T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/26
KARAR NO: 2024/46
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/02/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... (------), ülkemizin başarılı, sevilen tanınan sanatçılarından ve söz yazarı& bestecilerinden olduğu, davacının ----- albümünde yer alan sözü ve müziği kendisine ait olan “-----” isimli eseri ve bu eserin icrası (yorumu) davalı şirketin ----- isimli ürününün reklamlarında, reklam filmlerinde vb. davalı şirketin sahibi olduğu Sosyal Medya Hesaplarında ------ internet sitelerinde reklam müziği olarak izinsiz ve FSEK’e aykırı şekilde kullanıldığı, davalının, davacıdan FSEK 52nci maddeye uygun şekilde yazılı izin almadığı gibi davacıya herhangi bir telif hakkı ve yorum (müzik eseri icrası) ücreti de ödemediği, davalı şirketin, hukuka aykırı bu eyleminin tüm ses ve görüntü kayıtları ile yasal şekilde; ------. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi -----no’lu dosyasıyla, -----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi -----. no’lu dosyasıyla, ------ Cumhuriyet Başsavcılığı Fikri ve Sınai Haklar Soruşturma Cumhuriyet Başsavcılığı Fikri ve Sınai Haklar Soruşturma bürosu ----- Soruşturma No’lu dosyasıyla, -----. Noterliği’nin 05.08.2019 tarih ------ Yevmiye No’lu E- Tespit Tutanağıyla, ----- Noterliği’nin 05.08.2019 tarih ----- Yevmiye No’lu E- Tespit Tutanağıyla,----- Noterliği’nin 05.08.2019 tarih ------ Yevmiye No’lu E- Tespit Tutanağıyla,----- Noterliği’nin 04.07.2018 tarih ------ Yevmiye No’lu E- Tespit Tutanağıyla, ----- Noterliği’nin 04.07.2018 tarih ----- Yevmiye No’lu E- Tespit Tutanağıyla HMK kapsamında kesin delil vasfında tespit edildiği,----- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ------. no’lu dosyasında 20.08.2019 tarihli bilirkişi raporunda; -----alan adı içerisinde bulunan web sitesinde görülen sosyal medya ikonlarına verilen bağlantılar kontrol edilmiş olup; ----- Hesabına, ----- Linki -----Hesabına yönlendirme/bağlantı olduğu, -----linkinde bulunan ve-----hesabında/sayfasında 3 Temmuz 2018 tarihli paylaşım ile -----linkinde bulunan ve ---- isimli ------ hesabında/sayfasında bulunan 3 Temmuz 2018 tarihli paylaşımların içeriklerinin aynı olduğu, her 2 linkte de bulunan paylaşımların içeriklerinin -----isimli ürüne ait reklam videosu olduğu, video içerisinde ilk 6 saniyede----- isimli eserin olduğu, paylaşımın/paylaşımların açıklama bölümünde ise----- ifadesinin yer aldığı,----- linkinde bulunan ve ----isimli ----- hesabında/sayfasında 3 Temmuz 2018 tarihli paylaşımda “----- ifadesinin olduğu ve yine aynı paylaşım içerisinde ------linkine bağlantı verildiği,” şeklinde beyanların mevcut olduğu, -----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin----- no’lu dosyasında 16.07.2018 tarihli bilirkişi raporunda; “Yapılan inceleme talep edenin ----- isimli eserinin karşı tarafa ait ------ isimli ürünün reklam videosunda kullanılıp kullanılmadığı yönünden gerçekleştirilmiş olup, söz konusu sosyal medya hesapları üzerinden paylaşılan karşı tarafa ait ------ isimli ürünün reklam videosunda talep edenin ----- isimli eserinin kullanılmakta olduğu, incelemenin yapıldığı tarih olan 13.07.2018 tarihinde bu paylaşımların hala mevcut olarak bulunduğu tespit edilmiştir.” şeklinde beyanların mevcut olduğunu, ayrıca, Davalı şirketin iş bu haksız eyleminin Müvekkilinin 5856 Sayılı FSEK ve TCK kapsamında korunan eser sahibi ve icracı sanatçı mali ve manevi haklarına saldırı oluşturduğundan, davalı şirket ve yetkililer hakkında----- Cumhuriyet Başsavcılığı Fikri ve Sınai Haklar Soruşturma bürosuna suç duyurusunda bulunulmuş olduğu, ------ soruşturma no’lu dosyasının 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda, “----- isimli şarkının FSEK m.3 kapsamında musiki eseri niteliğinde olduğu, bu eserin eser sahibinin Müşteki ... olduğu, Söz konusu eserin şüpheli/lerin yetkilisi olduğu ------ şirketinin şampuan reklamına 6 saniye süre ile kullanıldığının dosyada mevcut tespit raporları ile sabit olduğu,…Hak sahibinin yazılı izni olmaksızın bir musiki eserinin reklam filminde bu şekilde kullanılmasının eser sahibinin çoğaltma ve umuma iletim hakkının ihlali niteliğinde olacağı..” şeklinde beyanları mevcut olmakla söz ve müziği davacıya ait olan ----- isimli eserin davalı şirketin ----- isimli ürününün reklamlarında, reklam filmlerinde vb. internet sayfaları ve sosyal medya hesapları üzerinde davacının ------ isimli eserinin ve icrasının izinsiz kullanıldığının, davalı şirketin hukuka aykırı eylemle kendi markasının tanıtımını, reklamını yapmış olduğunun sabit olduğu, herhangi bir müzik eseri ve müzik eseri icrasının (yorumun) reklam filmlerinde, reklam videolarında (ürün tanıtımlarında) kullanılabilmesi için kullanıcıların eser sahipleri ve yorumcular ile FSEK 52nci maddeye uygun sözleşme imzalamak ve yazılı izin almakla yükümlü olduğunu, söz ve müziği davacı müvekkiline ait olan müzik eseri ve bu eserin icrasının (yorumunun) davalı şirketin ------ isimli ürününün reklamlarında, reklam filmlerinde vb. sosyal medya hesaplarında reklam müziği olarak kullanılması ve yayınlanması konusunda davacı tarafından davalıya verilmiş herhangi bir izin olmadığı, bu nedenle, davalı yanın iş bu davaya konu eyleminin Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) tamamı ile aykırı olduğu, hususlarını beyan ederek, sözü ve müziği (bestesi) Davacı Müvekkiline ait olan ----- isimli eserin ve bu eserin icrasının (yorumunun) davalı şirketin------ isimli ürününün reklamlarında, reklam filmlerinde vb. Davalı şirketin sahibi olduğu Sosyal Medya Hesaplarında ----- internet sitelerinde reklam müziği olarak FSEK’e aykırı şekilde izinsiz kullanılması (eser sahibi ve yorumcu davacının FSEK’te anılan mali ve manevi haklarının ihlali nedeniyle) sebebiyle; FSEK 68nci madde gereği şimdilik (iş bu davamız HMK md.107 kapsamında belirsiz alacak davası olarak açılmıştır) 50.000 TL (Ellibin Türk Lirası) maddi tazminatın iş bu 16.07.2018 tarihli ----- Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ------no’lu dosyası kapsamında) tespit tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (en yüksek ticari –avans faizi) ile davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine, davacının FSEK kapsamındaki manevi haklarının davalı tarafça ihlali sebebiyle; 50.000 TL (Ellibin Türk Lirası) manevi tazminatın 16.07.2018 tarihli -----. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ------ dosyası kapsamında) tespit tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (en yüksek ticari –avans faizi) ile davalıdan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine hükmedilecek tazminat tutarları üzerinden vergi usul kanunu kapsamında tahakkuk edilecek stopaj ve kdv tutarının da ayrıca davalı yana yüklenilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşıldı.Davalı vekili 30.03.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, davacının dava dilekçesinde tazminatın/dava değerinin tam ve net bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmadığından bahisle işbu davanın belirsiz alacak davası şeklinde açıldığını belirttiği, Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle beraber, HMK m.107'de düzenlenen belirsiz alacak davası şartları işbu dava bakımından mevcut olmadığından davanın usulden reddi gerektiği, davanın usulden reddi bakımından aksi kanaatte olması halinde ise davalının dava dilekçesinde bahsedilen paylaşımlar nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın esastan reddi gerektiği, davacının tecavüzün ref'i (saldırının durdurulması) talebinin hukuki dayanağı bulunmadığından bu talebin reddedilmesi gerektiği, davaya konu paylaşımların ----- tarafından yapılması nedeniyle davalının herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, fakat sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde dahi davacının emsal bedel olarak belirttiği sözleşme bedelinin işbu dava bakımından emsal teşkil etmediğini, işbu davaya konu paylaşımların çok kısıtlı bir süre paylaşılması ve sosyal medya hesaplarında yok denecek kadar az etkileşim alması karşısında söz konusu sözleşmenin işbu dava bakımından emsal/rayiç bedel olarak tazminata esas alınamayacağı hususlarını beyan ederek işbu dava bakımından belirsiz alacak davasının şartları bulunmadığından dava şartı hukuki yarar eksikliğinden davanın usulden reddine, dava konusu paylaşımlar davalı müvekkili tarafından yapılmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, avacıya ait olduğu iddia edilen ---- isimli eserin davalı şirket tarafından izinsiz olarak reklam filminde oynatılmak suretiyle davacının FSEK den kaynaklı mali ve manevi hazlarının ihlal edilip edilmediği, tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.
