T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/174
KARAR NO: 2024/93
DAVA: Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli), Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 16/08/2022
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli), davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 07.05.2015 tarihinden beri faaliyet göstermekte olup, metal ürünler ve mutfak aksesuarları üzerinde faaliyet gösterdiklerini, Restoran, Cafe Bar ve benzeri işletmelere ait mekanların tasarlanması, mimari plan ve projelerinin çizilmesi, endüstriyel ev tipi mutfaklarının komple tasarlanması ve benzeri şekilde olduğunu, bu nedenle davacının ---- no ile tescilli faydalı model belgesi başvurusunda bulunduğunu ------- Aydınlanması başlıklı faydalı modelin tescil edildiğini, yapılan Araştırma sonucunda davalı şirketin davacıya ait ----- konusu ürünleri genel izlenim itibariyle aynı ve ayırt edilmeyecek kadar benzerini ürettikleri piyasaya sundukları ticari amaçla kullandıklarının tespit edildiğini, davalı şirketin dava dışı ----- isimli şirkette söz konusu ihlal konusu ürünü fatura karşılığı sattığının tespit edildiğini, bunun üzerine ----- FSHHM nın ------ sayılı dosyası ile tespit talep edildiğini, 19.10.2020 tarihinde söz konusu adrese gidilerek dava dışı şirket tarafından satın alınarak ticari amaçla kullanıldığının tespit edildiğini, söz konusu ürünün fotoğraflarının ayrıntılı olarak çekildiğini, ilgili ürünün istemlerinin davacıya ait ürünle benzerlik taşıyıp taşımadığının tespit edilmeye çalışıldığını, bunun yanı sıra ürünün kimden satın alındığını sorulması üzerine dava dışı şirket tarafından ürünün fatura karşılığı davalı-----Şirketinden satın alındığının beyan edildiği, bu hususların tamamının bilirkişi tarafından tutanak altına alındı akabinde 30.12.2020 tarihinde verilen raporda Sonuç olarak özetle; 19.10 2020 tarihinde aleyhine tespit olunan --- adresinde yapılan bilirkişi incelemesinde görülen ------ nolu ---- başlıklı FM belgesinin -- nolu bağımsız işleminin koruma kapsamında olduğu, böylelikle satılan ürünün davacıya ait FM ürününe tecavüz oluşturduğunun tespit edildiğini, davalının eyleminin davacının FM'den doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, Bu neden ne fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirketin davacıya ait ---- tescil nolu FM konusu ürünle tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirdiğinin tespitine menine ve ref'ine, belirsiz alacak niteliğinde olmak ve gerekirse dava sonlandırılmadan artırılmak üzere şimdilik fazlaya in hakları saklı kalmak kaydıyla 5000 TL maddi 5000 TL manevi olmak üzere toplam 10.000 TL'nin dava dışı şirkette delil tespiti işlemi yapıldığı 19.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı şirketten tahsiline, tazminat hesaplamasının SMK 151/2 ( b) maddesine göre dava elde ettiği net kazanca göre yapılmasına, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesinin talep ettiği anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 3.kişi iş yerinde yapılan D.İş raporunun tarafı olmadıklarını, bu dosyadan alınan Bilirkişi Raporunda davalı firmanın adının geçmediğini, raporun müvekkili aleyhine kesin delil olma niteliği olmadığını, her ürün makine Üzerinde “Üretici Bilgileri”nin yer almasının gerektiğini, davaya dayanak D.