T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/14
KARAR NO : 2025/171
DAVA : Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/01/2024
KARAR TARİHİ : 23/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle, davacıya ait ----- isimli programın sahibinin hususiyetini taşıyacak şekilde şekillenmiş ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğunu, eser üzerinde maddi ve manevi hakların hak sahibi olduğunu, eseri T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü nezdinde 24.05.2012 tarihinde tescil ettirildiğini, aynı zamanda ----- ibaresinin marka olarak tescilli olduğunu, ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- sayılı dosyası üzerinden yapılan delil tespiti ile davalıların faaliyette bulunduğu iş yerindeki 1 adet bilgisayarda, ------ programının modülleriyle birlikte lisanssız (kaçak) şekilde ticari amaç ile kullanıldığının tespit edildiğini, FSEK'e aykırılık teşkil eden bu kullanım nedeniyle FSEK'in 68. maddesi uyarınca, davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi hali, tarihinden itibaren, mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle, davacının şikayeti üzerine yapılmış olan ve davacının dava dilekçesinde de bahsetmiş olduğu ----- isimli programın kurulu olduğu bu bilgisayarın ------ adresli bilgisayar olduğunu, başka herhangi bir bilgisayar içerisinde bu yazılım programına rastlanmadığını, bu bilgisayarın şirket çalışanı mühendis ----şahsi bilgisayarı olduğunu tespit esnasında ---- tarafından fatura sunulamamışsa da, daha sonra bu faturanın mahkemeye sunulduğunu, tespit esnasında bilgileri alınan bilgisayar ile faturadaki bilgisayar bilgilerinin aynı olduğunu, delil tespit raporunda ----- davalı firmada işe başlamadan 5 ay önce şahsi bilgisayarına yüklediğinin tespit edildiğini, bilgisayarda kullanılan dava konusu program şirket menfaati için, şirket bilgisi dahilinde de kullanılmadığını, Bilirkişi raporunda bahsi geçen 350 adet “.---” uzantılı dosyanın --- daha önce çalıştığı ---- firmasında ve ---- projelerinde lisanslı programlarda hazırlanan dosyalar olduğunu, mesai dışında şirket bilgisayarını kullanamadığı için ----- kendisini geliştirme amaçlı olarak internetten bulduğunu ifade ettiği programı yükleyerek bir süre kişisel amaçlı kullandığını, herhangi bir ticari faaliyetinin olmadığını beyan ederek davanın reddini talep ettiği anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davacıya ait ----- isimli bilgisayar programının davalılarca kullanılıp kullanılmadığı kullanılması halinde FSEK 68. Madde uyarınca tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.
Mahkememizde aldırılan 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davalılara ait adreste bulunan ------ seri numaralı laptop içerisinde, davacıya ait olduğu dosya içerisindeki belgelerden anlaşılan yazılımlardan-----adlı programların kurulu olduğu ve davacıya ait hakların ihlal edildiğinin kabul edilebileceğine, program içerisinde yer alan ----- adlı diğer yazılımların/modüllerin davacıya ait olduğuna dair dosya içerisinde bir delil olmamakla birlikte, söz konusu yazılımların/modüllerin----- adlı yazılımın modülü olduğu kabul edildiği takdirde yine bu yazılımlar/modüller bakımından da davacıya ait hakların ihlal edildiğinin kabul edilebileceğine, Çalışan ---- bilgisayarında bulunan program nedeniyle davalıların sorumluluğu teknik değil hukuki bir mesele olduğundan bu konuda takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğuna, Dosya kapsamında yer alan ----.Asliye Hukuk Mahkemesi ----- dosyası kapsamında düzenlenen 11.12.2023 tarihli bilirkişi raporunda yazılım ile ilgili tabloların yer aldığını, Tespit edilen ---- yazılımının demo/ öğrenci sürümü olmadığına, Tespit edilen yazılımlara ilişkin dosya kapsamında lisans faturası/belgesi vb. Olmadığına, dosya kapsamında yazılım ve modül satışları ile ilgili emsal satış fatura veya satış sözleşme örnekleri yer almadığından fiyatlamanın yazılım ve modül bazında ayrı ayrı olarak mı toplu olarak mı belirlendiği tespit edilememekle birlikte, FSEK 68.maddesi kapsamında yazılım ve şer modüllere ait sunulan fiyat listesi esas alınarak yapılan hesaplamada toplam tutarın 182.850,00 TL. olarak tespit edildiği, FSEK 68.madde kapsamında tazminat tutarının 182.850,00 TL.X 3 Kat - 548.550,00 TL olarak hesaplandığına dair rapor sunulduğu görüldü.
