan kontrolde elektriğin usulsüz kullanıldığı, yani abonelik olmadan enerji tüketildiği gerekçesiyle kayıt tutulduğu ifade edilmiştir.---- tarafından ----- hitaben yazılan yazıda, deprem sonrası kurulan yaşam alanının mesken olarak kullanıldığı, ancak 06.05.2024 tarihinde yapılan abonelikte sehven “ticarethane” olarak tanımlandığı belirtilmiştir. Banka, yaşam alanının depremzede çalışanlar için kurulduğunu, fiilen mesken niteliğinde olduğunu, buna rağmen 15.11.2023 tarihli kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ifade etmiştir.
Yazıda, sahaya takılan sayaçlardan yapılan ölçümler doğrultusunda elektrik tüketiminin hesaplandığı, mevzuata göre yapılması gereken hesaplamaların mesken tarifesi üzerinden yapılmadığı, bu nedenle fatura tutarının hatalı ve fahiş olduğu vurgulanmıştır. Banka, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine dayanarak, hesaplamaların mesken tarifesine göre 1,5 katsayı üzerinden yapılması gerektiğini, 2 katsayı uygulanmasının yanlış olduğunu belirtmiştir.
Sonuç olarak, yapılan hesaplamalara göre toplam borcun 526.862,60 TL olması gerektiği, düzenlenen yüksek tutarlı faturanın mevzuata aykırı olduğu, söz konusu faturalandırmanın mesken üzerinden düzeltilmesi gerektiği talep edilmiştir.Sunulan sayaç bilgileri genel raporuna göre, ----- seri numaralı sayaçta en son kullanımın 4. ayda gerçekleştiği, 5. aydan itibaren ise sayacın hiç kullanılmadığı görülmektedir. Bu durum, raporda yer alan “- KWH” sütunundaki değerlerin 5. aydan sonra sabit kalmasından açıkça anlaşılmaktadır. Ayrıca “Aktif Enerji KWH” sütunundaki kayıtlar incelendiğinde, sayacın toplam tüketim değerinin 31.854,12 KWH'de kaldığı ve bu değerden sonra herhangi bir artış olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, söz konusu sayaç 4. aydan itibaren fiilen kullanım dışı kalmıştır.
Sunulan kaçak elektrik tüketim faturasına göre, fatura tarihi 08.05.2024 olup son ödeme tarihi 23.05.2024'tür. Fatura, ---- adına düzenlenmiştir. Mükerrer - numarası ----, sayaç seri numarası ise ----.
Faturada kaçak tüketim miktarı 298.190 kWh olarak belirtilmiş, bu miktar 2 katsayıyla çarpılmıştır. Birim fiyat 3,776776 TL olup, enerji bedeli 2.199.651,16 TL olarak hesaplanmıştır. Vergi tutarları; elektrik tüketim vergisi 83.986,56 TL, KDV ise 456.499,18 TL'dir. Tüm kalemlerin eklenmesiyle toplam fatura tutarı 2.740.136,90 TL olmuştur.
Davacı tarafça tesis edilen konteynerlerde kaçak elektrik tespit tutanağına konu----adresinde sözleşmesiz sayaçla kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilmiştir.
Sunulan fatura örneğinden, davacı şirket adına 23.05.2024 son ödeme tarihli 2.740.136,90 TL tutarında kaçak elektrik tüketim faturasının tahakkuk ettirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamına sunulan kaçak elektrik tespit tutanakları ve kaçak elektrik tüketim tahakkukları incelendiğinde, 23.05.2024 son ödeme tarihli 2.740.136,90 TL tutarındaki kaçak tahakkukun 15.11.2023 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağı doğrultusunda düzenlenmiş olduğu, tutanak içeriğinden tesisata --- marka ----- seri numaralı sayacın takılı olduğu, mahalde 418,338 KWH güç tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu tutanak öncesinde davacı şirket adına 05.11.2019 tarihinde mükerrer (önceki) kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmiş olduğu, tutanak içeriğinden tesisata ---- marka ---- seri numaralı sayacın takılı olduğu, sayaç endekslerinin------ olarak kaydedildiği ve mahalde abonelik olmadan elektrik kullanıldığının tespit edildiği, kaçak elektrik faturasındaki “Mükerrer -----” numarası da dava konusu tutanak öncesinde davacı adına başkaca kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmiş olduğunu göstermektedir.
