T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/272 Esas
KARAR NO: 2022/118
DAVA: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/07/2020
KARAR TARİHİ: 07/07/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
İ D D İ A / Davacı vekili dava dilekçesi ile; Eser sahibi Müvekkilleri ----- tarihinde----- imzaladıkları, sözleşme ile yayıncıya ------ yıl süreyle------- çoğaltma, dağıtma ve tahsil etme haklarının devredildiği, ------ internet üzerinden de farklı sitelerde satışına devam edildiğini.----- göre ------sözleşmesinin;-------sahibinin veya halefinin, o eseri yayımlanmak üzere -------- bırakmayı, yayımcının da onu çoğaltarak yayımlamayı üstlenmesi olduğu, yayım sözleşmesiyle eser sahibinin hakları, sözleşmenin ifasının gerektirdiği ölçüde ve süreyle ---- geçtiği, ------ uyarınca; eser sahibi veya mirasçılarının kendilerine kanunen tanınan mali hakları süre, yer ve muhteva itibariyle mahdut veya gayrimahdut, karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredebilecekleri, bu bağlamda mezkur ihtilafta yapılan sözleşmenin bir yıl süre ile sınırlandırıldığı, sözleşmenin koşulları başlıklı 1. madde uyarınca yayınevinin her ------ için eser sahipleriyle yeni ------ sözleşmesi yapmasının kararlaştırıldığı, --- Madde uyarınca da ilk baskıda -------------- basılması konusunda mutabık kalındığı, Sözleşmede;-------yayınlanacağı, tüm satış noktalarına dağıtımının yapılacağı, Davalı -------- sahibi Müvekkillerinin her birine etiket fiyatı üzerinden ----- telif ücreti ödemesini------- üç ay sonra yapacağının yer aldığı, TBKm. 491 uyarınca sözleşmede basım sayısı belirtilmediği takdirde yayımcının ancak bir basım yapma hakkı olduğu, sözleşmede de yeni sözleşme yapılmadan ------ olduğunun yer aldığı, sözleşmeye uygun olarak ----- basımı yapıldığı, ancak Müvekkillerine hiçbir ödeme yapılmadığı, sözleşme ve kanun hükümlerine aykırı olarak yeni sözleşme yapılmaksızın ve yazılı izinleri alınmaksızın Davalının ---- daha------ yaptı; ------tanımlanmış -------- sonuç Davalının müvekkillerinin kampanyalı satışa izni ve rızaları olmaksızın kitapları kampanyalı satışa sunduğu, telif ücretinin ----üzerinden değil, --------- üzerinden belirlenmesi gerektiği, aksi takdirde Müvekkillerinin mali haklarının önemli ölçüde kısıtlanacağı, bunun da hukuka aykırı olacağı, ------alındığı hususunun da tespitinin gerektiği, ------ daha az gösterdikleri durumlar olduğu, bu bağlamda ---- ilişkin detaylı ------bilgilerinin istenmesi ve ayrıca davalı şirketin mali kayıtları ile ihtilafa konu kitapların satışına ilişkin ilgili tüm evrakların dosyaya celbini talep ettikleri, yayın ----- tarihinde gönderilen ---- ---- yapmak istediği, bunu üzerine Müvekkili ------ onaylanması için sözleşmenin tekrar gönderildiği ancak yanıt alınamadığı ve ilk sözleşme ile ---- daha ------alınarak tekrar --------- yapıldığı, toplamda ---- adet basıldığı, sonrasında ------döndüğü, bunun üzerine ---- sevk edildiği ----- yine parça parça iade edildiği, ---- satışlarını yapan ---- setine bu -------da dahil edildiği, bu yolla ----satım yapıldığı, daha sonra---- olarak satışa çıkarıldığı, ----gönderildiği tarihe kadar ---- verildiği ve geri kalanların ------- olduğu, ----- verildiği ve sadece bu ------- değil, sete koyulan ------- fiyatının yaklaşık olarak bu civarda olduğunun belirtildiği tarihli mail görüntüsü) TBK m. 492 uyarınca; yayımcının satışın artırılması için gerekli tanıtım ve dağıtımı yapmak ve bu konuda her türlü önlemi almak zorunda olduğu hüküm altına alındığı, ------- değerinin altında bir fiyatla kampanya satışına sunulmasının bu kapsamda değerlendirilmemesi gerektiği, sözleşmede kampanyalı satış konusunda Müvekkillerinin rızasına ilişkin hüküm bulunmadığı. Davalının Müvekkillerine telif ücretini ödemediği, yeni sözleşme yapılmaksızın----- baskısı yaptığı, Müvekkillerinin iznini almadan ------ kampanya satışına sunarak ederinden daha aşağı fiyata sattığı, böylece gerek sözleşme gerekse de kanun hükümlerine aykırı davrandığı, bu bağlamda FSEK m. 68 geçerli olacağı, bahsi geçen hukuka aykırılıkların Davalı tarafından gerçekleştirildiği, rayiç bedelin üç katı tutarında ödemenin Müvekkillerine yapılmasını talep ettikleri, FSEK m. 70 uyarınca; mali hakları haleldar edilen kimse, tecavüz edenin kusuru varsa haksız fillere müteallik hükümler dairesinde tazminat talep edebileceği, Davalı tarafın yukarıda bahsedilen mail içeriğinden de anlaşılacağı üzere müvekkillerden izin ve rıza almaksızın -------daha bastığı için Müvekkillerinin mali haklarını ihlal ettiği, bu baskının hukuka aykırı olduğu, yapılan ilk sözleşmenin sınırları ve süresinin belli olduğu, ------ sözleşmenin kullanılmasının hukuka aykırı olduğu, davalı tarafın bilerek ve isteyerek, kasten yaptığı nazara alındığında bu fiilinde kusurlu olduğu, uyuşmazlığın çözümü için ---- Arabuluculuk Numarası ile----başvurulduğu, ------ görüleceği üzere ----- geliri, telif hakları ve sair tazminatlar üzerinde anlaşmaya varılamadığı, belirttikten sonra FSEKm.68 uyarınca belirtilen hukuka aykırılıklar Davalı tarafından gerçekleştirildiğinden, şimdilik ----- olmak üzere, rayiç bedelin üç katı tutarının en yüksek ticari faiziyle, ------olmak üzere maddi tazminatın en yüksek ticari faiziyle, müvekkillere ödenmesini talep etmiştir.
