T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/200 Esas
KARAR NO:2025/72
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2023
KARAR TARİHİ: 08/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, çatı ve çatı kaplama malzemeleri, dış cephe kaplama malzemeleri üretimi alanında faaliyet göstermekte olup uzunca yıllardır bu sektörde yapmış olduğu yatırımlar nedeniyle devlet teşviki almış, başta TTK olmak üzere ilgili yasal mevzuatın kendisine yüklediği tüm yükümlüklere uygun olarak ticari faaliyetini yürüten bir şirket olduğunu, Davalı taraf ise davacı şirket ile aynı sektörde faaliyet göstermekte olup, huzurdaki dava ile hükümsüzlüğü talep edilen ------- numaralı ve çatı paneli alt katmanı adlı tasarım belgesi ile onlarca yılı aşkın bir süredir, ----- her yerinde kullanılan çatı panelleri alt yüzey uygulamalarından birini kendi buluşuymuş gibi göstermek suretiyle tasarım belgesi ile tescil ettirdiği: davalı tarafça 2020 yılında tescili talep edilmiş ve her nasılsa hiçbir incelemeye tabi olmaksızın aynı gün tescil edildiğini, Oysa anılan --- onlarca yıldır ------her yerinde ve ---- kullanılmakta olduğunu, Malzemeyi şekillendiren üretim makinelerinin üzerinde standart olarak bulunan bir ayar ile sac malzemenin şekillendirilmesi ürünü olan bu uygulama ---- her yerinde yüzlerce üretici tarafından kullanıldığını, Davalı yan ------ dosyası ile davacı şirket aleyhine, huzurdaki davada hükümsüzlüğü talep edilen tasarım belgesine dayanarak, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi talepli bir dava açmış ve aynı dava dosyasında davacı şirketin üretiminin durdurulması hususunda tedbir talebinde bulunulduğunu, davalı tarafın bir şekilde tescil ettirdiği tasarımın yıllar önce dünyanın bir çok ülkesinde ve ------ kullanıma konu edildiği ve hala kullanıldığı sabit olan panel alt katman görselini, yeni bir buluş ve tasarım gibi ifade ederek ve kötüniyetli bir tescile konu ederek, ilgili sektörde faaliyet gösteren firmalara karşı bir tehdit unsuru olarak kullanmak şeklindeki davalı eylemi her şeyden önce Medeni Kanunun 2. Maddesine aykırı olduğunu, davacı şirketin davaya konu panel alt yüzey uygulama tasarımını 2012 yılında devlet yatırım teşviki ve banka finansal kiralama yöntemiyle --------satın alınan baskı makinası ile uzunca yıllardır üretmekte ve satmakta olduğunu, davalı yan, piyasada tekel olmak amacı ile ------ çok yerde uzunca yıllardır kullanılan ve hatta bir çoğu Dünyanın çeşitli ülkelerinde tescilli sınai ürünleri, bir şekilde kendi adına tescil ettirerek, ilgili piyasada faaliyet gösteren şirketleri adeta tehdit etmekte olduğunu belirttiğini ilgili tasarım hakkında hükümsüzlük davası açıldığı keyfiyetinin ---işlenmesi için ----- tensip ile birlikte müzekkere yazılmasını ilgili tasarım hakkında hükümsüzlük davası açıldığı keyfiyetinin ------ sayılı dosyasına müzekkere ile bildirilmesini davamızın kabulü ile davalı taraf adına kötüniyetle tescilli yapılan ve yenilik özelliği taşımayan ----- tescil numaralı ve ----- adlı tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı, ---- kuruluşlardan biri olan------- ticari faaliyetlerine poliüretan dolgulu sandviç panel, tek kat trapez kaplamaları ile aksesuar ve tamamlama elemanlarının üretimi ile başlamıştır. pazarın genişlemesi ve taleplerin artması nedeniyle daha kaliteli ve daha hızlı malzeme üretebilmek adına şirket bünyesinde ---- sistemi kurulduğunu, ---- lider kuruluşu olan -----sektöre sunduğu ilk, tek ve gerçek kepli sandviç paneli ------ altında üretmeye başladığını, yapı donanım malzemeleri konusundaki 35 yıla yakın tecrübesi sayesinde imalat sürecine de oldukça hâkim olan müvekkil, ürünlerinin tasarım haklarının korunması çerçevesinde ------ başvuruda bulunarak başvuru sahibi sıfatı ile tasarımlarını tescil ettirdiği, davalının --------tescil edilmiş 4 adet tasarımı bulunmakta olup bunun yanı sıra 8 adet tescilli faydalı modeli, 4 adet patenti ve 2 adet tescilli markası bulunduğunu, ------------ numaralı tasarımı kar yükü vb. yükleri taşımaya elverişli, taşıma yükünün ön planda olduğu çatı paneli ürün grubuna ait 3 hadveli ve alt sacı mikro baskılı bir çatı panelidir. Ancak buna rağmen Davacı tarafça ısrarla cephe paneli olarak tabir edilen yapı cephelerinde kullanılan taşıma gücünün ön planda olmadığı başka bir ürün grubuna ait beyanlar ve deliller sunulduğunu, Hem farklı bir in grubuna ait hem de tarihsiz olarak sunulmuş olan delillerin ve örneklerin kabulü tarafımızca mümkün değildir. Zira, bir