T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/83 Esas
KARAR NO:2024/19
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ:10/03/2020
KARAR TARİHİ:15/02/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dilekçesinde,Müvekkilinin ---- tescilli ---------- sayılı ambalaj tasarımına, davalı firma tarafından haksız ve izinsiz olarak kullanımı suretiyle gerçekleştirilen tasarım hakkı ihlalinin tespitini, müvekkilinin tescilli tasarımının aynısı / ayniyet derecesinde benzeri olan ürünlerin üretiminin, satışının, satış için teşhirinin, ticari amaçla elde bulundurulması fiillerinin teminat istenmeksizin ihtiyati tedbir kararı verilerek önlenmesi ve durdurulmasını, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara--------- sınırları içinde veya gümrük ve serbest bölge gibi alanlar dahil bulundukları yerde el konulması ve tamamının imhasını, Davalı firma tarafından müvekkilinin marka ve tasarımdan kaynaklanan haklarının ihlal edilmesi nedeniyle oluşan zararların giderilmesi amacıyla işbu davanın maddi tazminat istemimiz bakımından belirsiz alacak davası olarak ikame edilmesi kaydı ile maddi tazminata karşılık şimdilik 10.000,00 TL tutarında maddi ve 10.000,00 TL tutarında manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini, Davanın kabulü üzerine masrafları davalı tarafça karşılanmak koşulu ile, işbu dava kapsamında tesis edilen hükmün tirajı en yüksek ulusal ve günlük yayın yapan iki gazete ile kamuya ilan edilmesini, Müvekkilinin, davalının ihlali nedeniyle maruz kaldığı zararın telafi edilebilmesi için dava kapsamında hem dava konusu eylem nedeniyle uğradığı fiili zararın, hem de yoksun kalınan karın tazmini gerekmektiğini, müvekkilinin yoksun kaldığı karın bilirkişi incelemesi yapılarak “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanca göre” hesaplanması ve davalı firma tarafından tazminini, ancak tahkikat aşamasında bu meblağın net bir şekilde tespit edilememesi ihtimalinde dahi müvekkilinin lehine ve zararlarını giderecek düzeyde bir tazminata hükmedilmesi gerektiğini, Neticede davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı firmaya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KARŞI İDDİA Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin -------- adresi değiştiği halde, ikinci tebligatın ----- de yayınlanmış olan yeni ------ adresine çıkarılmamış olması usulsüz tebligat olacağı için cevapları ve itirazlarını sunduklarını, Dava konusu kullanımların -------- nolu marka - tescilline dayanan hukuka uygun kullanımlar olduğunu dolayısıyla davacıya ait marka ve tasarım haklarına tecavüz edildiğinden söz edilemeyeceğini, kaldı ki davacının sözünü ettiği markaların marka sahibinin davalı -----------değil ------- olduğunu vebu nedenle öncelikle davalının husumet ehliyeti bulunmadığından, davanın husumet yokluğundan davanın reddini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E:Dava, Davacı adına tescilli ----markası ve tasarımın davalı tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunup bulunmadığı tazminat taleplidir. Mahkememizde aldırılan ----tarihli bilirkişi raporunda; Davacı taraf adına tescilli ------ numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ürün ambalajı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı taraf adına tescilli---- numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait -------- yer alan ürün gîrseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davalının fiilen kullanmakta olduğu --------ibaresinin Davacı tarafın tescilli markalarına logo ve tasarım olarak benzer olmasından dolayı benzerlik ve iltibas oluştuğu kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır.
Mahkememizde aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda; Davacı taraf adına tescilli ------- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ambalajlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile BENZER OLARAK ALGILANDIKLARI Davalı tarafa ait ambalaj ile davacıya ait ambalaj tasarımları karşılaştırıldığında yukarıda açıklandığı üzere tasarım uzmanı bilirkişiler tarafından davacı taraf adına tescilli ----- numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ambalajlararasında bilgilenmiş kullanıcı Üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, busebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı adına tescilli tasarımın benzerinin tasarım sahibinin izni olmaksızın satışa sunulmaları nedeniyle SMK 8141-A MADDESİ GEREĞİNCE TASARIM HAKKINA TECAVÜZ OLUŞTURACAĞI, Davalı kullanımı olan ---- ibaresi ile davacının tescilli ------- markası arasında okunuş olarak benzerlik bulunduğu, kelime unsurları açısından da benzerlik taşıdığı, aralarındaki mal ve hizmet benzerliği ile kullanılan ibarenin özellikle okunuşunun benzer olması nedeniyle son tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, tüketici gözünde davacı ile davalı arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği karşısında tüketicide oluşacak bu karıştırılmanın davacı markasına zarar vereceği ve SMK 29/1 MADDESİ KAPSAMINDA “MARKA HAKKINA TECAVÜZ” OLUŞTURACAĞI, Marka hakkı ve tasarım hakkı sahibi olan davacının SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceğine dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda; Davalı yasal ticari defterleri usul yönünden incelendiğinde; -------- yıllarına ilişkin açılış tasdiklerinin T.T.K hükümlerine göre zamanında yapıldığı, şirketin ----yıllarına ait defterlerinin kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığı ve --------- yılında inceleme adresinde bulunmadığından incelemeye ibraz edilmediği -------- üzerinde yapılan araştırmada Davalı ---- firmasının ---- olduğu,------ tarihinde------ Tescil edilerek: faaliyete başladığını faaliyeline devam ettiği, ------- malların bir ücret veya dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar ------- gıda maddelerinin üretimi toptan ve perakende âlımı satımı dağıtımı ithalat ve ihracatını-------- tarihinde tescil edilen limited şirket esas mukavelesinde yazılı olan diğer işler olduğu tespit edildiği, Yerinde inceleme esnasında ibraz edilen faturalarda da -------- alanında faaliyet gösterdiği.farklı firmaların ürünlerinin tedarik edilerek toptan ticaretini yaptığı anlaşılmıştır.İbraz edilen fatura örnekleri tarafımdan dava dosyasına sunulduğu, Davalı firmanın ---- dönemlerine bakıldığında ------- faaliyet karı elde ettiği, diğer yıllarda zararı oluştuğu, Faaliyet dışında elde etmiş olduğu “Diğer olağandışı gelir ve karlar”hesabında yer alan gelirlerden dolayı ------ yılı dönemlerinde toplam : 52.897,60 TL. net kar elde ettiğinin tespit edildiğine dair raporunu sunmuşlardır.Mahkememiz dosyasından aldırılan -----tarihli bilirkişi ek raporunda : Davalı Vekili rapora kök rapora itirazlarında “sadece faaliyet karı dikkate alınabilir , olağandışı karlar yoksun kalınan karda kesinlikle dikkate alınamaz ve ortada bir faaliyet karı yoktur.”Deni itiraz dil ekinde dosyaya ibraz etmiş olduğu fatura ve hesap muavinlerinin incelenmesinde Gelir tablosunda yer alan OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR HESABI” nda kayıtlu olan tutarların araç satışıları, sigorta hasar geri ödeme tutarları ve Personel Sigorta teşviklerinde oluştuğu, Ek raporumuzda yapmış olduğumuz hesaplamada Genel masraflar dikkate olağandışı gelir ve karlar tutarları da hesaplamaya dahil edilmediğine dair ek raporunu sunmuşlardır.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Davacının ----- ibareli birçok markanın tescilli sahibi olduğu, davalı tarafından kullanılan -------- markasının davacı markasına ve tasarımlarına tecavüz ettiği iddiasıyla tecavüzün tespiti, önlenmesi ve ref'i ile maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı tarafından ------- kuruyemiş anlamına gelip--------- kelime olup özellikle davaya konu markaların kullanıldığı kuruyemiş ürünleri bakımından tanımlayıcı mahiyette olduğu bu sebeple davanın reddini talep ettiği, mahkememizce aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda davalı ürünlerinin bulunduğu ambalajlar ile davacıya ait tasarımların benzer olduğu ayrıca davalı tarafından kullanılan----- ibaresinin de marka hakkına tecavüz teşkil ettiğinin bildirildiği esasa yönelik olarak aldırılan ----- tarihli raporda davalı tarafından kullanılan ürün tasarımının davacının ----- tasarımına benzer olduğunu, markaların da benzer olduğu yönünde görüş bildirildiği, itiraz üzerine aldırılan aynı zamanda mali bilirkişi de eklenen ----- tarihli raporda ise salt ihlale konu ürünler sebebiyle elde edilen kazancın tespit edilemediği davalının tüm faaliyetleri üzerinden elden edilen kar ve zarar miktarının tespit edildiği bu rapora da itiraz edilesi üzerine aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda da yine tüm gelirler üzerinden hesaplama yapıldığı salt ihlale konu ürünler üzerinden hesaplama yapılamadığı buna göre tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, davacı şirketin ----numaralı ----- ibareli markaların, davamız ile bağlantılı olarak------Sınıfta tescilli sahibi olduğu ayrıca ---- numaralı çoklu ambalaj tasarımının da tescilli sahibi olduğu, davalı tarafından kullanılan ürün üzerinde yer alan -------- tasarımının davacı marka ve tasarımlarına benzer olup olmadığı yönünde özellikle tasarım konusunun mahkememiz uzmanlık alanı dışında olduğundan aldırılan bilirkişi raporlarına göre taraf tasarımlarının benzer olarak değerlendirildiği, davalının seçenek özgürlüğü varken davacı tasarımına benzer tasarım kullandığı yönünde görüş bildirildiği, markalar karşılaştırıldığında ise benzerlik bakımından davacı markasının --- davalı kullanımının ise ---- şeklinde olduğu özellikle ---------- ibarelerinin aynı olduğu bunun da ortalama tüketici nezdinde karışıklığa sebebiyet verebileceği bu nedenle SMK' nın 29 ve 81. Maddesi kapsamında marka hakkına ve tasarım hakkına tecavüz koşullarının oluştuğu yine TTK nın 55/1-a)4 maddesi uyarınca da davalının bu kullanımlarının davacı markasının bilinirliğinden faydalanmaya yönelik karıştırılmaya yol açacak önlemler almak maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğu, her ne kadar davalı tarafından ---- ibaresinin----çerez anlamına gelip tanımlayıcı mahiyette olduğu belirtilmiş ise de davacı markalarının uzun yıllardır -------- şeklinde tescilli olup kullanıldığı, davalının tek başına -------- ibaresini kullanıp, bunun yanına markayı farklılaştıracak şekilde kullanım ve şekil de eklemediği anlaşıldığından davacının markalarının tescilli de olduğu göz örüne alındığında, karıştırılma ihtimali sebebiyle davacının tecavüz ve haksız rekabet iddiasında bulunabileceği bu yöndeki davalı iddialarının bu yönüyle dikkate alınmadığı, tecavüzün varlığı halinde SMK' nın 149. Maddesine göre maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği anlaşıldığından SMK' nın 151/2-b) maddesine göre tazminat hesabının salt ihlale konu ürünlerin ne kadar satıldığı ve ne kadar gelir elde edildiği tespit edilemediğinden, mahkememizce genel hükümlere göre maddi tazminata karar vermek gerektiği, bilirkişi raporlarında toplam faaliyet üzerinden ihlale konu edilen dönemler içerisinde 52.897.00 TL net kazanç elde edildiği tespit edilmiş, bu kazancın sadece bir kısmı ihlale konu ürünlerden elde edildiğinden, mahkememizce 25.000 TL maddi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyetli olduğu bu miktar üzerinden maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verildiği, manevi tazminat talebi yönünden ise dosya kapsamı aldırılan mali bilirkişi raporları da dikkate alınarak 10.000 TL Manevi tazminatın dosya kapsamına uygun ve adil bir rakam olduğu kanaatine ulaşıldığından bu bedel üzerinden manevi tazminatın kabulü ile neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İle,
1-Davalı tarafından davacının marka ve tasarımlarına yönelik tecavüzde bulunduğunun tespitine, davalı tarafından üretilen ---------- bulunduğu ürünlerin davacının marka ve tasarımlarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine işbu ürünlerin satışının teşhirinin üretiminin ticari amaçla elde bulundurulmasının yasaklanmasına, mevcut ürünlere el konulmasına, el konulan ürünlerin ambajlarından sıyrılması halinde sadece ambalajlarına el konulmasına, sıyrılamaması halinde ürünlerin tamamına el konulmasına, münhasıran davaya konu ürünlerin üretildiği araç tespit edilemediğinden bu yöndeki feri taleplerin reddine,
2-Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile 25.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
3-Manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
4-Hükmün --------yayın yapan tirajı yüksek 5 büyük gazeteden birinde masrafı davalıdan alınmak üzere ilanına,
5-Alınması gereken 2.390,85 TL harçtan alınan 341,55 TL peşin harç + 683,10 TL ıslah harcın toplamı olan 1.024,65 TL' nin mahsubu ile kalan 1.366,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 1.024,65 TL' nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 8.413,00 TL yargılama giderinden davanın ret ve kabul oranına göre, 7.361,37 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Tecavüzün tespiti ve önlenmesi talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8-Maddi tazminat talebinin kabul edilen kısmı yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Maddi tazminat talebinin red edilen kısmı yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 25.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
10-Manevi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
11-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/02/2024