T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/320
KARAR NO: 2023/320
DAVA: Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli), Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan), Marka (Tecavüzün Giderilmesi İstemli)
DAVA TARİHİ: 18/09/2020
KARAR TARİHİ: 30/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli), Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan), Marka (Tecavüzün Giderilmesi İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekili Asıl dava dilekçesinde, davacının----- isimli bir çok markanın sahibi olduğunu. ----isimli 100 ün üzerinde eğitim kurumu olduğunu ayrıca marka yanında ------ şekil markasının da davacı adına tescilli olduğunu, bu markaların ilk defa davacı tarafından kullanılıp maruf hale getirildiğini. Davalının davacı markası ile benzer şeklide ---- görselinin kullandığını, davalının bu kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksı rekabet olduğunu, davacının ticaret ünvanı hakkını da ihlal ettiğini, bu nedenle davalı tarafından yapılan tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesi, meni ve kaldırılması ile davalının tanıtımının yapıldığı---- isimli internet sitesine erişimin engellenmesini, birleşen davada ise; ----isimli internet sitesine erişimin engellenmesini, birleşen davada ise; marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeni ile 15.000 TL maddi 15.000 TL manevi tazminatın 151/2-c maddesi uyarınca hesaplama yapılarak davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Husumete ilişkin olarak davanın ----ihbarını talep ettiği. Dava dışı -----ile marka lisans sözleşmesi imzaladığını bu kapsamda kullanımda bulunduğunu. Hukuka aykırı bir eylemi bulunmadığını.----- ibaresinin tanımlayıcı bir ibare olduğunu. Marka olarak tescilinin mümkün olmadığını. davalının aynı zamanda ------ numarası ile marka tescili başvurusunda da bulunduğunu. Davacı ----görseli ile müvekkil ---- görselinin benzemediğini, çok sayıda ---- isminde marka olduğunu belirterek davanın reddini talep ettiği anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E :
Dava, davacı adına tescilli, ----Şekil Markalarına ve Ticaret Ünvanına davalı tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.
Mahkememizde aldırılan 08/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacının markalarının eğitim kurumu olarak hayatına devam etmiş olduğu görülmüş Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyinin halen markanın itibarından haksız bir yarar elde edebilecek seviyede olduğu, davalının kullandığı, ibare olarak vurgulanan kısmın “----- olduğu, davacıya devredilen----- MERKEZİ ----- dosyasında davalının kullandığı tespit edilen---- başvuru nolu markaları ile bütüncül olarak karşılaştırıldığında hitap edilen ortalama tüketicinin ---- bakış yönü veya kim olduğuna yönelik ufak farklılıkları ile yan unsurların ayırt etmesinin özellikle asıl unsur olan “-----” ibaresi vurgulanırken mümkün olmadığı davalının kullanımlarının davacının tescilli markaları ile benzer olduğu, SMK mad. 7/2b ve c açısından tecavüzün söz konusu olduğu, hitap edilen tüketiciler nezdinde karıştırılma ve davalının markalarının itibarından haksız bir yarar elde etmesi, itibarına zarar vermesi ve ayırt edici karakterini zedelemesi ihtimalinin kuvvetli olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizde aldırılan 08/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının itirazları incelenmiş ancak kök raporda tanınmışlık ve karıştırılma ihtimalinin aksini gösteren bir kanaat oluşmadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizde aldırılan 21/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda; 08.09.2022 tarihli Bilirkişi ek raporunda Davalı şirketin 2020 yılı Gelir ve Gideri aşağıdaki gibi 2020 Yılı Gelir Toplamı : 250.414,15 TL, 2020 Yılı Gider Toplamı : 377.247,95 TL, 2020 Yılı Zararı :(126.833,80) TL, davalı firmanın, yukarıda verilen 2020 yılı Gelir ve Gider tutarlarının karşılaştırılmasında dönemi 126.833,80 TL.zarar ile kapattığı, ek raporda Davalı firmanın 2020 yılı yevmiye defterini ibraz ettiği ve Kar/Zarar durumunun defter kayıtları üzerinde tespit edildiği, ek raporda ve dava dosyasında yer alan belgelerin incelenmesinde Davalı firmanın 2020 yılına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ibraz edilmediği anlaşılmaktadır.Bu durumda davalının 2020 yılı net kar/zarar durumu tespit edilemediği, davacı tarafın maddi tazminat hesaplamasında (Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 151/2- b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.) kapsamında bir talebi bulunmadığı, davacın dava dilekçesinde Maddi tazminat hesabı için Dava dilekçesinde “tazminat hesabının SMK madde 151/2-c maddesinde yer alan " Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli." hükmüne göre hesaplanması talebi bulunduğunu, Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 151/(3) -Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur. Maddi tazminat hesabı için Dosya kapsamı belgeler ve birleşen----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ----Dosyasında yer alan Davacı firmanın dava dışı kişi ve kurumlar ile yapmış olduğu Lisans sözleşmeleri esas alınarak hesaplama yapılmıştır.Davacının dava konusu olan 2020 yılı için dava dosyasında emsal lisans bedeli sözleşmesi bulunmamaktadır. 2020 yılı olan dava dönemi için en yakın tarihli 2 adet Lisans Sözleşmesi mevcuttur. Emsal Lisans sözleşmeleri 12.04.2018 tarihli dava dışı ---- ve 15.05.2018 tarihinde dava dışı-----.arasında düzenlendiğini, her iki sözleşmenin 5.Maddesi sözleşmenin süresini,7.Madedesi ise Marka ve Lisans Ücretlerini düzenlendiğini, 12.04.2018 tarihli sözleşmenin süresi : 3 yıl 3 ay ve Marka Lisans bedelinin 200.000,00 TLA KDV olmak üzere toplam: 236.000,00 TL olduğu, 15.05.2018 tarihli sözleşmenin süresi :3 yıl bir ay ve Marka Lisans bedelinin 200.000.00 TL 36.000,00 TL olduğu tespit edildiğini, en uzun süreli Emsal Lisans sözleşmesi olan 12.04.2018 tarihli Emsal Lisan dikkate alınarak yıllık Emsal Lisans bedeli aşağıdaki gibi hesaplandığını, en uzun süreli Emsal Lisans sözleşmesi : 3 yıl 3 ay * 39 ay tutarı : 200.000,00 TL.* KDV bu durumda yıllık Lisans Sözleşme bedeli : 200.000,00 TL./(39 ay x 12 ay) : 61.538,46 TL.4 11.076,92 TL. KDV olmak üzere Toplam 72.615,38 TL.yıllık Lisans bedeli olarak hesaplandığı, 2020 yılı için Emsal Lisans Bedeli sözleşmesi dava dosyası ve birleşen dava dosyasında yer almadığından, Davalının Dava dışı ---- ile yapmış olduğu 01.08.2020 tarihli Lisans Sözleşmesi tarihine kadar geçen süre için yıllık enflasyon oranları esas alınarak hesaplama yapılması gerektiği şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizin ----esas sayılı davası ile bu dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan HMK'nun 166/1 maddesi uyarınca her iki davanın birleştirilmesine karar verildiği görüldü.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;
Davacının -----esas unsurlu birçok markanın tescilli sahibi olduğu davalı tarafından kullanıldığı iddia edilen----görselleri ve -----işaretinin davacının tescilli markalarına benzer mahiyette olup bu durumun davacının tanınmış markasından kaynaklı haklarına ve tescilli ticaret unvanına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği iddiasıyla tecavüzün tespiti önlenmesi ve menini talep ettiği, birleşen mahkememizin -----esas sayılı dosyası ile ise asıl davadaki ihlalden kaynaklı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu, dava açılmadan önce -----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin----- değişik iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit ve aldırılan bilirkişi incelemesinde davalıya ait işyerlerinin duvarlarında ve içerisinde ----- görselleri ve ----- işaretinin kullanıldığının tespit edildiği, mahkememizce davamızın esasına yönelik olarak aldırılan 08/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda davalı işyerinde tespit edilen kullanımların davacının -----numaralı markalarına benzer olduğu, bu sebeple tecavüz ve haksız rekabetin olduğu yönünde görüş bildirildiği, aldırılan 08/12/2021 tarihli ek raporda ise kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği, tazminat hesabına ilişkin aldırılan 21/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda lisans bedelinin 481.004,28 TL olarak hesaplandığı, maddi tazminat hesaplamasının dosya kapsamı ve özellikle ihlal döneminin değerlendirilmesi bakımından eksik ve hatalı olduğu anlaşıldığından aynı bilirkişiden 20/09/2023 tarihli ek rapor alındığı ve bu raporda ise maddi tazminatın 5007,64 TL olarak hesaplandığı, buna göre davacının ----- esas unsurlu çok sayıda markanın tescilli sahibi olduğu, yine ----- esas unsurlu ticaret unvanı ile çok uzun süredir eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu, davalıya ait işyerinde yaptırılan tespit neticesinde davalının işyerinde ----- yazılarının ortasında ----- görsellerinin bulunduğu, yine----ibaresinin ayrı bir şekilde yazılı olduğunun tespit edildiği, davalı tarafından işyerinde kullanılan görsellerin davacı ile aynı alanda eğitim sektöründe faaliyette bulunduğu da dikkate alındığında tespiti yapılan kullanımların davacıya ait 16 ve 41. Sınıflarda tescilli---- numaralı ----+ şekil markalarına hem ----ibaresi hemde şekil unsurları birlikte kullanılmak suretiyle oldukça benzer olduğu, bu benzerliğin ortalama tüketici nezdinde davalıya ait işyerinin davacının bir şubesiymiş gibi algılanabileceği, bu şekilde karışıklığa sebebiyet vereceği, bunun da 6769 sayılı SMK nun 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz, TTK nun 55/1a 4 maddesi uyarınca da tarafların aynı sektörde faaliyet gösterdiği de dikkate alındığında davacının sektörde bilinir markalarından faydalanmaya yönelik haksız rekabet olduğu anlaşıldığı bu sebeple asıl dava yönünden davanın kabulünün gerektiği, davalı tarafından kullanımların benzer olmadığı ve herkes tarafından kullanılabilen ibareler olduğu yönünde savunmada bulunulmuş ise de davacıya ait -----Markasının tanımlayıcı olduğu fakat davacının bu ibareyi ---- görselleri ile birlikte tescil ettirip kullanmak suretiyle markaya ayırt edicilik kazandırdığı, davalı kullanımlarının da hem kelime hemde görsel bakımdan davacı markalarına benzer olduğu bu sebeple davacı markasının tanımlayıcı mahiyette olmadığı anlaşıldığından bu yöndeki savunmaların reddine karar vermek gerektiği, birleşen dava yönünden ise marka hakkına tecavüz iddiası sabit bulunduğundan davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabileceği davacı tarafından lisans bedeli üzerinden hesaplama talep edildiği, davacı tarafından dosyaya sunulan emsal lisans bedeli ve ticaret odası tarafından bildirilen cevabi yazıya göre bilirkişi tarafından ilk olarak 21/01/2023 tarihli raporda sunulan 5 yıllık lisans sözleşmesi kapsamında 5 yıl üzerinden hesaplama yapılmış ise de, ihlalin tespit edildiği tarihin 31/08/2020 tarihi olduğu, bu sebeple bu tarih ile dava tarihi arasındaki dönem bakımından hesaplama yapılması gerektiği, bilirkişi tarafından davanın açıldığı tarih asıl dava baz alınarak hesaplama yapılmış ise de tazminat talebinin birleşen davada talep edildiği, birleşen davanın ise 22/10/2022 tarihinde açıldığı, bu sebeple bilirkişi heyetince günlük lisans bedeli 263,56 TL olarak hesaplandığından tespit tarihi olan 31/08/2020 tarihi ile dava tarihi olan 22/10/2020 tarihi arasında 53 gün olduğundan 53x263,56=13.968,68 TL yaptığından bu bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat talebi yönünden ise davacı markasının çok uzun süredir tescilli olması yine eğitim sektöründe dava konusu-----şekil ibareli marka ve ticaret unvanı ile faaliyette bulunması sektöründe bilinir ve güvenilir kurumlardan olması davalının da davacı ile aynı sektörde markaların benzer şekilde kullanımının haksız olduğu kanaati de anlaşıldığından incelenen mali bilgiler de dikkate alınarak takdiren 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınmasına karar verilerek birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABUL
KISMEN REDDİ ile;
1-Asıl davanın KABULÜNE, davalı tarafından davacının markalarına yönelik tecavüz ve haksız rekabette bulunduğunun tespitine, önlenmesine, menine, davalı tarafından ---- görselleri ile birlikte ----ibaresinin ve davacı markasına benzer şekilde tek başına ----ibaresinin her türlü fiziki ve internet ortamında kullanımının yasaklanmasına, bu şekilde kullanılan iş evrakları afiş broşür tabela vs. Her türlü materyale el konulmasına, el konulan materyallerin hüküm kesinleştiğinde imhasına, davalı tarafça kullanılan-----isimli ---- hesabına erişimin engellenmesine,
Asıl dava yönünden;
1-Asıl dava yönünden alınması gereken 269,85 TL harçtan yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile kalan 215,45 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 54,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Birleşen davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
Birleşen Dava yönünden;
1-Maddi tazminat yönünden 13.968, 68 TL nin ihlalin tespit edildiği tarih olan 31/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Manevi tazminat yönünden 15.000,00 TL nin ihlalin tespit edildiği tarih olan 31/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Hükmün masrafı davalıdan alınmak üzere Türkiye de yayın yapan traji yüksek 3 gazeteden birinde ilanına,
4-Alınması gereken 1.978,85TL harçtan alınan 512,33 TL harcın mahsubu ile kalan 1.466,52 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 512,33 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Maddi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 13,968,68 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Maddi tazminat bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 1.031,32 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 15.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Yargılama giderleri bakımından; ( yargılama giderleri ortak yapıldığından dosya ayrımı olmaksızın)
1-Davacı tarafından yapılan toplam 5.700,00 TL yargılama gideri ve değişik iş dosyasından yapılan toplam masrafı 2.355,00 TL toplamı olan 8.055 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 7.915,00 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
2-Davalı tarafından yatırılan 588,75 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 11,00 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
3-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.