T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/431 Esas
KARAR NO: 2020/61
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/09/2013
KARAR TARİHİ: 02/07/2020
Mahkememizden verilen ----- tarih ve----- Esas --sayılı kararı ----Hukuk Dairesi'nin------------- sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp, yapılan açık yargılamasının sonunda,
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafa ait --------- tescil numaralı -----------çoklu tasarımlardan ------- ürünler ile davalı tarafın ------tescil numaralı --------- no'lu tasarımlarıyla birebir aynı olduğunu, bu nedenle davalı adına tescilli ------- tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımdaki ----------- nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dosyasına ibraz edilen ürünlerinin, davacı adına tescilli endüstriyel tasarımda yer alan ürünle aynı olmadığını, söz konusu tasarıma dayanarak dava ikame etmiş olmasına karşın, üretimini gerçekleştirdiği ürünler bu tasarımda yer alan ürünler olmadığını,-------Asliye Hukuk Mahkemesinin -------------Esas sayılı dosyasının bekletici sorun yapılmasını veya bu davanın davacıdan önce davalının açmış olduğu ---------- esas sayılı dava ile birleştirilmesine karar verilmesini, bu taleplerinin kabul görmemesi durumunda haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; davacı vekilinin ----- sayılı saklama kabı ve kapak tasarımlarının müvekkili adına tescilli olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının----------- sayılı tasarımları adına tescil ettirdiğini, ancak davalı adına tescil edilen tasarımların müvekkilinin tasarımları ile birebir aynı olduğunu, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadığını ileri sürerek davalının --------- sayılı tasarımlarının hükümsüzlüğünü gerekçesiyle açılan hükümsüzlük davasıdır.
Mahkememiz----------kararla Davanın KABULÜ İLE, Davalı adına -------- sırasına tescilli çoklu endüstriyel tasarımlarının-------- nolu tasarımları HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, ve ------- sicilinden TERKİNİNE karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından --------- tarihinde temyiz edilmiş, ----- Hukuk Dairesinin---------- kararı ile Onanmasına karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından ------ tarihli dilekçesi ile karar düzeltme talebinde bulunulmuş ve -------- Hukuk Dairesinin ---------- sayılı ilamı ile "Dava, endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının ----- sayılı endüstriyel tasarımına dayalı olarak davalı adına tescilli ------ sayılı tasarımın gıda kaplarına ilişkin -------- nolu alt tasarımlarının yenilik ve ayırt ediciliği bulunmadığı kabul edilerek hükümsüzlüğüne karar verilmişse de davacının tasarımı karşısında davalı şirketin tasarımı köşeli oluşturulmuş ve tasarıma beşgen şekli verilmiştir. Peynir ürünlerinin ambalajı için kullanılan tasarıma konu gıda kutusu ve kapağının seçenek özgürlüğünün sınırlı olduğu da dikkate alındığında hükümsüzlüğü istenen tasarımın farklı geometrik şekilleri içermesi nedeniyle davacı tasarımı karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşıdığının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin ------------------ sayılı onama ilamının kaldırılarak, kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir." "davalı vekilinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin ----------------- Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak, kararın davalı yararına BOZULMASINA, " karar verilmiştir.
Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK'nin 6. maddesi ile kabul edilen mutlak yenilik koşulu kamu düzenine ilişkin olduğundan, taraflarca bildirilen deliller yanında bilirkişilerin özel ve teknik bilgilerine dayalı olarak yapacakları araştırmada şayet dava konusu tasarımın yenilik unsurunu ortadan kaldıran bir başka tasarımın bulunduğu sonucuna ulaştıkları taktirde, raporda bu tasarıma dayalı olarak da yenilik değerlendirmesi yapmaları mümkündür. Bu husus belirtilerek dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, -------tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının ürünleri ile davalı ürünlerinin benzerlik yönünden incelenmesinde ürünlerin plastik peynir kutuları ve kapakların formlarında bir iç açısı ---- derece olan dik açılı üçgen veya dik üçgen görünümde olması, kutu ve kapaklarda dik açının karşısındaki hipotenüs kenarının davacının tasarımında bir yay ve köşelerde radiüsler kullanıldığı, davalının tasarımında ise; bu hipotenüs kenarının davacınınkine benzer bir yayı ve üç düz kenar ve radiüslerle oluşturduğu, bu bağlamda davalının ürünlerinin davacının ürünleriyle --------- yaratacak düzeyde benzer olduğu, davacı ve davalıya ait ürünler üzerindeki seçici algıyı plastik peynir kutularının alt gövdeleri ve kapakların formlarında bir iç açısı--------- derece olan dik açılı üçgen ve dik üçgen olduğu, kutu ve kapaklarda dik açının karşısındaki hipotenüs kenarının davalının ürününe alttan bakıldığında ürünün tabanında köşeli göründüğü, ancak bu köşeli görünüm kutunun gövdesinden üst tarafında, ağız kısmında bir yay görünümüne geldiği, üstten bakıldığında ise; hipotenüs kenarının davacınınkine benzer şekilde geniş bir yay şeklinde, diğer iki kenarın ise daha kısa görünmekte olduğu, davalının ürünlerinden ------- numaralı tasarıma ait ---------- köy peyniri kutusunun kapakla birşelim yerinin davacının ürününde olduğu gibi iki dik kenarının düz değil, bombeli olduğu, davalının her iki ürünününde gövde kısımlarıyla kapaklarının davacının ürünü ile iltibas yaratacak şekilde benzer olduğu, tasarımların genel görünümü bakımından karşılaştırılması yapıldığında davalının kutu gövdeleriyle kapaklarının tasarımlarının davacının tasarımlarıyla benzer göründüğü, davalıya ait ----- birleşim detayının sektörde ------- olarak tabir edilen ----- özelliği olarak sert plastik ambalaj kutuları için geliştirildiği ve anonim olduğu, tasarım ---------ilişkisinin sızdırmazlık ilkesine göre tasarlanmış olup; sabit, değişmez ve anonim olduğu, ayırt edici niteliğinin bulunmadığı, davalıya ait---------- tescil no'lu çoklu endüstriyel tasarım belgesindeki -------- numaralı tasarımları ile ------ numara ile verilen ---------- adet birbirine benzer ---------- tasarımları, davacı adına tescilli --------- nolu tasarıma ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu, bilirkişiler tarafından yapılan teknik değerlendirmeler soncunda davalı adına tescilli ---------- numaralı çoklu tasarımların -------------vasıflarına sahip olmadığına yönelik rapor sunulmuştur.
Dava açıldığı tarihte yürürlükte olan 554 sayılı KHK'nin 43. maddesinde tasarımların hükümsüzlük halleri belirtilmiştir. Buna göre, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. ila 10. maddelerinde belirtilen koruma şartlarına sahip olmadığı ispat edilen tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilebilir. 554 sayılı KHK'nin 5. maddesinde yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların belge verilerek korunacağı, bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe sahipse ayrıca korumadan yararlanacağı belirtilmiştir.
554 sayılı KHK'nin 6. maddesinde yenilik unsuru, 7. maddesinde ise ayırt edicilik unsuru tanımlanmıştır. Buna göre, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile başvuru veya rüçhan tarihinde ------- veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş, Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış tasarım ile kıyaslandığında belirgin farklılık bulunması gerekir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirmesi açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır.
Bu yasal düzenlemeler ışığında dosya incelendiğinde, davaya konu tasarımların peynir kutusu tasarımları olduğu, kutuların zorunlu olarak belli parçalardan oluştuğu, tasarımlar arasındaki farklılığın bu zorunlu parçalar üzerinde yapılacak şekli değişikliklerle sağlanabileceği, tasarım uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetince yapılan incelemeler sonucunda, her ne kadar davalının dava konusu ------ tescil nolu endüstriyel çoklu tasarım tescil belgesindeki ---- tasarımların davacı adına tescilli olan ----- tescil nolu çoklu tasarım tescil belgesindeki tasarımlara ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu belirtilmişse de bu görüşe katılmak mümkün olmamış ve karar vermeye yeterli görülmemiştir. Tasarım tescil belgeleri incelendiğinde hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait tasarımın davacının tasarımından farklı olduğu, davacının tasarımına göre yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Davacının tasarımı karşısında davalı şirketin tasarımı köşeli oluşturulmuş ve tasarıma beşgen şekli verilmiştir. Davacının üçgen olan şeklinden uzaklaşılmıştır. Peynir ürünlerinin ambalajı için kullanılan tasarıma konu gıda kutusu ve kapağının seçenek özgürlüğünün sınırlı olduğu da dikkate alındığında hükümsüzlüğü istenen tasarımın farklı geometrik şekilleri içermesi nedeniyle davacı tasarımı karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşıdığı, tüm bu nedenlerle her iki tasarımın benzer olmadıkları, davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 54,40 TL peşin harçtan peşin alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 30,10 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davalı yararına karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 4.910,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 86,30 TL yargılama giderinin davacıdan tahsiline davalıya verilmesine
6-Taraflarca yatırılan gider avanslarından kullanılmayan miktarların karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekillinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ---------yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/07/2020