T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/202 Esas
KARAR NO:2024/191
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:16/10/2023
KARAR TARİHİ: 03/12/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan ) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ------------------ alanda faaliyet gösteren saygın bir şirket olup müvekkil tarafından üretim ve satışı yapılan ürünlerin tüm hakları da davacıya ait olduğunu, davacı söz konusu ürünleri, tasarlamak, geliştirmek, üretmek ve piyasada saygın hale getirmek için büyük emek, sermaye ve zaman harcamış olup söz konusu tasarımların satışları davacı firma için ciddi bir gelir kaynağı oluşturduğunu, davalıya ait gerek ------ hesabında gerekse ------------------ müvekkil tarafından yapılan ve dolayısıyla bütün hakları davacıya ait olan ----------- davalı tarafından satışa sunulduğu tespit edildiğini, davalı şirket, davacının tasarım ürününün aynısını veya belirgin bir şekilde benzerini üretmek, bu tasarımı ve bu tasarımın uygulandığı ürünleri piyasaya sunmak, satmak, ticari amaçla kullanmak ve bu amaçla depolamak, elde bulundurmak sureti ile kanun hükümlerine açıkça aykırı hareket ettiğini, Davalı şirket, davacı tarafça tasarlanmış ve davacının hakkına tecavüz eder mahiyetteki ürünlerini üretmekte ve piyasaya sunmak sureti ile satışını yaptığını, tekrar belirtmek isteriz ki davacı söz konusu ürünleri tasarlamak, geliştirmek, üretmek, piyasada tanıtmak ve saygın bir hale getirmek için büyük emek, sermaye ve zaman harcadığını, işbu ihlallerin durdurulması adına --------- ihtarname gönderildiğini, davalının tecavüz ve aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden hukuka aykırı fiili devam ettiğini, devam eden bu fiiller nedeni ile davacının daha çok zarara uğrama tehlikesi altında bulunduğunu, davalı şirketçe yapılan bu fiiller, aynı zamanda haksız rekabet fiilleri arasında sayıldığını, Davalı, aynı zamanda haksız rekabet teşkil eden bu fiilleri ile davacının büyük zaman ve emek harcayarak oluşturduğu ürünün özellikle kalitesi ve kaynağı hakkında halkta yanlış anlamaların ve aldatmanın oluşmasına sebebiyet verdiğini, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak --------- numarası ile Arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını, müzakereler sonucu anlaşılamamış olup son tutanak dilekçemiz ekinde mahkemenize sunulduğunu, davacının uğradığı zarar sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüz dolayısı ile yoksun kaldığı kazancı da kapsadığından, yoksun kalınan kazancın da maddi zarar içersinde hesaplanması gerektiğini, davacının yoksun kaldığı kazancın hesaplanmasında "tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin rekabeti olmasaydı tasarım hakkı sahibinin tasarımı kullanması sebebi ile elde edebileceği muhtemel gelire göre" yoksun kalman kazancın hesaplanması gerektiğini, maddi zarar miktarının ancak mahkemenin yapacağı inceleme neticesinde ortaya çıkacak olması nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00-TL zararın davalı taraftan tazmini Sayın Mahkemenizden talep zorunluluğu olduğunu, tecavüze konu tasarımın davalı tarafından haksız olarak kullanımı sonucunda davacının manevi olarak da zarar gördüğünü, davalının fillerine devam etmesi bu zararın devamına neden olduğunu, söz konusu tasarım davacının bir eseri niteliğinde olduğunu, bir kişinin eserine vaki tecavüzün, eser sahibine vereceği manevi zarar Sayın Mahkemenizin de takdirinde olduğunu, anılan sebeple davacının uğramış olduğu manevi zarar dolayısı ile 10.000,00-TL manevi zararın davalı taraftan tazmini Sayın Mahkemenizden talep zorunluluğu hâsıl olduğunu, söz konusu tecavüzün ve haksız rekabetin, davacıda itibar ve gelir kaybına neden olmasının yanı sıra; toplumda ürünün kalite ve kaynağı konusunda oluşacak yanlış bir kanaatin ve tüketicilerin aldatılmasının telafisinin mümkün olmaması nedeni ile öncelikle tedbiren ürünün yayınlandığı ------- kaldırılmasına yahut erişimin engellenmesine, neticeten söz konusu ürünün toplatılmasına, ürünün yayınlandığı ----------- kaldırılmasına, haksız rekabetin ve tecavüzün menine, davacının ileride telafisi zor zararlarının önlenmesi ve alacağının güvence altına alınabilmesi ile dava sonunda verilecek kararın infazının sağlanabilmesi için ---------- araştırma yapılarak varsa davalı tarafa ait menkul ve gayrimenkul mallar, üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ile bankalardaki mevduatları üzerine ihtiyati tedbir kararı verilmesini davacının ileride telafisi zor zararlarının önlenmesi ve alacağının güvence altına alınabilmesi ile dava sonunda verilecek kararın infazının sağlanabilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, tedbiren ürünün yayınlandığı ------------- adresinden kaldırılmasına yahut erişimin engellenmesine, tecavüzün ve TTK hükümlerine göre haksız rekabetin bulunmasının davacının itibar ve gelir kaybına neden olmasının yanı sıra; toplumda ürünün kalite ve kaynağı konusunda oluşacak yanlış bir kanaatin ve tüketicilerin aldatılmasının telafisinin mümkün olmaması nedeni ile söz konusu ürünlerin toplatılmasına, ürünün yayınlandığı ----------- adresinden kaldırılmasına