Mahkememizde aldırılan 18/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dava dilekçesinde davalıya ait olarak belirtilen; ------ adresli sosyal medya hesaplarında bulunan dava konusu içeriklerin güncel durumda yayından kaldırılmış olduğu görüldüğü, ------. FSHHM ----- nolu dosyasına sunulan bilirkişi raporunda üstte yer alan “------” adresli ----- hesabı, “-----” isimli ----- hesabı ve “-/-----” isimli ----- hesabında yüklenen video paylaşımında “------ isimli davacıya ait müzik eserinin kullanıldığı, söz konusu sosyal medya hesaplarının tümünün davalıya ait olduğu, ------adresinde eser kullanımına rastlanmadığı, söz konusu web sitesinin üst bölümde incelenen “---- adresli ---- hesabı, “----” isimli ----- hesabı ve “-----” isimli ----- hesaplarına link yönlendirmesinin yer aldığı, Davacıya ait ve davacı tarafından icra edilen “-----” isimli eserin davaya konu ----- isimli ürününün reklamlarında, reklam müziği olarak 6 saniye süre ile kullanıldığı ve bu reklamların davalı sosyal medya hesapları ile web sitesinde yayınlandığı, bu kullanım amacı ile davacıdan izin aldığına ve kullanım karşılığı lisans bedeli ödediğini ispata yarar bir delil bulunmadığı, dosya konusu “-----isimli yaratımın gerek güfte gerekse beste açısından birlikte şekillendirme, seslerin birbirini izlemesindeki uslup, birbirine bağlanış ve ritminin hususiyet taşıdığı bu çerçevede şarkının FSEK 3 anlamında musiki eseri olduğu, davacının FSEK 11’deki karine çerçevesinde “-----” isimli eserin, söz yazarı ve bestecisi olarak eser sahibi olduğu, aynı zamanda eserin icracısı sıfatı ile FSEK md. 80 kapsamında bağlantılı hak sahibi olduğu, davalı kullanımlarının, davacının eser üzerinde sahip olduğu mali haklardan işleme, çoğaltma ve umuma iletim haklarının ihlali niteliğinde olduğu, ayrıca eser sahipliğinden kaynaklı eser üzerindeki manevi haklarından FSEK md.14’te düzenlenen umuma arz yetkisinin ihlali niteliğinde olduğu, Emsal sözleşme içeriği, somut olaydaki kullanım şekli, dava konusu eserin popülaritesi, sanatçının tanınırlığı, sektörel durum ile diğer tüm subjektif unsurlar dikkate alındığında, dava konusu eserlerin internette yayınlanması hususunda eser sahibinden izin alınmış olsaydı talep edilecek rayiç bedelin 200.000 TL olabileceği, davacının FSEK m.68 uyarınca bu bedelin 3 katını talep etme hakkı bulunmakta olduğu, bu hususta takdir Sayın Mahkemede olduğu, davacının eser üzerindeki manevi haklarının ihlali nedeni ile manevi tazminat taleplerini ileri sürebileceği, tazminata hükmedilmesi ve miktarı hususlarında takdirin Mahkemede olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde alınan 20/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki kanaatlerinde bir değişiklik bulunmadığına dair rapor sundukları görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava eser hakkından kaynaklanan mali ve manevi hakların ihlali iddiasına dayalı maddi manevi tazminata ilişkin olup davacının "------" isimli eserin hak sahibi olduğunu iddia ettiği, davalı tarafından işbu eserin reklam faaliyeti olarak sosyal medya hesaplarında izinsiz kullanıldığı iddia edilerek maddi manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davaya konu eserin dava dışı----- Şirketi tarafından paylaşıldığını, bu nedenle sorumlu olmadıklarını, ayrıca maddi manevi tazminat koşullarının oluşmadığı belirtilerek davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra aldırılan 18/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda davaya konu eserin davalı tarafından reklam müziği olarak 6 saniye süre ile kullanıldığı davacının