T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/151 Esas
KARAR NO:2025/79
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli)
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 13/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavazün Meni İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ------ markasının tescilli sahibi olduğu, bu markanın dünyaca ünlü yiyecek sektöründe tanınmış restoran olduğunu, hem -----nezdinde bu markanın tescilli sahibi olduklarını, davalılardan ----- tarihinde ---- imzaladıklarını bu sözleşme ile ----- merkezinde iş yeri açılacağının kararlaştırıldığını davalı tarafından sözleşme kapsamında yapılan ödemelerin geciktirilmesi veya ödenmemesi iş konseptine aykırı davranılması sebebiyle ---- tarihi ile ihtarname gönderilerek ve daha sonra ----- tarihli ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, fesihe rağmen davalıların restoranı ve davacı markasını kullanmaya devam ettiklerini ayrıca davalıların sözleşme kapsamı dışında ------ adresinde de dava konusu marka ile bir restorant açtıklarını, davacının buna muvafakat vermediğini, davalıları kötü niyetli olduğunu, bu durumun marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini belirterek tespiti, durdurulması ve önlenmesine, şimdilik 10.000 TL Maddi tazminat ve 10.000 TL itibar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, Davalıların işletmekte olduğu ---- restoranı, ------- restoranı ve dava dilekçesinde belirtilen internet sitelerindeki adreslerinde yer alan sosyal medya hesaplarında gerçekleştirilmekte olan müvekkili şirketin adına tescilli ------- markasına tecavüz fiilleri ile haksız rekabet eylemlerinin ------ sınırları içerisinde teminatsız olarak durdurulmasına, müvekkili adına tescilli marka haklarına tecavüz edilmek sureti ile davalılar tarafından üretilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara bulundukları yerde tedbir konularak el konulmasını ve saklanmasına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların sözleşmede yer alan 17. madde gereğince tahkim şartına haiz olduğunu bu sebeple görevli ve yetkili yerin -------- olduğunu belirterek ayrıca zaman aşımı itirazında bulunduğu, davacı tarafça yaptırılan tespitin görevsiz mahkemede yaptırıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin usulüne uygun olarak feshedilmediğini, bu sebeple sözleşmenin halen geçerli olduğunu, belirtilen fesih sebeplerinin gerçek olmadığını, davaya konu restoranların işletilmediğini, markanın kullanılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E:Dava, Davacı adına tescilli ------markasının kullanıma ilişkin taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesi sebebiyle ayrıca davalıların sözleşme kapsamı dışında dava konusu marka ile farklı yerde iş yeri açtığı yönündeki marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiasına dayalı maddi ve itibar tazminatı konusuna ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan --- tarihli bilirkişi raporunda; Davalı -------- elde etmiş olduğu cirolar bütün satışlarında elde etmiş olduğu cirolardır. Hangi satışlarında ne kadar ciro elde ettiği defter kayıtları üzerinden tespit edilemediğinden hesaplama toplam ciro üzerinde yapıldığı ve Toplam Lisans Bedeli 1.358,591,50 TL. olarak hesaplandığı, Davalı ------ beyan etmiş olduğu ---- ekinde yer alan Gelir tablolarının incelenmesinde ----- Tarihine kadar 258.750,00 TL.satış cirosu elde ettiği,ancak bu cironun lokanta işletmeciliği cirosu olmadığı, Toplam satış ciroları içerisinde ---- alanında elde etmiş oluğu cirolar -----hesabında gösterilmiş,2021 yılı içerisinde elde etmiş olduğu toplam ciro içerisinde lokanta işletmeciliğinde elde etmiş olduğu ciro tutarı ayrı olarak hesaplanamadığı için hesaplamaya toplam ciro dahil edilmiştir. ( ------- Değişik İş dosyasına sunulan Bilirkişi raporunda 13.12.2021 tarihinde davalı adresinde keşif yapıldığı ancak işyeri kapısının kilitli olduğu tespit edilmiştir. Davalı ------yönünden 627.288,74 TL.Lisans bedeli hesaplandığı, Tespit ve görüşlerimizi nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemenize ait olmak üzere raporlarını sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan 16/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Kök raporumuzda Davalı------- elde etmiş olduğu cirolar bütün satışlarında elde etmiş olduğu cirolardır. Hangi satışlarında ne kadar ciro elde ettiği defter kayıtları üzerinden tespit edilemediğinden hesaplama toplam ciro üzerinde yapıldığı ve Toplam Lisans Bedelinin 1.358.591,50 TL. olarak hesaplandığı, şeklinde açıklamalarımızda yönelik ek açıklamamız aşağıdaki gibidir. Toplam cirodan kasıt cironun ne kadarının ----bedeline kadarının çay ve kahve satışı olduğu yönünde defter kayıtları üzerinde tespit yapılamadığı için ------ toplamı üzerinde hesaplama yapıldığı yönündedir.Nitekim davalı vekilinin sunduğu satış fatura listeleri açıklamalarına bakıldığında bütün fatura açıklamalarında “Toptan satış faturası- ---- açıklamalarının yer aldığı görülecektir. Davalı ------ satış fatura açıklamalarında anlaşılacağı gibi satışlarının ----satışları olduğu ayrıca ----bulunmadığı görülecektir.Kök raporda yapılan Lisans bedeli hesaplaması bu satışlar üzerinde yapılmış olup değerlendirmeye alınıp alınmayacağını takdirinin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, ---- tarihli Ön İnceleme Tutanağında”davalılara ait -----arası dönemlere ait ticari defterlerini ibraz etmeleri” yönünde karar verildiğinde Kök raporumuzda davalı ------yönünde hesaplama------ yılından dava tarihine kadar olan dönem esas alınarak hesaplama yapılmış olup takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Davacı tarafından davalı --- firmasına en son ---- tarihinde royalti faturası düzenlenmiş olup, bu tarihten sonra defter kayıtlarında herhangi bir --- kaydına rastlanmadığı ,---- faturası konusunda görüşlerimizde her hangi bir değişiklik olmadığına dair raporunu sunmuştur .Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; Davacının ---- numaralı --- ibareli markanın ---- numaralı --- ibareli markanın ---- numaralı ---- ibareli markanın--- Sınıfta tescilli sahibi olduğu, davacı ile davalı---- tarihli ---- sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme kapsamında ------- açma izni verildiği diğer davalı ---- işletmeci olarak tayin edildiği, daha sonra sözleşmeye aykırılık iddiasıyla ayrıca sözleşme kapsamı dışında ---- açılması nedeniyle davacı tarafından ------- fesih ihtarnamesi gönderilerek sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği, davacı tarafından marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet nedeniyle maddi ve itibar tazminatı talebinde bulunulduğu, davalılarca davanın reddinin talep edildiği, ------- Sulh Hukuk Mahkemesinden aldırılan bilirkişi raporunda ----- yaptırılan tespitte iş yerinin kapalı olduğu fakat tabela ve iş yeri iç duvar konspetlerinde ---- markasının kullanıldığının tespit edildiği, ----- yapılan tespitte ise yine ------- markasının kullanıldığının tespit edildiği, tespit tarihinin ------ olduğu, mahkememizce aldırılan 15/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı kullanımlarının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, maddi tazminat yönünden ise lisans bedeli üzerinden yaptırılan hesaplamada davalı ----- yönünden 627.288,74 davalı -------- yönünden ise 1.358.591,50 TL hesaplama yapıldığı, daha sonra itirazlar üzerine aldırılan 16/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı ------- yönünden 581,669,71 TL olarak hesaplama yapıldığı, buna göre tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı ile davalı ------ arasında 28/03/2014 tarihli franchise sözleşmesi kapsamında davacıya ait ---- markasının kullanımının kararlaştırıldığı, diğer davalı ------- işletmeci olarak yer aldığı, öncelikle her ne kadar taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesinin 17/1. Maddesinde sözleşme ihlalinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda --------yetkili kılınmış ise de huzurdaki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık olmayıp sözleşmenin feshinden sonra davalılarca kullanıldığı iddia edilen markaların tecavüz ve haksız rekabet teşkil edip etmediği hususunda olduğu bu nedenle mahkememizin yetkili ve görevli olduğu davacının ---- markasını hem ----- hem de ----- nezdinde tescilli sahibi olduğu, davacı tarafından franchise sözleşmesinden dönülmek suretiyle sözleşme düzenlediği, ----- sözleşmenin feshine ilişkin ---- tarihinde fesih ihtarnamesi gönderildiği, daha sonra bu defa davalı---- resmi adresine ----- tarihli fesih ihtarnamesi gönderildiği ve ihtarmanenin ----tarihinde tebliğ edildiği bu ihtarname içerisined ---- tarihli fesih ihtarnamesine de yer verildiği fakat tebliğin ------ tarihinde yapılmış olması sebebiyle davalıların bu tarih itibariyle temerrüde düşmüş sayıldığı, davacının tescilli marka sahibi olması sebebiyle ------ sözleşmesinden dönebileceği, sözleşmeden dönme nedeniyle davalıların zarara uğrayıp uğramadığı hususunun ayrı bir yargılama konusu olduğu, davacı tarafından sözleşme feshi ile davalılarca markanın kullanılması men edilmesine rağmen davalılarca 08/10/2018 tarihinden sonraki kullanımların marka hakkına tecavüz teşkil ettiği aynı zamanda Türk Ticaret Kanunun 55/1-a)4 maddesi uyarınca da haksız rekabet teşkil ettiği yine davalılar tarafından davacı ile mutabakata varılmaksızın -------- isimli iş yeri açtığı bu kullanımın da tamamen sözleşme kapsamında dışında olduğu davacının muvafakati olmaksızın yapılan bu kullanımın da yine marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, diğer davalı ------ da davaya konu işyerlerini işleten olması sebebiyle işletme hakkını aldığı -------- birlikte sorumlu olduğu, davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi tazminat talebinde bulunabileceği, maddi tazminat yönünden davalıların ticari defterleri üzerinde SMK 151/2-c) kapsamında yapılan incelemede, -------- cevabi yazısına göre elde edilen cironun %10 ' un lisans bedeli olarak belirlenebileceğinden her iki davalının davaya konu ----markası ile elde ettiği ciro toplanarak bu bedelin %10' u hesaplandığında, davalı ---- yönünden 581.669,71 TL davalı ------ ise 1.358.591,50 TL olmak üzere toplam 1.940.261,20 TL maddi tazminat hesap edildiği, davalıların bu bedelden müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları yine davacı tarafından SMK 150/2. Maddesi uyarınca itibar tazminatı da talep etmiş buna göre yapılan değerlendirmede ise davalılarca----------markası ile kurulan işletmelerin zaman içinde kapatıldığı, dışarından bu şekilde ortalama tüketici nezdinde sürekli olarak kapalı olması, dışarıdan dükkanın içerisinin işletmeye hazır bir şekilde olmayarak dağınık bir vaziyette görünmesinin tüketici nezdinde davacı markasını olumsuz bir intiba bırakabileceği veya davacıya ait markanın ticari yönden başarılı olamadığı şeklinde olumsuz izlenimler uyandıracak olması sebebiyle davacının itibar tazminatında haklı olduğu kanaatine ulaşıldığından davanın tümden kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Davanın KABULÜ ile davalılar tarafından davacının------ markasına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, davalılarca ------- markasının her türlü fiziki, internet ve sosyal medya ortamında kullanımının yasaklanmasına, markanın kullanıldığı her türlü tabela, basılı evrak, reklam malzemeleri, fatura vs. Her türlü materyale el konulmasına, 1.940.261,20 TL maddi tazminatın ve 10.000,00 TL itibar tazminatının 08/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Hükmün kesinleşmesi halinde masrafları davalılardan alınmak üzere -------- yayın yapan 3 büyük gazeteden birinde ilanına,
1-Alınması gereken 133.222,34 TL harçtan Peşin alınan 80,70 TL peşin harç + 260,77 TL peşin harç ve 32.964,04 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik alınan 99.916,83 TL TL harcın davalılardan tahsiline, hazineye gelir kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan toplam 7.919,75 TL yargılama gideri ve 33.305,51 TL harç toplamı ve ------- D.iş sayılı dosya giderleri 2.450,00 TL olmak üzere toplam 43.675,26 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Tecavüzün tespiti talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
4-İtibar tazminatı talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Maddi tazminat talebi yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 273.428,73 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2025