S A V U N M A:Davalı dava dilekçesine cevap vermemiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava; davacılara ait ---------------- telif hakkından kaynaklanan alacak ve haksız fiilden kaynaklanan tazminata ilişkin olarak davalı tarafından sözleşmeye aykırı olarak telif bedelinin ödenmemesi ve fazla adet basım yapılması nedeni ile tazminat davasıdır.
Mahkememiz dosyasından aldırılan,---- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Eser sahibi davacıların her birisinin------tarihli sözleşme kapsamında ----dava konusu ------ için ------ tazminata hak kazanabileceği, Eser sahibi davacıların her birisinin, davalı tarafından sözleşmesiz ve izinsiz olarak bastığı ve sattığı ----basılan dava konusu -------- için FSEK 68.Madde kapsamında ---- hak kazanabileceği, Eser sahibi davacıların her birisinin ayrı ayrı ---- tazminata hak kazanabileceği, Her üç eser sahibi davacının ise toplam olarak ----- tazminata hak kazandıkları, Davacıların manevi tazminata da hak kazandıkları ancak bunun takdirinin mahkemeye ait olduğuna dair raporunu sunmuşlardır.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, birlikte değerlendirildiğinde; Davacıların ----- yazarları oldukları, eserin ------ tarihli telif sözleşmesi ile bir yıl süre ile mali haklarının davalı şirkete devredildiği, davacıların iddiasına göre davaya konu -------- sözleşmeye uygun olarak---- adet basıldığı, buna ilişkin ödemenin yapılmadığı yine davalı tarafından sözleşmeye aykırı olarak ---- adet daha basıldığı buna ilişkin de herhangi bir ödeme yapılmadığının belirtildiği bu sebeple FSEK 68. Madde uyarınca ----bedelin ------ uyarınca ---- maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesini talep ettiği, davalı tarafından usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap verilmediği ve duruşmalara gelinmediği, mahkememizce davaya konu esere ilişkin ---------bilgileri, ---------kayıtları ve diğer deliller toplandıktan sonra dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetince düzenlenen ----- tarihli bilirkişi raporunda, davacılara toplam ----- ödenmesi yönünde görüş bildirildiği buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde ------- uyarıca eser niteliğinde olduğu ve davacıların ortaklaşa eser sahibi oldukları, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, düzenlenen---- tarihli sözleşmede sözleşme süresinin --- yıl olduğu, toplam----- sahiplerine bedelsiz verileceği, --------üzerinden ---- toplamda ---- ödeneceğinin belirtildiği, davalı tarafından dosya içerisindeki -------------yapıldığının anlaşıldığı basılan----- kapsamı dışında eser sahiplerinden izin alınmaksızın yapıldığının anlaşıldığı, ayrıca davacılara satılan dava konusu eser nedeniyle herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, buna göre davalının hem taraflar arasında düzenlenen ----- tarihli sözleşmeye aykırı olarak hem de sözleşme kapsamı dışında davacılardan izin almaksızın --------- suretiyle davacıların eser sahipliğinden kaynaklı mali haklarına tecavüz teşkil ettiği sonucuna ulaşılmış maddi tazminat yönünden aldırılan bilirkişi raporunda davaya konu eserin etiket fiyatının ---- olduğu belirlenmiş, buna göre ----- bedeli hesaplamasının toplam ------ olduğu, ve her bir eser sahibine -- Maddi tazminat düştüğü yine sözleşmesiz ve izinsi olarak basılan ----telif bedelinin toplam ------olarak hesaplandığı, fakat eserler sözleşmesiz ve izinsiz olarak basıldığı için davacıların FSEK 68. Madde uyarınca üç katı tazminat talebinde bulunduğundan ----- olarak toplam tazminat bedeli hesaplanan davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile
2-Sözleşme kapsamında ödenmeyen maddi tazminat talebi yönünden: Her bir davacı payına --- olmak üzere toplam------ dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Sözleşme kapsamı dışındaki haksız fiil nedeniyle maddi tazminat talebi yönünden: Her bir davacı payına---- olmak üzere toplam ------ tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Bu şekilde her iki tazminat talebi yönünden toplam 66.672 TL ' nin yukarıda belirtildiği şekilde davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Alınması gereken 4.554,36 TL harçtan peşin alınan 170,78 TL+975,00 ıslah harcın mahsubu ile bakiye 3.408,58 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, 9.467,36 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 1.145,75 TL harç, 200,50 TL müzekkere, tebligat gideri 3.300,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.646,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair davacılar vekilinin yüzsüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2022