Mahkememizde aldırılan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Kök raporumuzda, Kurulumda tespit edilen ve fiyatları tespit edilemeyen ve hesaplamaya dahil edilmeyen ----- modüllerinin fiyatlarının da 06.11.2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde yer alan fiyat listesi içerisinde yer aldığı ancak liste haricinde herhangi bir satış faturası yer almadığı, FSEK 68.maddesi kapsamında yazılım ve diğer modüllere ait sunulan fiyat listesi esas alınarak yeniden yapılan hesaplamada toplam tutarın 468.350,00 TL. olarak tespit edildiği, FSEK 68.madde kapsamında tazminat tutarının 468.350,00 TL.X 3 Kat > 1.405.050,00 TL olarak hesaplandığı, davacının sunmuş olduğu fiyat listesinde yer alan ürün birim fiyatları üzerinden hesaplanan tazminat tutarının takdirinin Sayın Mahkemede olduğuna dair rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 21/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Ek rapor için sunulan fiyat listesi ile 2.ek rapor için sunulan satış faturalarının karşılaştırılmasında dava konusu ürünlere ait liste fiyatları ile satış faturaları üzerinde yer alan ortalama satış fiyatlarının farklı oldukları, ek raporumuzda faturalar sunulmadığı için hesaplama liste fiyatları üzerinde yapılmış idi.Ancak 2.ek rapor için sunulan satış faturaları dosyaya ibraz edildiğinde ve faturalarda yer alan ürün fiyatlarının gerçek rakamlar olduğu ve bu ortalama fiyatlar üzerinde satışların gerçekleşmiş olması nedeni ile hesaplamanın gerçek fatura fiyatları üzerinde yapılması gerektiğini, FSEK 68.maddesi kapsamında yazılım ve diğer modüllere ait sunulan satış faturaları ortalama fiyatları üzerinden yapılan hesaplamada dava konusu ürünlerin ortalama satış tutarının 201.974,49 TL.olarak hesaplandığı , FSEK 68.madde kapsamında tazminat tutarının 201.974,49 TL.X 3 Kat 605.923,47 TL olarak hesaplandığı şeklinde rapor sunduğu görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ----- isimli yazılımın sahibi olduğunu iddia ettiği, davalılarca bu yazılımın izinsiz kullanıldığı iddiası ile maddi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından yazılımın bulunduğu bilgisayarın dava dışı ----- ait olduğu iddia edilerek davanın reddinin talep edildiği, ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- değişik iş sayılı dosyasında davalılara ait işyerinde yaptırılan tespitte bir adet----- yazılımının lisanssız olarak kullanıldığının tespit edildiği yönünde rapor sunulduğu, mahkememizce aldırılan 02/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda kullanımın FSEK ten kaynaklı mali hakların ihlali niteliğinde olduğu, tazminat tutarının ise 3 katı olarak toplam 548.550,00 TL olarak hesaplandığı, daha sonra itiraz üzerine aldırılan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise davacı tarafından sunulan belgeler incelenerek rayiç bedelin 468.350,00 TL olduğu, bu bedelin 3 katının talep edileceğinin belirtildiği, davacı tarafından ıslah dilekçesi ile talep edilebileceğinin belirtildiği, yine itirazlar üzerine aldırılan 21/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda ise rayiç bedelin 201.974,49 TL olarak hesaplandığı, bu bedelin 3 katı olan 605.923,47 TL nin tazminat olarak talep edileceğinin belirtildiği, davacı tarafından 829.637,64 TL üzerinden davanın ıslah edildiği, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının ----- isimli yazılımın sahibi olduğu, davalılara ait işyerinde ----. Asliye Hukuk Mahkemesinin ------ değişik iş sayılı dosyasında yaptırılan tespit ve alınan 11/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda bir bilgisayarda ------ yazılımının yüklü ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, davacı