T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/76 Esas
KARAR NO: 2025/101
DAVA: Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 30/03/2023
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli), Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının tescilli ve tescilsiz marka haklarına, tescilli ticaret unvanı ve işletme adına karşı gerçekleştirilen vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, durdurulması ve kaldırılması, tecavüz ve haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhası, ------- D. İş. sayılı dosyasından verilen ---- tarihli ihtiyati tedbir kararının devamı, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin ve ayrıca ----- D. İş. sayılı dosyadaki yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve kötü niyetli davanın reddine karar verilmesini,tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin haksız dava ikame eden davacıya tahmiline, karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.Mahkememizin ---- esas sayılı davası ile bu dava arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğundan HMK'nun 166/1 maddesi uyarınca her iki davanın birleştirilmesine karar verildiği anlaşıldı. Birleştirilen dava dilekçesinde özetle; Davacının tescilli ve tescilsiz markalarından ve tescilli ticaret unvanından doğan haklarına tecavüz eden davalı eylemleri sebebiyle davacının uğramış olduğu maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere alacak belirsiz olduğundan şimdilik 10.000-TL Maddi, 20.000-TL manevi tazminata hükmedilmesi, hükmedilecek iki tazminat yönünden ilk eylem tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsili ile Davalı aleyhine açmış olduğumuz tecavüzün önlenmesi, durdurulması ve ref'i istemli ------ Sayılı dosyası ile işbu dosyanın birleştirilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin ve ayrıca ----D. İş sayılı dosyasındaki yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep ettiği anlaşıldı.Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; Haksız ve kötü niyetli davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin haksız dava ikame eden davacıya tahmiline, karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davacı adına tescilli -----esas unsurlu markalarına yönelik olarak asıl dava yönünden marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti önlenmesi ve men'i ile birleşen davada ise maddi manevi tazminata ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 25/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı markalarının ve davalı marka ve marka kullanımlarının esas ve baskın unsurlarının ikisinin de -------- ibaresinden ve bazen bu kullanımlara kırmızı tik işaretinin ve bazen de bilim adamları görseline benzer kullanımların eklendiği ve esas unsurların ayniyet arz ettiği görülmekte olup, işaretlerin bir bütün olarak bıraktıkları genel izlenim değerlendirmesinde; davalıya ait gerek marka tescilinin gerekse marka kullanımlarının davacı tarafa ait markaların tescil kapsamında kaldığı ve hitap edilen ortalama tüketici nezdinde davacı markaları ile davalının tescilli markası ve markasal kullanımlarının yüksek benzerliği nedeniyle karıştırılma ihtimalinin peşinen de mevcut bulunduğu ve anılan nedenle davalının --------- D. İş sayılı dosyası ile tespit edilen söz konusu işyerine ait tabelalar, kapı giydirmeleri, duvar panoları, masa üstü bayrakları, kantin logoları, giriş panoları, kartvizit vs. üzerindeki markasal kullanımlarına konu eylemlerinin markanın tescil edildiği şekliyle kullanılmayarak davacı kullanımına yaklaştırılması nedeniyle ve yine tescilli markasının da bizatihi şube izlenimi vermesi nedeniyle marka ihlali teşkil ettiği, Dosyada mübrez deliller ve açıklananlar çerçevesinde davacının ------- ibaresinin, bununla birlikte kullanılan tik işaretinin ve bilim adamları görsellerinin eğitim ve öğretim sektöründe yüksek derecede bilinirliğe ulaştığı ve tanınmış olduğu, davalının tescilli markasının ve markasal kullanımlarının, davacının anılan markalarının yüksek bilinirliğinden haksız yararlanabileceği, ayrıca ------ ibaresinin doğası gereği tanımlayıcı bir ibare olmasına rağmen, davacı yanca yıllardır süregelen yoğun ve yayın kullanım, yatırımlar ve emekler, hukuki mücadeleler ile tüketici nezdinde yüksek ayırt edicilik kazandığı, bu hukuki mücadele olmaksızın yeniden eski