İŞ tespit ve bilirkişi raporunda birçok teknik ve hukuki hata olmanın yanında; en basitinden “ihtilaf konusu ürünün; üretici bilgileri, seri nosu, üretim tarihi, markası vs” alınmamış, fotoğraflanmamış, kayda geçirilmemiş olduğunu, üretim tarihi dahi bilinmeyen bir ürünün 2016 yılında tescil edilen F.Modele ihlal oluşturduğunun tespit edilemeyeceğini, raporda “Buz Haznesi Boşken ve Buz Haznesinin İç Yapısı Net Olarak Fotoğraflanmamış” olduğunu, dosyaya konulan tüm fotoğrafların F.Model haricinde yer alan kısımlara ait olduğunu, ürünün iç ve alt kısmını gösteren yeterli fotoğrafın olmadığını, dolayısıyla davalı aleyhine en ufak bir delil olmadığını, davalının dava konusu ürünün üretici olmadığını, 2012 yılında kurulmuş olup “Endüstriyel Mutfak Ürünleri” alanında yurtiçi ve yurtdışındaki üreticilerden temin ettiği ürünlerin ticaretini yaptığını, müşterilerinin ihtiyaçları ve/veya ihale şartları kapsamında ürün tedariki yaptığını, restoranların projelendirilmesi, ihtiyaçlarının tespit edilmesi ve donanımlarının temin edilmesi alanında faaliyet gösterdiğini, birçok farklı ürün ve markanın ticaretini yaptığını, piyasadan temin edilen bu ürünlerin, herhangi bir hakkı ihlal edip etmediği, taklit üretime konu olup olmadığını bilemediğini----,----- nolu---- F.Model belgesi 2017 yılında yürürlüğe giren SMK öncesi alınmış bir belge olduğunu, yenilik incelemesinin yapılmadığını, 'TÜRKPATENT nezdinde -----nolu -----faydalı model tescili olup----- adına olduğunu, FM istemlerinin yazılışı, anlaşılmaz ve parça referanslandırmalarının hatalı olup bu durum ürün kıyaslamasını imkansız kıldığını, dava Konusu F. Modelin birçok kere revize edildiğini, tescil belgesi; konusunda uzman birisi tarafından şüpheye ve yoruma gerek duymayacak şekilde net olmasının gerektiğini, ----- Nolu Tescilin “buluş açıklaması” sadece yarım sayfa olup birçok ifade yanlışlıkları barındırı Sınai mülkiyet haklarının hukuki koruma sağlaması için kapsamı ve koruma sınırlarının ihtilafa yer bırakmayacak kadar net ve anlaşılır olması gerektiğini, SMK'nun uygulama Yönetmeliği 76. Madde kapsamında başvurular; buluşun yeterli ayrıntıda ifade edildiği ve açıkça ortaya konduğu bir veya birkaç istem içermesinin gerektiğini, istemlerin açık olma şartı hem bağımsız istem hem de bağımlı istemler için ayrı ayrı ve bütün olarak arandığını, istemin ifade edilişi teknik alandaki uzman kişinin tarifaameden destek almaksızın istemde neyin korunmak istendiğini anlayabileceği kadar açık olmadığının gerektiğini ----) patent ihlal değerlendirmesinde “istemler” dikkate alındığını, patent ihlal kıyaslamasında “teknik çizimle teknik çizim” ve/veya “ürünle ürün” üzerinden değerlendirme yapılamayacağını, ---- nolu ana istemin; koruma kapsamı dahilinde olan ürünün özelliklerine değindiğini, ana istem incelendiğinde; Koruma kapsamının “buz küveti (7), yükseltici rampalar (1), aydınlatma tertibatı (6), aydınlatma levhası (2), su akış alanı (8) ve su drenajına (3) sahip olan kokteyl tezgahı alt aydınlatması olduğunu, dava konusu buluşun ihlal edildiğinden bahsedebilmek için kıyaslanan üründe bu 6 özelliğin mutlaka olmasının gerektiğini, 2020 yılında “------” gerçekleştirilen dosyadan ve üründen iş bu davayla haberdar Olduklarını, d.iş dosyasında tespit edilen ürünün, ----- nolu tescilin koruma kapsamına girmediğini, bir an için aksinin mümkün olacağını düşünsek dahi teknolojinin, elektronik aksamların hızla geliştiği günümüzde 2016 yılına ait bir modelin 2020 -2022 yıllarında üretilmesinin gerçekçi olmadığını, davacının piyasada ki hiçbir ürünü -----nolu tescil kapsamında olmadığını, yukarıda ayrıntılarıyla açıklandığı üzere; davalının üretici olmadığını, davacının iddia ettiği davranışları gerçekleştirmediğini, piyasada yer alan tüm ürünlerin ---- nolu buluştan farklı teknik özellikler barındırmakta olup ihlal oluşturmadığını, davacı her ne kadar Maddi Tazminat taleplerini SMK 151-2 (b) “Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç” üzerinden talep etse dahi iddiasını ispatlamasının gerektiğini, dava konusu buluşun , tespit yapılan alet/makine/tezgahın tamamına değil sadece bir bölgesindeki Teknik özelliklere ait olup, tazminat hesabında satılan alet/makine/tezgahın satım ve kar oranı değil bu buluşun kattığı ilave değer üzerinden hesaplama yapılmasının gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davacı