dava konusu ----- isimli eserin söz yazarı ve bestecisi olduğu, davacıdan izin alınmaksızın eserin yayınlanmasının mali ve manevi hakların ihlali niteliğinde olduğunun rayiç bedel yönünden ise 200.000,00 TL bedel belirlendiği, itiraz üzerine aldırılan ek raporda da kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde dava konusu ------ isimli eserin davacının bestecisi ve söz yazarı olması sebebiyle eser üzerinde mali ve manevi hakların sahibi olduğu, davalı şirketçe davaya konu eserin sosyal medya hesaplarında 6 saniye süre ile reklam amaçlı kullanıldığı, bu kullanımın davacıdan izin alınmaksızın gerçekleştiği, davaya konu "-----" isimli eserin FSEK 1. Maddesi uyarınca musiki eseri kapsamında olduğu, eserin bir takım değişiklikler yapılmak suretiyle kullanıldığı, bu kullanımın mali haklardan işleme, çoğaltma ve umuma iletim haklarının ihlali niteliğinde olduğu, manevi haklardan ise umuma arz yetkisinin ihlal edildiğinin anlaşıldığı bu sebeple davacının FSEK 68. Maddesi uyarınca maddi tazminat, FSEK70. Maddesi uyarınca manevi tazminat talep edebileceği, emsal rayiç bedel ile ilgili kurumlardan tespit yapılamadığından sektör bilirkişisince resen rayiç bedel tespiti yapıldığı bu bedelin 200.000,00 TL olarak hesaplandığı mahkememizce de bu bedelin davacının sanat geçmişi şarkının bilinirliği kullanıldığı alan da dikkate alındığında uygun bulunduğu davacı tarafından bu bedelin üç katı yerine 450.000,00 TL tazminat talebinde bulunulduğu, bu bedelin de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından bu bedel üzerinden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat talebi yönünden ise davalının sosyal ekonomik durum tespiti eser için yapılan rayiç bedel eserin bilinirliği, kullanım alanları ve kullanım şekli ile davacının eser üzerinde hem besteci hemde söz yazarı da olduğu dikkate alınarak talep edilen 50.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından manevi tazminat yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği, her ne kadar davacı tarafından stopaj ve KDV yönünden de asıl taleplere bağlı feri taleplerde bulunmuşlarsa da bu bedellerin belirli olmaması buna ilişkin taleplerin ayrıca açık ve net şekilde bedel belirlenerek talep edilmesi gerektiğinden bu yöndeki feri taleplerin reddine karar vermek gerekmiş her ne kadar davalı vekilince dava dışı ---- ile sözleşme yapıldığı iddia edilerek sorumlu olmadıkları savunmasında bulunulmuş ise de dava dışı ----- dava konusu eser üzerinde hak sahibi olmadığı gerçekleştirilen yayınların davalı şirketin ürünlerin reklamına ilişkin olup davalının bu yönde usulüne uygun olmayan savunmalarına itibar edilmeyerek neticeten davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile,
1-450.000,00 TL maddi tazminatın 16/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-50.000,00 TL manevi tazminatın 16/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacının alacak taleplerine bağlı feri nitelikteki stopaj ve KDV talepleri yönünden taleplerin reddine,
4-Alınması gereken 34.155,00 TL harçtan alınan 1.707,75 TL peşin harç ve 6.831,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile kalan 25.616,25 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 12.685,20 TL yargılama gideri ve 8.538,75 TL harç toplamı olan 21.223,95 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat talebi bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 25.500,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Maddi karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 69.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.