anlamına kolaylıkla geri dönebileceği ve tanınmışlık niteliğini hızla kaybedebileceği de göz önünde alındığında-------ibaresinin ayırt edici niteliğinin hassas olduğu ve kolaylıkla sulandırılabileceği, yakın geleceğe dönük böyle bir riskin kolaylıkla algılandığı ve markanın kullanım neticesi kazandığı tanınmışlık ve ayırt edici gücünün zedelenebileceği bu nedenle ayırt edici karakterinin zedelenmesi nedeniyle de davacının marka hakkının ihlal edildiği neticesine hukuki takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere varıldığı, davacının, TTK. Uyarınca ticaret unvanı, işletme adının da ihlal edildiği ve haksız rekabet iddiaları ise Sayın Mahkemenin hukuki takdirinde olduğu, davalı tescilli markasının Türkpatent nezdindeki başvuru süreçlerinde itiraza uğradığını, ancak bu itirazların kurumca kabul edilmediğini belirtmektedir. Söz konusu idari kurum kararları mahkemeleri bağlamamakta olup, hukuki değerlendirmesinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, davalı, yetkili şahsı ------- aleyhinde davacı yanca yapılan şikâyet üzerine ------sor. -----Karar nolu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ve gerekçesini de dosyaya ibraz ettiğini, ceza mahkemesinin kararının bağlayıcılığı ve hukuki nitelemesinin mahkemeye ait olduğu, Mali Yönden davacı Vekili ----- beyan dilekçesinde Emsal Lisans sözleşme örnekleri sunduğu görülmüştür. Lisans Sözleşmelerinin incelenmesinde Lisans verenin dava dışı “------- firması olduğu, doğrudan davacı firma tarafından verilen Lisans sözleşmesi örneğinin dosya kapsamında yer almadığı, sunulan Emsal Lisans Sözleşmelerinin 1.Maddesinde “Sözleşmenin Konusunun Marka, İsim ve Logonun kullanımına yönelik olduğu görülmektedir. Emsal Lisans sözleşmesinin 7.Maddesinde ücretli düzenlendiği ve giriş ücretlerinin bir sefer mahsus olmak üzere ------------KDV olduğu, giriş ücreti haricinde; Marka ve Lisans alan, Marka ve Lisans verene, Marka ve Lisans Bedeli olarak Sözleşmenin imzalanıp yürürlüğe girmesinden itibaren her yıl okulun eğitim cirosunun KDV hariç 6 3'üne denk gelen bedeli ayrıca ödemek zorunda olduğu hükmünün yer aldığı görülmektedir. Dosya kapsamında örnek Lisans Sözleşmeleri haricinde başka bir belge yer almadığında davalının 2023 yılı içerisinde eğitim faaliyetinde elde etmiş olduğu cironun tespiti yapılamadığını, dava dışı firmaya ait Emsal Lisans sözleşmelerinde hareketle giriş ücreti 2017 yılı için 50.000,00 TL KDV olarak maddi tazminat hesaplanabileceği, Manevi tazminat miktarının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı firmanın --------- defterlerini sunmadığı ve yerini de bildirmediği, Emsal Lisan Sözleşmesinde ;Giriş ücreti haricinde; Marka ve Lisans alan, Marka ve Lisans verene, Marka ve Lisans Bedeli olarak Sözleşmenin imzalanıp yürürlüğe girmesinden itibaren her yıl okulun eğitim cirosunun KDV hariç 36 3'üne denk gelen bedeli ayrıca ödemek zorundadır.” hükmünün yer aldığı, davalının bağlı olduğu ----------gönderilen davalının -------- gelir tablosunun incelenmesinde; davalı firmanın 2023 yılı Yurt içi satış cirosunun 1.264.833,80 TL. Olduğu, Emsal Lisans sözleşmesinde belirtilen “her yıl okulun eğitim cirosunun KDV hariç 26 3'üne denk gelen bedeli ayrıca ödemek zorundadır.” Hükmüne göre ciro üzerinden yapılan hesaplama 2023 yılı Yurt içi satış cirosu .264.833,80 TL Eğitim cirosuna uygulanacak oran 3 Eğitim cirosunun *6 3'ü ( 1.264.833,80 TL. X 96 3) : 37.945,01 TL. olarak hesaplandığı görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacının ------çok sayıda markanın ---- tescilli sahibi olduğu, davalı tarafından kullanılan ------- ibaresi ve şekil ibarelerinin marka hakkına tecavüz teşkil ettiği iddiası ile tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği,----------değişik iş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit ve aldırılan 16/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda davalı işyerinde------- şeklinde kullanımların mevcut olduğunun tespit edildiği, mahkememizin esası yönünden aldırılan 25/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından kullanılan --------- işareti ve bilim adamları görselleri eklenmek suretiyle yapılan kullanımların marka ihlali teşkil ettiği yönünde görüş bildirildiği, lisans bedeli üzerinden 50.000,00 TL + KDV tazminat hesabı yapıldığı, mali yönden yapılan hesaplamanın