adına tescilli ---- numaralı faydalı modele yönelik davalı tarafından tecavüz ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, bulunulması halinde tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, Men'i ile maddi ve manevi tazminata ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dava konusu ürünlerin davacıya ait ---- sayılı faydalı modelin koruma kapsamında kalmadığı ve bu nedene dayalı olarak haksız rekabetin söz konusu olmadığı, davalı vekilinin verilen süre içinde davalı şirkete ait 2020,2021,ve 2022 yılı ticari defterlerini ve belgelerini ibraz etmediği ve/veya yerini bildirmediği, bu nedenle mali yönden inceleme yapılamadığı gibi, tazminat yönünde de bir hesaplama yapılamadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizde aldırılan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacıya ait tescilli---nolu Faydalı modelin istemleri ile tespiti yapılan ürün karşılaştırıldığında, tespiti yapılan ürünün SMK madde 141 uyarınca Faydalı Model belgesinden doğan haklara tecavüz şartlarını oluşturmadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin----- numaralı ----- başlıklı faydalı modelin tescilli sahibi olduğu, mahkememizin ----- değişik iş sayılı dosyası ile dava dışı -----ait işyerinde yapılan tespit ve bilirkişi incelemesinde işyerinde bulunan tezgahın davacıya ait faydalı modelin koruma kapsamında olduğu, ------ yetkililerince ihlale konu faydalı modelin faydalı modeli barındıran ürünü davalı şirketten satın alındığının bildirildiği bu nedenle davalının faydalı modele yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, ayrıca maddi manevi tazminat talebinde bulunduğu, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce 08/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu edilen -- TEZGAHININ davacıya ait faydalı modelin koruma kapsamında kalmadığı yönünde görüş bildirildiği, değişik iş sayılı dosyası ile mevcut esas sayılı dosyasında aldırılan dosyada çelişki oluştuğundan dava dışı işyerinde tespit yapılmak suretiyle yeni bir heyet görevlendirildiği aldırılan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda ihlale konu edilen tezgah ürünün davacıya ait ----- numaralı faydalı modelin kapsamında kalmadığı yönünde görüş bildirildiği, buna göre de dava konusunun faydalı model olması sebebiyle tecavüz unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin mahkememiz uzmanlık alanı dışında olması sebebiyle hükme esas alınan 31/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait faydalı modelin bir numaralı isteminde bulunan unsurlardan ---- numaralı buz küvetinin ihlal konusuna konu ürün üzerinde bulunmadığı, ürün üzerinde bir numaralı yükseltici rampaların bulunmadığı, ayrıca su akış alanı (--) numaralı istemin ise farklı şekilde oluşturulduğu, bu şekilde tüm unsurların yer almaması ayrıca bazı unsurlar yönünden de farklı şekilde konumlandırılmış techizat bulunması sebebiyle faydalı modele tecavüzden bahsedilemeyeceği, bilirkişi raporuyla tespit edilmiş olduğundan değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporunun tek bir bilirkişi tarafından düzenlenmiş olması mahkememiz dosyasından aldırılan iki ayrı bilirkişi dosyasının ise konusunda uzman birden fazla bilirkişinin yer aldığı heyette değerlendirildiği dikkate alındığında esas dosyamızda aldırılan bilirkişi raporundaki tecavüz olmadığı yönündeki tespitlere itibar edilerek davanın reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:
Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427.60 TL harçtan alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile artan 256,82 TL harcın davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
3-Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
3-Maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 5.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.