T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/177 Esas
KARAR NO: 2022/115
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/05/2019
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
İ D D İ A /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından hazırlanan ------------- davalı şirket tarafından izinsiz ve hukuka aykırı olarak kullanıldığını ve çoğaltılarak umuma iletildiğini, Davalının tabeli üzerine davacı tarafından -------- hazırlandığını, davalı ve davacı şirket arasından davalının konut projelerinden ---- hazırlanması için tarafların birbiriyle görüştüğünü, davacı tarafından ------------- hazırlandığını, tarafların bütçe konusunda görüşmeye başladığını, davalının düşük teklifte bulunduğunu, fiyat teklifinin çok düşük olmasından dolayı davacının fiyat teklifini reddettiğini, iş ahlakı ve çalışma ----------- kalan davacını, kendisi tarafından hazırlanan --------- davalı şirketçe satın alınmaması hâlinde, bu---- başka bir şirkete satılacağını belirterek davalı ile görüşmesini sürdürmüşse de davalı taraftan olumlu ya da olumsuz bir dönüşün olmadığını ve iletişimin koptuğunu, Görüşmelerin olduğu dönemde davacının---------- kendisine ait olduğunu belgelemek çin ------ tarihinde-------- kaydı oluşturduğunu, davacı tarafın dosyaya sunduğu belgeler üzerinden de anlaşılacağı gibi dava konusu senaryonun davacıya ait olduğunun anlaşıldığını, --------------- davacı tarafından kullanıldığını ve bu ------------ tarihinde ----- alındığını, Davacının --------, davalı tarafından izinsiz ve hukuka aykırı olarak kullanıldığını, ------ davacıya ait olan ----, davalının başka bir ------ ----- hazırladığını ------------- tüm------------ yayınlamaya başladığını, Söz konusu ihlal nedeniyle davalı şirket yetkililerinin cezai sorumluluğunun gündeme gelmiş olup yetkililer hakkında -------------soruşturma dosyası kapsamında adli süreç yürütülmüş ve------ üzerinden dava açılmış, mezkur dosyanın ---- tarihli ilk duruşmasında davacının Müşteki sıfatıyla davaya katılma talebinin kabul edildiğini,------ nezdinde yürütülen soruşturma kapsamında, soruşturma dosyasının Bilirkişi Heyetine tevdii edilmiş olup heyetçe detaylı bir inceleme neticesinde rapor hazırlanarak dosyaya sunulduğunu, rapor sonucunda davacının----- ------tarafından görselleştirildiğini, davacının davalıya noter yoluyla ihtarname yolladığını belirtmiş, Öncelikle davalının kötü niyetli şekilde davacıya ait ------ kullanarak gerçekleştirdiği eser haklarına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu --------görselleştirilmiş hâllerinin kullanımının tedbiren engellenmesini, Akabinde davalının ihlal niteliğindeki fiillerinin tespiti ile bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, tecavüzün refini, Tahkikat neticesinde davacının maddi manevi zararı ile davalı yanın elde ettiği kârın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere; belirsiz alacak davası olarak şimdilik ------- manevi tazminat ile yargılama sırasında saptanacak rayiç bedelin üç katı üzerinden belirlenecek telif tazminatının, karşı tarafın elde ettiği kârın, davacının yoksun kaltdığı kârın ve uğramış olduğu maddi zararın şimdilik ---- haksız fiilin gerçekleştiği --------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, Yaralama giderlerinin ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
K A R Ş I İ D D İ A / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ------ önde gelen konut inşaatı firmalarından olup bugüne kadar ----- ------müşterilerine teslim etmiş ve halihazırda ----- illerde pek çok büyük konut projesini sürdürdüğünü, bu çerçevede, somut olayda, ----------- kapsamında bir ----- yapılmasına karar verildiğini, müvekkili şirket yetkilileri ve çalışanları bu -------uygun olduklarını değerlendirdikleri bir------aralarında davacı şirketin de bulunduğu çeşitli yapım şirketleriyle görüşmelere başlandığını, bu görüşmelerde, aralarında davacı şirketinin de bulunduğu yapım şirketlerinden müvekkil şirket tarafından üretilen senaryo üzerinden -------- yayınlanmak üzere bir ----- için teklifleri istendiğini, bu kapsamda,----- başlarında müvekkil şirket çalışanı ------ hazır bulunduğu bir toplantıda davacı ile görüşüldüğünü, bu görüşmede müvekkil şirkete ---- davacı şirketten yalnızca bu------------- işlemleri için teklif istendiğini, zira temel fikir ve senaryo zaten müvekkil şirket tarafından hazırlandığını, daha sonra, bu kez ------ tarihinde müvekkil şirketin ------ da hazır bulunduğu ------- daha yapıldığını, bu toplantıda, davacı şirket tarafından müvekkil tarafından verilen------- işlerin kapsamının çok dışında, çok kapsamlı ve yüksek maliyetli farklı önerilerle bir teklif sunulması üzerine daha önce başka firmalarla da paylaşılan --------- müvekkil şirketçe geliştirilmiş ----- uygun ------, yalnızca kasting, çekim ve montajı kapsayan ------ için yeniden teklif istendiğini, davacı tarafından tarif edilen ---- tümüyle farklı, ---- arasında gezen ve garip sorular soran insanlar, ------ ---- içeren bir -------- bütçenin çok üzerinde olan ------bulan bir ücret istenmesi üzerine taraflar arasında herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, bunun üzerine müvekkil şirket adına,--------- taleplere uygun şekilde anlaşıldığını, yapılan anlaşma kapsamında ---- çekilerek ----- tarihinde yayınlandığını, dava konusu senaryonun müvekkil şirket yetkilileri ve çalışanları tarafından geliştirildiğini, davacı tarafından sunulan ----- hazırlanan reklamdan farklı içerikte olduğunu, hak sahipli gösteren herhangi bir delil bulunmadığını, henüz davaya cevap dahi vermeden alınan bilirkişi raporu yukarıdaki hususları cevaplamaya yeterli bir inceleme olmaksızın hazırlandığını,------------ davacı tarafından satılmak üzere alınmış bir alan adı olduğunu, kullanılmayan bir alan adının davacıya bir hak sağlamasının mümkün olmadığını, daha önemlisi ------- kalıpları benzerlikler taşısa da bütünüyle aynı kabul edilemez olduğunu, özel bir yaratıcılık gerektirmeyen genel nitelikli ifadelerin benzerlikleri ihlal değerlendirilmesi için yeterli sayılamayacağını belirterek; Haksız ve dayanaksız davanın reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı müvekkil şirkete verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E / Dava, avacıya ait olduğu iddia edilen --------- hususunda anlaşıp anlaşmadıkları, davalı tarafından davacılara ait senaryonun aynısının davalıya davacıdan izinsiz ve herhangi bir bedel ödemeden yayınlanıp yayınlanmadığı, yayınlandıysa oluşan zararların tespiti ve maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
Mahkememiz dosyasından aldırılan---- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak:Davacının dosyaya ---- ekinde sunmuş olduğu youtube yayına dair ekran kaydının, davalı tarafın youtube sayfası olan ------ sayfasından kaldırılmış olduğu tespit edildiği, bunun üstüne google aracılığla inceleme yapılmış ve------davaya konu reklamın halen daha yayınlanmakta olduğu tespit edildiğine dair raporunu sunmuştur.
Mahkememiz dosyasından aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Davacı tarafın sunmuş olduğu -------- davalı tarafın yayınlanan --- yapılan karşılaştırma neticesinde aynı olduğu, ----arasındaki tek farkın, ------ olarak duyduğumuz ------------ cümlesi olduğu, ancak bu farkın, ödemeyle ilgili daha sonradan alınan bir karardan kaynaklandığının düşünüldüğü, Davacı tarafça dosyaya sunulan------- dökümü incelendiğinde; bir ------ için gerekli olan: karakter, genel hikayenin yazılmış olduğu belirlenmiştir. Söz ------ oluşturmaya esas olabilecek içerik ve hususiyetleri barındırması nedeniyle FSEK 2/1 anlamında ilim ve edebiyat eseriolduğu,----- Davacı şirketçe dosyaya sunulan -------dosyasında yer alan reklam filmi senaryosunun davacı tarafça davalıya--------olarak gönderilmesi ve tasdik onayı da dikkate alın yariyle senaryonun FSEK 11'deki karine ve FSEK 18/2 hükmü gereğince senaryonun hak sahibi olabileceği, Davacının hak sahibi olduğu senaryonun davalı -------- izinsiz kullanılmasının FSEK 21 çerçevesinde işleme hakkının ihlali sayılabileceği, .Maddi tazminat talebi yönünden; Dosyada herhangi bir emsal sözleşme veya rayiç bedel yazısı bulunmamakta olup FSEK 68 çerçevesinde emsal telif bedelinin tespiti için --------- emsal rayiç bedelin sorulmasının gerektiği, Dosyada FSEK 70/3 çerçevesinde kar devri le ilgili hesaplama yapılabilmesi için davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinin gerektiği, ------- göre, hem FSEK.m.68, hem de FSEK.m.70.f.2 veya FSEK.m.70.f.3 kapsamında maddi tazminat talepedildiğinde, talep edilen toplam bedelin, anılan seçenekler uyarınca istenebilecek ----- ile sınırlı olacağı, bu nedenle davacı bu iki talepten birini talep edebileceğine dair raporunu sunmuşlardır.