dosya kapsamına uygun olmaması nedeniyle mali müşavirden ek 02/02/2025 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bu raporda maddi tazminat bedelinin 37.945,01 TL olarak hesaplandığı, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde davacı şirketin ------- numaralı çok sayıda ---- bilim adamları görseli markaları birlikte olmak üzere tescilli sahibi olduğu, ayrıca davacının sadece yuvarlak içerisinde tık işareti olan ----- Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davacı markalarının tek başına -----ibaresi şeklinde tescilli olmayıp bu ibarenin yanına bilim adamları veya tık işareti kullanılmak suretiyle tescilli olunduğu davalıya ait işyerinde yapılan tespitte davalı tarafça ------ ibaresi yanında tık işareti ve bilim adamları görselleri kullanıldığı gibi yine tek başına davacı markasına benzer yazı karakteri taşıyacak şekilde ----- numaralı ---------- tescilli sahibi olduğu, fakat kullanımlarının tescilli markasından farklı şekilde yukarıda belirtildiği gibi davacı markasına yakınlaştırılmak suretiyle yapıldığı, bu nedenle iltibas tehlikesinin mevcut olduğu, ortalama tüketici nezdinde karışıklığa sebebiyet verebileceği, yine bilirkişi raporuna göre davacı markasının tanınmış marka statüsünde olduğu bu nedenle iltibas nedeniyle davacı markasının itibarının zedelenebileceği, bu şekilde SMK 29. Maddesi uyarınca marka hakkına tecavüz koşullarının oluştuğu kanaatine ulaşıldığı tecavüz nedeniyle davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, davacı tarafından mahkememizin birleşen 2023/152 esas sayılı dosyası ile maddi manevi tazminat talep edildiğinden SMK 151/2. C kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacının sunmuş olduğu emsal lisans bedelinde KDV hariç %3 eğitim cirosunun alınacağı belirtildiğinden bilirkişi heyetince davalının elde ettiği ihlal dönemi içerisindeki gelirin %3 ü üzerinden 37.945,01 TL olarak tazminat hesabı yapıldığı, davacının da 37.945,00 TL üzerinden ıslah dilekçesinde bulunduğu, talep edilen bedelin maddi tazminat yönünden dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, davacı tarafından 20.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, mahkememizce davalının incelenen mali verileri davacının sunmuş olduğu emsal lisans sözleşmeleri, davacı markasının tanınmış marka statüsünde değerlendirilmesi gerektiği yönündeki bilirkişi raporu, ihlalin niteliği de dikkate alınarak talep edilen manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından manevi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş kabul edilen maddi ve manevi tazminatlara tespit tarihi olan 13/03/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, davacı tarafından aynı zamanda haksız rekabetin tespiti, meni ve refi talep edilmiş ise de ---- güncel ve değişen içtihatlarında tecavüz davası ile birlikte haksız rekabet talep edilemeyeceği belirtildiğinden haksız rekabet yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Asıl davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,Davalı tarafından davacının marka hakkına yönelik tecavüzün tespiti, meni ve refine,
Davalı tarafından tek başına ------- adamları görseli şeklinde davacı markalarına benzer her türlü kullanımın yasaklanmasına, mevcut kullanımların kaldırılmasına,
Haksız rekabet yönünden davanın reddine,
Birleşen davanın KABULÜ ile, 37.945,00 TL maddi tazminat ve 20.000,00 TL manevi tazminatın 13/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ASIL DAVA BAKIMINDAN :
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 435,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 179,90 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 10.235,25 TL yargılama gideri ile -------------değişik iş sayılı dosyasında yapılan 2.710,00 TL yargılama gideri toplamı olan 12.945,25 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Marka hakkına tecavüz yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Reddedilen haksız rekabet yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
BİRLEŞEN DAVA BAKIMINDAN
1-Alınması gereken 3.958,22 TL harçtan alınan 512,33 TL peşin harç 477,25 TL tamamlama harcının mahsubu ile kalan 2.968,64 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan 989,58 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 37.945,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/06/2025