T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/407
KARAR NO : 2026/413
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 21/04/2026
KARAR TARİHİ : 24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasında;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile malın göndericisi olan --- arasında yürütülen ticari ilişki kapsamında deniz yoluyla taşınmak üzere yüklemeye konu emtianın alınması ve sevki hususunda taraflar arasında taşıma süreci başlatıldığını, bu çerçevede taşımaya ilişkin olarak eşyayı temsil etmek üzere ---- Numaralı konişmento düzenlendiğini, söz konusu taşıma işlemine ilişkin olarak düzenlenen konişmentoda, müvekkili şirket “-----” (alıcı) sıfatıyla gösterilmiş olup, bu haliyle müvekkilinin taşıma konusu eşyanın teslim alınması hususunda yetkili ve hak sahibi konumunda olduğunu, ancak söz konusu konişmento asılları, müvekkilin iradesi dışında elinden çıkarak kaybolmuş ve zayi olduğunu belirterek --- Numaralı konişmentonun üçüncü kişilere devrinin önlenmesine, konişmentoyu ibraz eden kişilere konişmentoda yazılı emtianın teslim edilmemesine ve ödeme yapılmamasına yönelik teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE;
Dava, hukuki niteliği itibariyle; konişmentonun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
HMK m.138 hükmü "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir" düzenlemesini haiz olup yine HMK m.115/1 hükmü uyarınca da mahkeme, dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında resen araştırır.
HMK m.114/c hükmünde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. TTK m.5/2 hükmünde uyarınca, bir yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Bu çerçevede ---- Asliye Ticaret Mahkemeleri HSK tarafında deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş ve bu mahkemelerin yargı çerçevesi ----- ili olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme bir görev düzenlemesidir.
Somut dosya kapsamında; dava dilekçesinin Denizcilik İhtisas Mahkemesine hitaben yazıldığı, HSK tarafından --- ilinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevlendirildiği, TTK m.1228 hükmünce konşimentonun, deniz hukukunda bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet olarak nitelendirildiği, TTK m.1230 hükmünce kıymetli evrak niteliğinde olduğu, söz konusu belgenin bu nitelikte olup olmadığı ve zayi kararı verilip verilemeyeceği hususundaki görevin de TTK m.5/II hükmü ve HSK kararı gereğince ---- Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu bu kapsamda HMK m. 114/c ve 115/II hükmü ile HMK m.20 hükmü uyarınca mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ----- Deniz Ticareti ile görevli İstanbul ------. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Kararın kesinleşmesinden itibaren HMK'nun 20/1.son cümle gereği dosyanın iki haftalık süre içerisinde görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin istenilmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi için dosyanın yeniden ele alınmasına,
HMK 138 maddesi gereği dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın davacı tarafa tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy