T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/30 Esas
KARAR NO: 2025/102
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/01/2016
KARAR TARİHİ: 12/06/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonucunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılar vekili dava dilekçesini duruşmada tekrarla; ------- adlı bir senaryo hikayesi --- yazdıklarını, sinopsisinin kendilerine ait olduğunu ------- yevmiye numaralı beyanıyla onaylattıklarını, daha sonra senaryo halinde 13/03/2013 tarihinde taslak olarak mail yolu ile birbirlerine gönderdiklerini ve sektördeki bir takım inanların da eline geçtiğini, detaylı senaryo içinde geçen hastane bölümü konusunun davalılarca ------- isimli film haline getirildiğini, filmin çıkış noktasının davacılara ait senaryodaki hikaye esas alınarak yazılmış olduğunu ve senaryosu müvekkillerine ait filmin FSEK kapsamında eser olduğunu, bu hususların 04/12/2015 tarihli bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, davaya konu filmin vizyonda kaldığı süreçte 393.042.08 TL hasılat yaptığını, halen gösterimde olmadığını, ---- ulaşılabileceğini, filmde davalı------ olarak göründüğünü, filmin aynı zamanda dijital televizyon platformlarından ------ yayınlandığını, ancak ne kadar gelir getirdiğinin bilinmediğini, yapılacak hesaplamada bu bedelin de göz önünde tutulması gerektiğini belirterek, tecavüzün men'ine, 5.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 35.000,00 TL tazminatın faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davalı-birleşen davada davacı vekili cevap dilekçesini duruşmada tekrarla; huzurdaki davanın haksız ve mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan reddinin gerektiğini, davacıların--------D. İş sayılı dosya üzerinden alınan bilirkişi raporunu huzurdaki davaya haksız kurgulanan davaya dayanak yaptığını, söz konusu raporun davalıya tebliği edilmediği için yasal itiraz haklarını kullanamadığını, rapordan sehven haberdar olduğunu, ayrıca bilirkişi tespit raporunun hükme esas alınacak mahiyette olmadığı gibi, isabetsiz değerlendirmeler ve çelişkili ifade ve tespitler taraflı yaklaşımlarla dolu, her açıdan yetersiz bir rapor olduğunu, davalının davacıları tanımadığını, hiçbir iş ilişkisi olmadığını, davacıların senaryosunu ve sinopsisini görmediğini, davacılar senaryosunun kendisine ulaşması olasılığının olmamasıyla birlikte, intihal iddiasının dayanıksız olduğunu, her iki hikaye arasında illiyet bağı olmadığını, Davalı-birleşen davada davacının davaya konu senaryoyu talep üzerine yazdığını, kendisine içinde ------- senaryo yazılmasının talep edildiğini, davacıların intihal şeklinde kullandıklarını iddia etikleri bölüm, karakter vesaireyi normal tün insanların bildiğini, var olan bilgiler ekseninde geçtiğini, cinlerin geçtiği bir senaryoda hastane sahnesinin olması, bunlardan korunmak için insanların dua etmesi, cinin musallat olduğu kişinin intihar etmesi gibi olayları insanoğlunun yüzyıllardır bildiğini, uyguladığı bilgiler olduğunu, bu hususta yazılmış yada yazılacak eserlerde bu detayların geçmesinin intihal yaratmayacağını, bir psikolog olarak çeşitli kurumlarda çalıştıktan sonra yazarlık yapmaya başlayan davacının kendisine ------- adlı filmin senaryosu ısmarlandığında en iyi bildiği yer olan akıl hastanesi üzerine bir kurgu yapmayı uygun bulduğunu, ancak hastanede geçen sıradan bir şey yazmamak için hastanede yaşanan bambaşka bir kabusun hikayesini, ----- hikayesi ile içi içe yazdığı, hikayeyi kurgulama çalışmaları sırasında filmin Yardımcı Yönetmeni -----kendisine akrabalarının yaşadığı bir hikayeden yola çıkmayı önerdiğini, bu olaya göre, gömüden geldiği düşünülen bir cinin evin annesine musallat olduğunu, çeşitli sağlık kuruluşlarına götürmelerine rağmen kadının normale dönmediğini, davacının bu olaydaki yaşlı kadını genç bir kız olarak yorumlayarak hikayeyi bu yaşantı üzerine kurguladığını belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizden verilen ---- sayılı kararı ----- Karar sayılı ilamıyla kaldırıldığı görüldü.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, davacılar-birleşen davada davalılar vekili tarafından davalılar aleyhine açılan FSEK'dan kaynaklanan haklara Tecavüzün Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat davası, davalı-birleşen dava da davacı tarafından davalılar aleyhine açılan haksız fiil nedeniyle manevi tazminat davasıdır. Mahkememizde aldırılan 11/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı-----eserinden intihal olmadığı, Davacı eser ------- eserinin gelişme bölümünün davalı eser ----- isimli sinema filminde tesadüfü aşacak oranda kullanıldığı, Genel hikaye içinden kullanılan bölümün esinlenme serbestisini aştığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 01/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya kapsamındaki ---- tarihli bilirkişi raporlarında, ----- eserinden intihal olmadığı, ancak ------- bilirkişi raporunda davacı senaryo eserinin gelişme bölümünün, davalı sinema filminde tesadüfü aşacak oranda kullanıldığı belirtilmiş olduğundan, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında tazminata konu olabilecek bir ihlal olup olmadığının değerlendirilebilmesi için bilirkişi raporlarındaki bu çelişkinin ve davalının itirazlarının öncelikle bilirkişi heyetine eklenebilecek senaryo ve sinema eserleri alanında uzman bir bilirkişi tarafından giderildikten sonra hukuki olarak değerlendirilebileceği, mahkeme tarafından .-------- esere ilişkin olarak ----Senaryo bedelinin araştırılarak ivedi şekilde mahkemeye - bildirilmesi istenmiş, ancak bu hususta RAYİÇ bedel yönünde dosya içerisinde cevap yazısı yer almadığı, ------ sayılı yazı ile-----isimli filmin hasılatının istenildiğine ilişkin ilgi yazınızincelenmiştir-------- tarihinde vizyona girmiş olup dağıtımcı firma verilerine göre 398.042 TL hasılat elde ettiği, Müzekkereniz ile belirten ---- -------- lisanslanmış olup yapılan ödemeye ilişkin dekontlara aradan geçen zaman nedeni ile ulaşılamamış olmakla birlikte cari hesap ekran kaydında 147.500,00 TL.ödeme yapıldığının anlaşıldığı, Dosya kapsamı belgeler üzerinde yapılan incelemede dava konusu esere ilişkin elde edilen hasılat ve yapılan harcamalar Elde edilen hasılat 398.042,00 TL, Yapılan giderler :147.500,00 TL, Kazanç :250.542,00 TL. elde etmiş olabileceği, Maddi tazminat hesaplanabilmesi için dosya kapsamında RAYİÇ bedel ile ilgili bir belge yer almadığında tazminat hesaplaması yapılamadığı, takdirin Yüce Mahkeme'de olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 27/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; FSEK incelemesinde; heyetimizin senaryo açısından yapılan incelemesinde iki eserin senaryosundaki benzerlik oranlarının oldukça fazla olduğu, -------yapımın senaryosunda esinlenme boyutunun aşıldığı, ----------isimli yapımın senaryosundan alıntı olduğunun anlaşıldığının tespit edilmiş olması nedeniyle, FSEK'ten kaynaklanan mali ve manevi haklara tecavüz koşullarının oluştuğu, Mali incelemede; Heyetimizin senaryo açısından yapılan incelemesinde iki eserin senaryosundaki benzerlik oranlarının 9670 gibi bir benzerlik olduğu, Başka bir dava dosyasında senaryo rayiç bedeli olarak 60.000 TL.-80.000 TL.arasında bedel tespit edildiği görülmüştü Bu tespitler doğrultusunda senaryo bedelinin ortalama 60.000 TL.* 80.000 TL./2 70.000 TL. ve senaryoda tespit edilen benzerlik oranı olan 94 70 esas alınarak rayiç bedel aşağıdaki gibi hesaplandığı, Senaryo bedeli ortalama tutarı : 70.000 TL. Senaryo benzerlik oranı 19070 Rayiç Bedel (70.000 TL. X *4 70) : 49.000 TL.olarak hesaplandığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava eser sahipliğinden kaynaklı maddi ve manevi hakların ihlali nedeniyle tecavüzün meni ve maddi manevi tazminat talebinden ibaret olup davacıların ----- senaryonun yazarı olduklarını iddia ettikleri, davalılarca kullanılan------------- senaryosunun davacılara ait senaryodan intihal suretiyle gerçekleştirildiği iddiası ile tecavüzün meni ile birlikte maddi manevi tazminat talebinde bulunulduğu, mahkememizin ---- esas sayılı dosyası ile davanın reddine karar verildiği, ret kararının -------- karar sayılı ilamıyla kaldırıldığı mahkememizce kaldırma kararına uygun olarak dosya içerisinde birbirine aykırı raporlar mevcut olduğundan çelişkinin giderilmesi ve davanın esası bakımından dosyanın kaldırma ilanı doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edildiği aldırılan 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda senarist bilirkişinin çekilmesi nedeniyle benzerlik yönünden değerlendirme yapılamadığı, maddi tazminat olarak ise 255.442,00 TL maddi tazminat hesaplandığı, daha sonra heyete senarist bilirkişi eklendiği ve aldırılan 27/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda esas yönünden davacı ve davalı film senaryolarının %70 oranında benzer olduğu, davacı senaryosunun davalı senaryosundan daha önce yazıldığı bu nedenle intihal olduğu yönünde görüş bildirildiği, rayiç bedel yönünden ise heyetçe resen inceleme yapıldığı ve rayiç bedelin 49.000 TL olarak hesaplandığı, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacıların ----- isimli senaryosu ile davalılarca yapımı gerçekleştirilen ------ senaryolar karşılaştırıldığında tesadüf boyutunu aşacak takdirde %70 oranında benzerlik olduğunun tespit edildiği, davacıların senaryo taslağını ilk olarak 13/03/2013 tarihinde mail yoluyla birbirlerine gönderdikleri, ayrıca --------- yevmiye numarası ile onaylattırıldığı, davalılara ait sinema filminin ise senaryosunun 25/04/2016 tarihinde yazıldığının iddia edildiği, bu yönüyle bakıldığında davacıların eser üzerindeki öncelik ve üstün hak sahibi oldukları senaryolar arasındaki benzerliğin mahkememiz uzmanlık alanına girmemesi sebebiyle aldırılan bilirkişi raporundaki benzerlik yönündeki değerlendirme ile bağlı kalındığı, davacılara ait senaryodan intihal yapılmak suretiyle davacıların FSEK ten kaynaklı mali ve manevi hakların ihlal edildiği bu nedenle maddi ve manevi tazminat talebinde haklı olduğu, rayiç bedel tespit edilemediğinden bilirkişi heyetince resen tespit edilen 49.000 TL rayiç bedelin dosya kapsamına uygun olduğu davacıların FSEK 68. Maddesi uyarınca bu bedelin 3 katı olan 147.000,00 TL üzerinden ıslah dilekçeleri sundukları ve bu bedel yönünden maddi tazminat talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, manevi tazminat yönünden ise senaryoların benzerlik oranı tarafların sosyal ekonomik durum benzerlik tutanakları, rayiç bedele ilişkin hesaplamalar dikkate alınarak takdiren 20.000 TL manevi tazminatın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
Davalılar tarafından olası tecavüzün menine,
Maddi tazminat yönünden davanın KABULÜ ile 147.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
Manevi tazminat yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
1-Alınması gereken 11.407,77TL harçtan alınan 597,72 TL peşin harcın 2.425,01 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 8.385,04 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacılarca yatırılan 3.022,73 TL harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 10.083,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre 8.852,50 TL sinin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
3-Davalılar tarafından yapılan toplam 85,00 TL yargılama giderinin davalıların üzerinde bırakılmasına,
4-Maddi tazminat yönünden Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,
5-Manevi tazminat Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 20.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,
4-Reddedilen manevi tazminat Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davacılardan alınarak davalı -------- ödenmesine,
5-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalı ---------- yüzlerine karşı diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/06/2025