tasarımın “yenilik” vasfı araştırılırken, mutlak yeniliğe haiz olup olmadığı incelenmekte olup, önceki tarihli olması esas olduğunu, delillerin zaman damgası olmadığı gibi herhangi bir tarih bilgisine ulaşılamadığını, önemle ve defaatle belirtmek gerekir ki, sunulmuş olan delillerin birçoğu davalının tescilli tasarımı kapsamındaki çatı paneli olmayıp cephe panellerine ilişkindir. Bununla beraber, çatı panel olarak sunulmuş olan deliller ise üç değil dört ve beş hadveli olup, davalının --------sayılı tasarımının asıl koruma kapsamında olan alt sacındaki mikro baskılar ile mukavim yüzeyden oluşmadığını, davalı tarafından sunulmuş olan tasarımları ile davalının hak sahibi olduğu -------- sayılı tasarımın birbirlerinden çok belirgin farklılıklar içerdiği, bu farklılıkların “küçük ayrıntıyı” aştığı sabit olup, müvekkil tasarımlarının davacının mesnet gösterdiği tasarımlara atfen yenilik kriterini karşılamadığı iddiası somut gerçekten uzak ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalının ----- sayılı tasarımının kapsamında korunan husus alt sac ile birlikte 3 (üç) hadveli olan bir çatı paneli olup, Davacı tarafından sunulmuş sözde piyasada var olduğu iddia edilen ürünlerden açık bir şekilde farklılık yaratarak ayırt edicilik kazandığını, davalı tarafından piyasada daha önce var oldukları iddia edilen ürünlerin birçoğu cephe paneli olarak tabir edilen, yapı cephelerinde kullanılan ve herhangi bir taşıma gücünün bulunmadığı davalı tescilli tasarımı bir çatı paneli ürünüdür. Çatı panelleri, yapıların çatılarında kullanılan ve üzerine gelen ekipman, kar yükü vb. yükleri taşımak için kullanılan ve taşıma gücünün ön planda olduğu ürünler olduğunu, davacı tarafından, delil olarak sunulmuş tasarımlar bütüncül şekil özelliğine dayandırılmış ve hatta bazı delillerinde sırf benzetme gayesi ile ön yüzeyini işaretleyip sanki davalının tescilli tasarımı panelin salt yüzeyine ilişkinmiş gibi yanıltma gayesi ile hareket edilmiştir. Oysaki, ayırt edicilik değerlendirmesinde tasarımdaki tüm özelliklerin, öncekilerden farklı olması beklenmez, tasarımın tescili kapsamında korunan farklılık değerlendirildiğini belirtmiş ve davaya cevaplarına ilişkin beyanlarımızın kabulü ile, davalının davaya konu ---- sayılı tasarımının tescil edilebilirlik şartlarını sağlıyor olması sebebiyle huzurdaki haksız hükümsüzlük davasının reddine, masraf, yargılama giderleri ve ücret-i vekâletin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, Davalı adına tescilli ----numaralı ---- isimli tasarımın daha önce kullanıldığı, yeni olmadığı iddiasına dayalı hükümsüzlüğüne ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ----tarihli bilirkişi raporunda; ---- başvuru tarihli --- numaralı tasarım tescili ile geçmiş tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ----numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 19.08.2020 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava davalı adına tescilli -----numaralı tasarımın yeni olmadığı iddiası ile hükümsüzlüğüne ilişkin olup davalı tarafından davanın reddinin talep edildiği, davalıya ait dava konusu ---- numaralı tasarımın çatı paneli alt katmanı adını taşıdığı davaya konu tasarımın yenilik değerlendirilmesinin teknik hususlardan olup mahkememiz uzmanlık alanını aşması sebebiyle dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetince sunulan 03/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan deliller ile davalıya ait tasarımlar karşılaştırıldığında dayanak olarak sunulan dava dışı --- numaralı faydalı model görselleri ile bilirkişi heyetince yapılan resen araştırma sonucu tespit edilen ------- tarihli görseller ile karşılaştırıldığında davaya konu tasarımın tescil tarihinden önce bilirkişi heyetince tespit edilen tasarım görsellerine benzer olduğunu kullanılan biçim ve yerleşimlerinde önceki tasarımlarla aynı kök tasarımın versiyonu olarak değerlendirileceği bu nedenle tasarımın yeni olmadığı tespit edildiğinden 6769 sayılı SMK nun 77. Maddesi uyarınca hükümsüzlüğüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Davanın KABULÜ ile davalı adına tescilli -------- numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne,
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan alınan 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 345,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 9.093,50 TL yargılama gideri ve 269,85 TL peşin harcın toplamı olan 9.363,35 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/05/2025