Mahkememiz dosyasından aldırılan------ tarihli ek raporunda sonuç olarak: Davacı tarafın sunmuş olduğu --------davalı tarafın------ yapılan karşılaştırma neticesinde aynı olduğu, ----arasındaki tek farkın, -------- olarak duyduğumuz ---------------- cümlesi olduğu, ancak bu farkın, ödemeyle ilgili daha sonradan alınan bir karardan kaynaklandığının düşünüldüğü, Davacı tarafça dosyaya sunulan ---------- İncelendiğinde; bir ------- için gerekli olan: karakter, genel hikayenin yazılmış olduğu belirlenmiştir. Söz ---- oluşturmaya esas olabilecek içerik ve hususiyetleri barındırması nedeniyle FSEK 2/1 anlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, Davacı şirketçe dosyaya sunulan ------- sunulan kampanya sunum dosyasında -------- davacı tarafça davalıya mail olarak gönderilmesi ve ------- onayı da dikkate alındığında tarih itibariyle ----- FSEK 11'deki karine ve FSEK 18/2 hükmü gereğince ------- hak sahibi olabileceği, Davacının hak sahibi olduğu ------ davalı ------ izinsiz kullanılmasının FSEK 21 çerçevesinde işleme hakkının ihlali sayılabileceği, Maddi tazminat talebi yönünden; Dosyaya gelen ---- tarihli ------- emsal bedel yazısında dava konu ------ emsal bedeli ------emsal bedel yazısında dava konu -------- olduğu belirtilmiş olup bu emsal bedellerin davacının mail yazışmaları ile davalıya yaptığı ---- teklifi aştığı dikkate alındığında davacının ---- talep ettiği dikkate alındığında ------- ait olmak kaydıyla bu bedelin FSEK 68 somut uyuşmazlık yönünden FSEK 70/3 kapsamında kar miktarı davalı ticari defter be kayıtlarından net olarak tespit edilemediğinden bu miktarın ------ TBK 50 ve 51 çerçevesinde Takdir edilmesinin gerekeceği, ----- göre, hem FSEK.m.68, hem de FSEK.m.70.f.2 veya FSEK.m.70.f.3 kapsamında maddi tazminat talep edildiğinde, talep edilen toplam bedelin, anılan seçenekler uyarınca istenebilecek “en çok bedel” ile sınırlı olacağı, bu nedenle davacı bu İki talepten talep edebileceğine dair ek raporunu sunmuşlardır.
Dosya içerisine alınan bilirkişi raporları, kayıt ve belgeler, sicil dosyaları,taraf iddia ve savunmaları birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirket ile davacı asil ve davacı asilin yetkilisi olduğu davacı şirket arasında davalı yanın konut projelerinden olan ----------- hazırlanması konusunda görüşmeler olduğu bu görüşmeler neticesinde davacı tarafından----- hazırlandığı, davacı tarafından oluşturulduğu iddia edilen ------- davalı tarafından izinsiz olarak ------ dönüştürülerek kullanıldığı bu şekilde davacıların FSEK den kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlal edildiğinin iddia edildiği, davalı tarafından ise sunulan cevap dilekçesi ile, davaya konu edilen senaryonun davalı şirket yetkilileri ve çalışanları tarafından geliştirildiğini, davacı tarafından sunulan ---- ------- farklı olduğunu, davacının hak sahipliğini gösterir belgenin olmadığını belirterek davanın reddini talep ettiği, mahkememizce öncelikle davaya konu ------internet ortamında incelenmesi yönünden yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacı tarafından sunulan ----- davalı tarafından oluşturulan------karşılaştırıldığında, davacının ------ aynen uyguladığı yönünde görüş bildirildiği, mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek esas yönünden aldırılan bilirkişi raporunda, davacı tarafından sunulan senaryo ile davalı tarafından yayınlanan------ karşılaştırıldığında aynı olduğu, davacı tarafından sunulan ------ FSEK 2/1 anlamında ------olduğu, davacı tarafından yazılan ------- davalıya mail yoluyla gönderilmesi ve buna ilişkin tasdik onayı da dikkate alındığında davacının-------- hak sahibi olduğu, davalının bu senaryoyu kullanmasının işleme hakkının ihlali niteliğinde olduğu yönünde görüş bildirildiği, mahkememizce aldırılan ----- tarihli ek raporda ise kök raporun muhafaza edildiği maddi tazminat yönünden emsal bedel olarak ---- olarak belirlendiği, yine davacı ---- davalı şirket yetkilileri hakkında şikayetçi olduğu, ---- dosyasında davalı şirket yetkilileri hakkında manevi ve mali haklara tecavüz yönünden adli para cezasına hükmedildiği daha sonra hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, iş bu ceza dosyası içerisinde bulunan soruşturma aşamasında düzenlenen ----- tarihli bilirkişi raporunda da davacıya ait eserin davalı tarafından izinsiz olarak kullanıldığı yönünde görüş bildirildiği, bu şekilde tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacılar ile davalı arasında davalı şirkete ait konut projelerinden olan -------hazırlanması konusunda görüşme yapıldığı, davacı tarafından ---------posta ile hazırlanan --------ilişkin detay ve bütçelerin davalı şirkete gönderildiği, daha sonra taraflar arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığı, fakat davalı şirket tarafından bahse konu ------çekildiği, çekilen -------- dosyada konusunda uzman ehil bilirkişiler tarafından yapılan inceleme neticesi, davacılara ait ------ neredeyse birebir aynı olduğu yönünde görüş bildirildiği, davacıya ait olduğu iddia edilen reklam senaryosunun davacı tarafından e -posta yoluyla davalıya gönderilmiş olması karşısında davacının dava konusu senaryo üzerinde FSEK 11 deki belirtilen karine ve FSEK 18/2 hükmü gereğince senaryonun hak sahibi olduğu, davacıların hak sahibi olduğu reklam senaryosunun davacılardan izin almaksızın birebir aynı şekilde kullanan davalının bu eyleminin FSEK 21 uyarınca işleme hakkının ihlali niteliğinde olduğu ve yine davalının bu eyleminin manevi haklar bakımından FSEK 15. Madde Uyarınca adın belirtilmesi salahiyetinin ihlali ve madde 14 kapsamında umuma arz salahiyetinin ihlali niteliğinde olduğu bu sebeple davacıların maddi ve manevi tazminat talebinde haklı olduğu, maddi tazminat yönünden bilirkişi heyetince belirlenen ve dosya içerisinde davacının davalıya teklif ettiği, ---- bedelin, emsal bedel olarak mahkememizce de uygun bulunduğu, FSEK 68. Madde uyarınca davacının bu bedelin üç katını talep etme hakkı olduğundan ---- üç katı olan toplam ----Maddi tazminatın davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar vermek gerektiği, manevi tazminat yönünden ise manevi haklar münhasıran eser sahibine ait olduğundan ve devredilemeyeceğinden eser sahibi davacı ---------- olduğundan, bu davacı yönünden manevi tazminat talebinin dosya içerisindeki sosyal ekonomik durum araştırılması menfi gelmiş olmasına rağmen, dosya içerindeki bilgi belgelerden ve re' sen takdiren---- olarak belirlenerek davalıdan alınıp davacı ---- ödenmesine karar verilmiş, diğer davacı-------davaya konu eser üzerinde manevi hak sahibi olmadığından, bu davacı yönünden manevi tazminat talebinin husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ayrıca tecavüzün ref'i talebi yönünden ise taraflar arasında sözleşmesel ilişki kurulduğundan artık tecavüzün ref'i talebinde bulunulamayacağından bu talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda izah edilen nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; Maddi tazminat yönünden: Davanın kabulü ile toplam ------ maddi tazminatın,----- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Manevi tazminat yönünden: Davanın kısmen kabulü ile----- Manevi tazminatın davalıdan alınarak davacı -------------- verilmesine,
3-Manevi tazminat yönünden davacı şirket yönünden: Husumet yokluğundan reddine,
4-Tecavüzün refi talebi yönünden : Taraflar arasında sözleşmesel ilişki kurulduğundan bu yöndeki talebin reddine,
5-Maddi tazminat yönünden dava tam kabul edildiğinden -----vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Manevi tazminat miktarı yönünden kabul edilen miktar üzerinden ----- vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı----- verilmesine,
7- Manevi tazminat yönünden, davanın red edilen miktarı üzerinden ---- vekalet ücretinin davacı ---- alınarak davalıya verilmesine,
8-Manevi tazminat yönünden davacı --- yönünden husumet yokluğundan red edildiğinden, ---- vekalet ücretinin davacı ----alınarak davalıya verilmesine,
9-Tecavüzün ref'i talebi yönünden: Dava reddedildiğinden ---- vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine,
10-Davacı tarafından yatırılan toplam maddi ve manevi tazminat harç miktarı için alınması gerekli ---- harçtan peşin alınan --- mahsubu ile eksik alınan ---- harcın davalıdan tahsiline hazineye irat kaydına,
11-Mahkememizin dosyasıdan yapılan, 1.707,75 + 7.570,46 TL peşin harç, 4.750,00 TL Bilirkişi masrafı, 255,10 TL tebligat ve müzekkere masrafları olmak üzere toplam 14.283,31 TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre 13.855,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
12-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgililere iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/07/2022