yazılımının ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu, bu nedenle FSEK bakımından koruma kapsamında olduğu, davalı işyerinde tespit edilen bir bilgisayarda ------ isimli yazılımın izinsiz olarak kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği, davalılarca bu yazılımın dava dışı ---- ait olduğu iddia edilerek davanın reddi talep edilmiş gerekçe olarakta ---- Cumhuriyet Başsavcılığının ------ numaralı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile dosyamız davalısı şirket yetkilileri hakkında takipsizlik kararı verildiği, dava dışı ----- hakkında ise dava açıldığının ileri sürüldüğü, bu şekilde kullanımın davalı şirket tarafından gerçekleştirilmediği iddia edilmiş ise de dosyamızda aldırılan bilirkişi raporunda ve--- Asliye Hukuk ----- değişik iş sayılı bilirkişi raporunda bilgisayarın dava dışı ---- ait olduğu, ------ tarafından bilgisayarın 28/01/2016 tarihinde satın alındığının anlaşıldığı, ihlale konu yazılımın ise bilgisayara 06/04/2023 tarihinde kurulduğu, çok sayıda ------ yazılımı ile oluşturulmuş proje dosyalarının olduğu tespit edildiği, toplamda 350 adet ölçüm tasarım dosyasının mevcut olduğu ve bazı dosyaların ------ adı altında depolandığı, çalışmaların davalıların adresindeki sahaya ilişkin çalışmalar olduğu, yine davalı firmanın mühendislik ofisinde sadece bu bilgisayarın olduğunun tespit edildiği, buna göre de bilgisayar dava dışı ----- ait ise de davalı firmanın faaliyetleri kapsamında kullanıldığı için bu durumda davalıların hukuki olarak sorumlu oldukları, davalı şirket yetkilileri yönünden verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın mahkememiz tarafından bağlayıcılığı olmadığı, davalı firmanın mühendislik firması olması itibariyle sadece davaya konu bir adet bilgisayarın tespit edilmesi hususu dikkate alındığında da bu bilgisayarın davalı firma faaliyetlerinde kullanıldığı yönünde kanaat oluştuğundan mahkememizce davalılar tarafından davacının FSEK ten kaynaklı mali haklarının ihlal olduğu kanaatine ulaşılmış bu nedenle davacının maddi tazminat talebinde bulunabileceği, maddi tazminat talebi yönünden hükme alınan 21/05/2025 tarihli mali ikinci ek raporda davacı tarafından sunulan faturalar üzerinden yapılan hesaplama ile rayiç bedelin 201.974,49 TL olarak hesaplandığı, davacının bu bedelin 3 katı olan 605.923,47 TL yi maddi tazminat olarak FSEK 68. Maddesi uyarınca talep edebileceği, mahkememizce de bu bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, her ne kadar davacı vekilince hesaplamanın eksik olduğu, belirtilerek 829.637,64 TL üzerinden ıslah dilekçesi sunulmuş ise de yapılan hesaplamanın davacı tarafından sunulan faturalar incelenerek yapıldığı bunun dışında davacı tarafından sunulan birtakım yazılı belgelerin fatura karşısında hüküm ifade etmediği, yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından davacının fazlaya dair isteminin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
605.923,47 TL nin 06/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
1-Alınması gereken 41.390,63 TL harçtan alınan 427,60 TL peşin harç, 13.935,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan 27.028,03 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 14.362,60 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 11.582,00 TL yargılama gideri ile ----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ------ değişik iş sayılı dosyasında yapılan 4.818,62 TL yargılama gideri toplamı olan 16.400,62 TL nin 11.935,00 TL sinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 94.888,52 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
5-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.