Dava konusu tutanak tarihi itibariyle tutanağa konu mahalde perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın, yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek mevzuata aykırı şekilde elektrik tüketildiği, bu nedenle dava konusu tüketimin kaçak elektrik tüketimi kapsamında değerlendirileceği, dava konusu kaçak tahakkuku için davalı dağıtım şirketince 01.05.2023 — 15.11.2023 tarihler arsındaki 198 gün için,198 gün (süre) x 251,00 kw. (güç) x 6 saat/gün (günlük kullanım süresi) = 298190,00 kwh. tüketim üzerinden kaçak tahakkuk hesaplaması yapıldığı, dava konusu tutanak ile tespit edilen ---- seri nolu sayaç öncesinde tesisata takılı bulunan ---- seri nolu sayaca ilişkin tüketim bilgilerine yer verilmiştir. İlgili madde içeriğinde tespit edildiği üzere, sayaca ilişkin gerek demant güç tespitlerinden gerekse sayaç üzerindeki kwh. İşaret değerlerinden ----- seri nolu sayacın en son 4. ayda tüketim kayıt etmiş olduğu, 2023 yılı 5. aydan itibaren ise sayacın hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla dava konusu tutanak içeriğinde tespit edilen ---- seri nolu sayaç, ----- seri nolu sayacın akabinde (konteyner sayısının artması gerekçeli olarak) 2023 yılı mayıs ayı başında tesisata takıldığı, bu nedenle davalı kurumun 01.05.2023 — 15.11.2023 tarih aralığı için uygulamasının kaçak uygulaması tekniğine ve davacının kullanım geçmişine uygun olduğu, kaçak tahakkuk hesaplamasında dikkate alınan 251,00 kw. güç değerinin mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir.
Davacının emsal alınabilecek geçmiş dönem doğru kayıt yapmış sayaç değeri olmadığı, davalı dağıtım şirketince mevzuata uygun olarak kaçak tahakkuk hesaplamasında 6 saatlik günlük kullanım süresinin dikkate alındığı , bu durumda mesken tarifesine dayandırdığı, 2 kat sayılı ceza bedeli dikkate alındığı, davacının 1,5 kat sayılı ceza bedelinin dikkate alınması gerektiğini savunduğu, mevcut 46-2 ve 3 madde hükümlerine göre davacının dava konusu tutanak öncesinde tekrar eden kaçak elektrik kullanımı ( 05.11.2021 tarihli) olması nedeniyle tekrar eden eylem nedeniyle 2 kat ceza bedelinin uygulanmasının mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir.Davalı dağıtım şirketince kaçak tahakkuk hesaplanmasında " kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer ( ticarethane)" birim fiyatının dikkate alındığı, oysa davalının davacıyı meskenler için değerlendirmeye alınan 6 saatlik ( 5 saat + % 20 = 6 saat) kullanım süresinden sorumlu tuttuğu, elektrik tüketimi yapılan konteynırlarında mesken olarak kullanıldığı " mesken" birim fiyatları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiği, bu durumda davalının;
a
Enerji bedeli akitf tük.düşük kademe
1584
kwh
2.682140
4.248,51 TL
b
Enerji bedeli aktif tük.Yüksek Kademe
298190
kwh
3.982308
1.187.484,42 TL
c
BTV
45.399,07 TL
Ara toplam
1.237.132,00 TL
KDV
247.426,40 TL
TOPLAM TUTAR
1.484.558,40 TL
Düşük kademe x 198 gün x 8 saat/gün = 1584 kwh. tüketim için (0,482187 TL./ KWH. + 0,858883 TL./kwh.) x 2,00 (ceza katsayısı) = 2,68214 TL./kwh.
Yüksek kademe 298.191,32 kwh - 1584 kwh = 296.607,32 kwh tüketim için (1,132271 TL/kwh + 0,858883 TL/kwh) x 2,00(ceza katsayısı) = 3,982308 TL./kwh.
Olmak üzere toplam 1.484.558,40 TL kaçak elektrik tüketim bedelinden ve 4.082,54 TL işlemiş faizden ve 816,51 TL KDV'den sorumlu tutulabileceği belirlenmekle; ( 2.740.136,90 TL asıl alacak-1.484.558,40 TL ) = 1.255.578,50 TL asıl alacak, ( 34.525,75 TL gecikme faizi + KDV - ( 4.082,54 TL gecikme faizi + 816,51 TL KDV ) = 29.626,67 TL gecikme faizi + KDV olmak üzere 1.285.205,17 TL davalıya borçlu olmadığı, davacı tarafından icra dosyasına ihtirazı kayıtla yatırılan paranın iadesi konusunda mahkememizce hukuken karar verilemeyeceği, bu hususun icra dairesi tarafından kapak hesabı yapılarak icra dosyası kapatıldığında değerlendirilebileceği belirlenmekle; davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
Davacının ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı takip dosyası nedeniyle;
1.255.578,50 TL asıl alacak,
29.626,67 TL gecikme faizi ve KDV'si olmak üzere toplam 1.285.205,17 TL davalıya borçlu olmadığının tespitine, Aşan istemin reddine, Davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine,
2-HARÇLAR
Alınması gereken 87.792,36 TL karar harcının 53.997,85 TL'si dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan geriye kalan 33.794,51 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-VEKALET ÜCRETİ
a-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 197.928,72 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 280.741,34 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-ARABULUCULUK ÜCRETİ
6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi gereği Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 3.600,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre 1.667,50 TL'sinin davalıdan, 1.932,50 TL'sinin davacıdan davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 56.486,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Davacı tarafından sarf edilen 20.000 TL bilirkişi ücreti, 16.000 TL ek bilirkişi ücreti ve 369,00 TL posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 36.369,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre 16.845,88 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 19.523,12 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına, c-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy