T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/242 Esas
KARAR NO: 2022/145
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Ref'i İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Giderilmesi İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 26/07/2019
KARAR TARİHİ: 27/09/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Ref'i İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Giderilmesi İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
İ D D İ A / Davacı vekili dava dilekçesi ile ;Müvekkilinin ---- biri olduğunu, ---- ------ sahip olduğunu,--------sunduğunu, ----- bünyesinde -------- sonucu oluşturulduğunu, ------ korunduğunu,---- korunmakta olduğunu, -------kullanılan ----- davalılar tarafından izinsiz kullanıldığını, ------------- sunulduğunu, davalılardan-----olduğunu, ---kopyalanması---- vekil edenin --- ihlal ettiğini,--------teşkil ettiğini, ve haksız rekabet teşkil ettiğini,---- uyuşmazlığın----- sayılı dosyası, ----- sayılı dosyası üzerinden görüldüğünü, ------ sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ---olarak-----, vekil edenin---- davalılardan önce ----- tespit edildiğini, ---- dosyasında alınan bilirkişi raporunda ----- benzer algılandıkları, vekil edenin ---- davalılardan önce yayınlandığının tespit edildiğini,----- dosyalarında tespit edilen ürünlerin -------- olduğu, bilirkişi raporları ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, ve uygulandıklarını, ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesi gerektiğini, desenlerin izinsiz kullanımlarını engellemek anlamında davalılara ----- engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, müvekkilinin süresi içinde arabuluculuk başvurusu yaptığını, karşılıklı anlaşmama tutanağı tutulduğunu, ------ üzerinden davalı aleyhine verilen ihtiyati tedbir kararının devamını, Davalılara ait --------- adreslerine erişimin engellenmesi için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Haksız rekabetin varlığının tespitini, önlenip yasaklanmasını, neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, Tescilsiz tasarıma tecavüz ve haksız rekabet bakımından maddi zararın tazminini, maddi tazminatın ------ edenin elde ettiği net kazanç üzerinden hesap yöntemi ile davalının ticari defterleri üzerinden inceleme yapılarak hesaplanmasını, belirsiz alacak davası şeklinde ----------- doğan tazminat davasında şimdilik------ tespit tarihi olan ---- tarihinden itibaren işletilecek kısa vadeli kredilere uygulanan ------ birlikte davalılardan alınmasını ve davacıya verilmesini, Manevi tazminat olarak ---- tespit tarihi olan -----tarihinden itibaren işletilecek kısa vadeli kredilere uygulanan----birlikte davalılardan alınmasını ve davacıya verilmesini, Dava sonucunda verilecek hükmün gideri davalıdan tahsil edilmek üzere --------- birinde ilan yolu ile kamuya duyurulmasını, Yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesini talep etmiştir.
K A R Ş I İ D D İ A / Davalı---------- dilekçesi ile; Davacının hak iddiasında bulunduğu tescilsiz desenin bilinen, tutulan ve uzun zamandır uygulanan bir ---- olduğu,----------- bulunacağını, ----- yayınlandığını, üçüncü şahıslar tarafından üretildiğini, bilirkişilerce yapılacak resen araştırma ile tasarımın daha önceden kamuya sunulduğuna ilişkin kanıtlar ortaya konacağını, desenlerin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığını, davacının maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmasının mümkün olmadığını, davaya konu ------ harcı alem olduğunu, davaya konu ----- Müvekkilinin ----- benzemediklerini, müvekkil ------ ayırt edici özellikler taşıdığını,----- olduğunu, davacının markasının nasıl ve ne şekilde zarar gördüğüne ilişkin bir açıklamasının bulunmadığını, tarafların iddia ve savunmaları ile delillerinin toplanmadan bilirkişi incelemesi yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, iddia ve savunma beklenilmeksizin inceleme ve değerlendirme yapıldığını, bilirkişi incelemesi sonra yapılmış olsaydı desenin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığının görülebileceğini, bilirkişi incelemesinde kendi inceleme ve değerlendirmesinin bulunmadığını, tespit dosyalarındaki bilirkişi raporlarına atıfta bulunarak görüş bildirdiğini, Müvekkilinin seçenek özgürlüğü değerlendirilmeksizin görüş bildirildiğini, karşılaştırma yapılmadığını, bilirkişinin farklılıklara değinmediğini belirtmiş ve; Davanın reddini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
Diğer davalı ------ davaya cevap vermemişlerdir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E /Dava, Davacının ------ verdiği ve hak iddia ettiği tescilsiz tasarımların davalılar tarafından kullanıldığı iddiasıyla tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin ve FSEK 4. Madde gereğince fsekten kaynaklanan haklarına tecavüzün tespiti, yasaklanması, kaldırılması, maddi ve manevi tazminat ve hükmün ilanı olup taraflar davacının tescilsiz olduğu bildirilen----------- olmadığı davacının bu tasarımlar üzerinde hak sahibi olup olmadığı, hak sahibi olması halinde taraf ürünlerinin benzer olup olmadığı, ve davacının tazminat talep edip edemeyeceği davasıdır .
Bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan ---- rapor; Davacının----- yer alan delil tespiti kapsamınca------ elde ediler delillerin güncel ve ayniyet gösterdiği, Davalı ------ anlatıldığı üzere, ilgili ürünleri bire bir---- kullandığı, Davalı ------- anlatıldığı üzere, ilgili ürünleri birebir aynen ortalama tüketiciyi yanıltacak düzeyde kullandığı,---- suç unsurunun oluştuğu yönünde raporu mahkememize sunmuşlardır.
Bilirkişiler tarafından sunulan ---- tarihli raporda sonuç olarak; Dava konusu---- olarak tanımlanan ---- davacı ---- tarafından---- tarihi olduğu, davalılar --- tarihinde ve davacıdan sonra olduğu, Dava konusu ---- olarak tanımlanan ---- davacı ---- olduğu, davalılar----- olarak tanımlanan ------ sahip olduğu, ---- geniş olduğu, Davalılar----, davacı----- bulunduğu, Davalıların ----beyan ---- 6-2)Davalı----- dava dönemleri ile ilgili yapmış olduğu beyan da elde etmiş olduğu gelir ve karlılık durumu aşağıdaki gibi olduğu: 6-4)Davalı ---- dava -----Davalı -------gerektiği kanaatine varılmıştır. 6-5) Borçlar kanunun ----- zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” maddesinden hareketle takdiri Mahkemenize ait olduğu. 6-6) Manevi tazminat, tazminat sahibinin yapmış olduğu iş hakkına yapılan tecavüz nedeniyle davacının toplum içinde itibarı, statü ve güvenin sarsılmasının karşılığını giderilmesine olup manevi tazminatın tarafların kusur ve tutumları doğrultusun da mahkemenin taktirinde olduğu yönünde raporu mahkememize sunmuşlardır.
Bilirkişiler tarafından sunulan ------- tarihli ek raporda sonuç olarak; Dava konusu --- olarak tanımlanan ---davacı ---------olduğu, davalılar ------ --------- tarihinde ve davacıdan------olduğu, 4-2) Dava konusu --- olarak------- davacı ----- tarihi olduğu, davalılar ----- tarafından ilk paylaşımın ----- tarihinde ve davacıdan sonra olduğu, 4-3)Dava konusu ----- olarak tanımlanan -------- sahip olduğu, ------ olduğu, 4-4)Davalılar------davaya konu kullanımlarının, davacı ------ ---- bulunduğu,---- görülmediği, 4-5)Davalıların-------- dava ----- yapmış olduğu tespit ve hesaplamalar neticesinde ödenemesi gereken tazminat tutarı Davalı------ dava dönemi kapsayan yıllarına ilişkin---- davacının faaliyet gelirinde ----tespit edilmiştir ---- --- yapmış olduğu incelemede dava konusu olayda dava konusu ürünün --------- dosya da mevcut bilgiler ile de bu ürünün -------- tespit edilmiştir. Bu Kapsam da hesap yapıldığında. Davacının----- davacının elde edebileceği gelir olacağı tespit edilmiştir. 4-7)Dava ile------ tecavüz edenin ------ ettiği net kazanç davacının dava konusu olayda dava konusu ---- ---- yapmış olduğu ----- alındığın. Davalının dava konusu olay ile ilgili davacıya ---- tazminat ödemesi gerekliği kanatlına varılmıştır. 4-8)Borçlar kanunun --------Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. ----zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışımı ve zarar göremin aldığı önlemleri göz ünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun ularak belirler.” maddesinden hareketle takdiri Mahkemenize ait olduğu, 4-9) Manevi tazminal, tazminat sahibinin yapmış olduğu iş hakkına yapılan tecavüz nedeniyle davacının toplum içinde ------ karşılığını giderilmesine olup manevi tazminatın tarafların kusur ve tutumları doğrultusun mahkemenin taktirinde olduğu yönünde raporu mahkememize sunmuşlardır.
Bilirkişiler tarafından sunulan ---- tarihli ek raporda ; Dava konusu-----olarak tanımlanan------- davacı-------- tarihi olduğu, davalılar------ tarihinde ve davacıdan sonra olduğu, Dava konusu ----- olarak tanımlanan ------davacı----- tarihi olduğu, davalılar----- ilk paylaşımın ----- tarihinde ve davacıdan sonra olduğu, Dava konusu------ olarak tanımlanan ------- yenilik özelliklerine sahip olduğu, ------------geniş olduğu, Davalılar -------- davaya konu kullanımlarının, davacı ---------- koruma kapsamında bulunduğu, Davalıların -----gelir: Dava dönemi ----------- yapmış olduğu tespit ve hesaplamalar neticesinde ödenmesi gereken tazminat tutarı Davalı -------- diğer davalı------ dava dönemi ----- incelendiğinde davacının faaliyet gelirinde----- tespit edilmiştir. ------ dosya üzerinde yapmış olduğu incelemede dava konusu olayda dava konusu tün en fazla ------- üretilebileceği ve dosyada mevcut bilgiler ile de bu ürünün----- satılabileceği tespit edilmişti. Bu Kapsamda hesap yapıldığında; davacının----- rekabet olmasa idi davacının elde edebileceği velir olacağı tespit edilmiş. Dava ile ilgili tazminat hesabı----- tecavüz edenin elde ettiği net kazanç davacının dava konusu olayda dava konusu ürün satışından sektör bilirkişisinin yapmış olduğu tespit ve satış fiyatı baz alındığında davalının dava konusu olay ile ilgili ------ gelir elde etmiştir. Dava konusu olayda davalının davacıya----- gerekliği kanaatine varılmıştır. --------zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. ------zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.” maddesinden hareketle takdiri Mahkemenize ait olduğu. Manevi tazminat, tazminat sahibinin yapmış olduğu iş hakkına yapılan tecavüz nedeniyle davacının toplum içinde itibarı, statü ve güvenin sarsılmasının karşılığının giderilmesine yönelik olup manevi tazminatın tarafların kusur ve tutumları doğrultusunda tamamen mahkemeye ait olduğu yönünde ek raporu mahkememize sunmuşlardır.
------dosyamız içine alınmıştır.
-----dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
----- icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
------ incelenmiş, davacının dava konusu ürün üzerinde -------kaldırıldığı anlaşılmış,----- dosyasında yer alan delil tespiti ----- ortamında elde edilen delillerin güncel ve ayniyet gösterdiği, Davalı------ kullandığı, Davalı ------- yanıltacak düzeyde kullandığı görülmüştür.
Davacı vekili ------ tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiştir.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilince, davacıya ait olduğu belirtilen------- davalılar tarafından izinsiz kullanılmak sureti ile ----- satışa sunulduğunu, bu durumun tescilsiz tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu. Davalı -----cevap dilekçesi ile, davacıya ait olduğu iddia edilen ----- olduğunu yenilik ve ayırt edici özelliğini taşımadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Buna göre de tüm dosya kapsamı ve ekleri bir arada değerlendirildiğinde; ----- dosyasındaki bilirkişi raporunda, davalı ----iş yerinde ve--- incelemede davalılar tarafından satılan elbiselerin davacı tarafa ait olduğu iddia ----- benzer olduğu yönünde görüş bildirildiği,------dosyasından alınan bilirkişi raporunda; diğer davalı ---- yapılan incelemede; davalı tarafından kullanılan ----- davacıya ait ----- benzer olarak algılandıkları yönünde görüş bildirildiği. Mahkememizce tedbir talebine ilişkin aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda davacının davaya konu edilen ----- üzerinde hak sahibi olduğu, davalıların davacıya ait------- kullandığı yönünde görüş bildirildiği, Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra davalıların savunma ve delillerinin değerlendirilmesi yönünden dosyanın ------ bilirkişi heyetince sunulan ----- tarihli bilirkişi raporunda; davacının, davaya konu edilen ------------- bakımından davalılara -----hak sahibi olduğunu ----- özelliğine sahip olduğu yönünde görüş bildirildiği. Mahkememizce aldırılan ----tarihli ek raporda sonuç olarak; kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği. ----------- hakkına tecavüz olduğu yönünde görüş bildirildiği buna göre de; davaya konu edilen ----, davacı tarafından ilk olarak ---- tarihinde ------- sunulduğu, davalılar tarafından ise yapılan ------ ----- tarihi olduğu, davalılar tarafından davaya konu ---- yeni ve ayırt edici özelliklere sahip olmadığı iddiası ileri sürüldüğünden bu konuda da yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davaya konu ------yeni ve ayırt edici özelliklere sahip olduğu, davacının, davaya konu ---------- hak sahibi olduğu ve davalı kullanımlarının da davacının hak sahibi olduğu iş bu dava konusu----- yönelik tecavüz teşkil ettiği yönünde görüş bildirildiği, ----- hususlardan olması ------ gerekse mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında davaya konu edilen -------- her ne kadar tescil edilmemiş ise de yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğu ve ilk defa -------- sunulduğu için ----------- korunacağı davalıların iş yerlerinde ve ------- yaptırılan tespit ve aldırılan bilirkişi raporları ile davacıya ait tescilsiz tasarımların benzerini kullandıkları bu durumun ------ tecavüz teşkil ettiği ------ kamuya sunulduğu ilk tarihten itibaren ---- olduğu, davacı tarafından davaya konu ----ilk defa ------ tarihinde kamuya sunulduğu, davalıların bilirkişi raporu ile ve mahkememizce de kabul gören tasarım hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerinin iş bu ----yıllık koruma süresi içinde yapıldığı bu şekilde davalılarca, davacının ----- haklarına tecavüz edildiği sonucuna ulaşıldığı. Bu eylemin aynı zamanda -----hükmünü de ihlal ettiği anlaşıldığından haksız rekabet teşkil ettiği. Davalılarca davacı ---- yönelik tecavüz ve haksız rekabet eyleminde bulundukları hususu mahkememizce kabul edildiğinden davacının maddi tazminat talebinde haklı olduğu, maddi tazminat talebinin davacının tercihine göre ---- yaptırılan bilirkişi incelemesinde alınan ---- bilirkişi raporunda; davalı ------------ kar ettiği ve tazminat miktarlarının bu şekilde olduğu yönünde rapor bildirilmiş ise de davalıların elde ettikleri karın sadece dava konusuna ------ elde edilmediğinin anlaşılması üzerine sadece dava konusu ---- edilen karın hesaplanması gerektiği fakat davalıların incelenen ---- dava konusu ürünlerden ne kadar satıldığı ve ne kadar gelir elde edildiği hesaplanamadığından ----- davaya ----- ne kadar üretilebileceği yönündeki görüşü ve karlılık oranı belirtilerek yapılan hesaplamada davalıların davaya konu tespit ve dava tarihi arasında davaya konu ----- toplam---- bu üründen elde edecekleri kar miktarının -------- olarak hesaplandığı, mahkememizce de bu heseplama'nın dosya kapsamına daha uygun olduğu anlaşıldığından bu miktar üzerinden maddi tazminat talebi yönünden davacılarca sunulan ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kısmen kabulüne karar vermek gerektiği. Manevi tazminat talebi yönünden ise tüm dosya kapsamı, davacı------------ bilinirliği ve tanınmışlığı, davaya konu ------ davacı şirketçe yaratılıp bu şekilde ------ ---- sunulması bu yöndeki tanıtım çalışmaları ve davacı ve davalı şirketlerin ------ yapılan farazi fakat dosya kapsamına uygun ---------- satılabileceği yönündeki görüşü de dikkate alındığında davacı tarafça istenen ------manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu bu sebeple manevi tazminat yönünden davanın tümden kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE davalılar tarafından davacının ----- yönelik tecavüzde ve haksız rekabette bulunduklarının tespitine, önlenmesine ve menine, davalılar tarafından davaya konu edilen------- fiziki ortamda tanıtımının ve satışının herhangi bir amaçla kullanmalarının yasaklanmasına, -------dosya kapsamında el konulan ürünlerin karar kesinleştiğinde imhasına,
2-Maddi tazminat yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile,------ haksız fiilin tespit tarihi olan -----tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Manevi tazminat yönünden davanın tam kabulü ile --- manevi tazminatın---- tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Hükmün kesinleştiğinde tirajı ---- birinde ilanına,
5-Alınması gereken ---- harcın mahsubu ile bakiye --- harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, davacı tarafından yatırılan ---- harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekiline davanın kabul edilen tescilsiz tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet talebi bakımından ------- uyarınca takdir olunan --- ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden ----vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Red edilen maddi tazminat talebi yönünden --- vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı -------ödenmesine,
9- Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden ----- vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
10-Davacı tarafından yapılan tebligat ve müzekkere masrafları ile ---- bilirkişi ücreti, ------- sayılı dosyasından yapılan---- yargılama gideri olmak üzere toplam ---- yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranına göre ---------- davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine. Bakiye kısmın Davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı --------- vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 27/09/2022