ile haksız rekabetin men’ine, davalının davacının tasarım haklarına tecavüzünün meni ve refine, tecavüz teşkil eden ürünlerin ve üretimde kullanılan araçların şekillerinin değiştirilmesi veya tasarımdan doğan haklara tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik davacının uğramış olduğu zarara karşılık olmak üzere 1.000,00-TL maddi ve 10.000,00-TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ----- mamul tekstil ürünlerinin alımı, satımı, imalatı, ithalatı ve ihracatını yapan ve başka pek çok alanda faaliyet gösteren nitelikli bir şirkettir. --------- yaptığı, tüm haklarına sahip olduğu özgün tasarımlarıyla tekstil ve moda camiasına pek çok yenilik kazandırdığını, davacının yaklaşık 3 sene önce ürettiğini ve tescilsiz tasarım hakkına sahip olduğunu iddia ettiği ürünü, davacı tescillendirmeye yönelik bir aksiyonda bulunmamış, bu yönde tescil almaya yönelik bir adım atmadığını, davacının tescilsiz tasarım haklarına sahip olduğunu iddia ettiği ürün ile davalıya ait olan ve üzerinde davacının hak talep ettiği ürün arasında kopyalama, aynısının üretilmesi ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin üretilmesi yönünde bir ilişki bulunmadığını, davacının tescilsiz tasarım hakkı olduğunu iddia ettiği ve üzerinde iddia hak ettiği, davalıya ait olan ürün delillere eklenmiştir. İki ürünün arasındaki zayıf benzerlik ve farklılıklar kolayca gözlemlenebilecek, kopya veya aynısı olmadığı sonucuna varılacağını, davalıya ait ürün farklı kumaşlar, farklı kalıplar ve farklı aksesuarlarla üretildiğini, iki ürünün de etek-takım kategorisinde yer alması, aralarında birbirinin kopyası veya aynısı olduğuna dair bir ilişki kurmadığını,----- arasında haksız rekabet doğmasına sebep olacak, davacı firmanın sığ benzerliklerden lehine faydalanarak tekelleşmesine neden olacak, kanunla bağdaşmayan biçimde tescilsiz tasarımlar öne sürülerek bu ve benzeri davaların yaşanmasına sebebiyet vererek ardı ardına ---- oyalayacak, Türk ticaret hayatını olumsuz yönde etkileyecek, hukuksal bir dayanağı olmayan bu yargılamanın durdurulmasını ve ön inceleme sonucu tahkikat aşamasına geçilmesinin iptalini, Yargılama giderleri ile olası vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere yaşanacak olası ticari, maddi ve manevi zararların tazminatının işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıdan alınarak davalıya verilmesini” talep ettiği anlaşıldı.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, davacı adına olduğu iddia edilen tescilsiz tasarımı davalı tarafından kullanılıp kullanılmadığı maddi manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda; Davacının ------ tarihinde davaya konu tasarım sunulmuş olduğu, Davalının ------- tarihinde davaya konu tasarım sunulmuş olduğu tespit edilmiştir. Tasarım Yönünden İncelemeler Sonucunda: Üst ve alt tasarımın tesettür giyimde her mağazada var olabilecek yenilik ve ayırt edici özelliği olmadığı, anonim bir tasarım olduğu , Tasarımlar arasında benzerliği dikkat çekecek tek unsurun üst bedendeki taşlı aksesuar yerleşimin olduğu, tasarım Hukuku Yönünden İncelemeler Sonucunda Tekstil-tasarım uzmanı heyet üyesi tarafından “tasarımlar arasında benzerliği dikkat çekecek tek unsurun üst bedendeki taşlı aksesuar yerleşimin olduğu, üst ve alt tasarımın tesettür giyimde her mağazada var olabilecek yenilik ve ayırt edici özelliği olmadığı, anonim bir tasarım olduğu” tespitleri doğrultusunda, SMK'nun 56. maddesi uyarınca yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmaması nedeniyle koruma şartlarının gerçekleşmediği şeklinde rapor sunulduğu görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava tescilsiz tasarım hakkına dayalı tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup davacı tarafından davalı tarafından kullanılan -----ismi ile satışı yapılan ürünlerin tasarımının davacıya ait olduğu iddiasında bulunulduğu, davalı şirket yetkilisi tarafından davanın reddinin talep edildiği, mahkememizce aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait olduğu iddia edilen tasarımın tescilsiz olduğu, koruma süresinin dolduğu, ayrıca yeni ve ayırt edici niteliğe de sahip olmadığı yönünde görüş bildirildiği, buna göre tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde davaya konu tasarım kadın elbisesine ilişkin olup kadınlar için tasarlanan elbiseye ilişkin olup davacının instagram hesabında ilk olarak 19/12/2020 tarihinde kamuoyuna sunulmuş olduğunun, bilirkişi tarafından tespiti yapıldığı, davalının ise benzer olduğu iddia edilen tasarımın ilk olara 11/05/2023 tarihinde instagram hesabında paylaştığı, tescilsiz tasarımların koruma süresi SMK 69/2 maddesi uyarınca kamuoyuna ilk sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl olup bir tescilsiz tasarımı bu hükme göre korunması için SMK 56. Maddesi uyarınca yeni ve ayırt edici olmasının gerektiği, tasarımın yeni ve ayırt edici olup olmadığı hususu mahkememizin uzmanlık alanı dışında olduğundan aldırılan bilirkişi raporunda davacıya ait olduğu iddia edilen tescilsiz tasarımın her mağazada olabilecek anonim bir tasarım şeklinde olduğu ,yeni ve ayırt edici olmadığı, ayrıca davalı ile benzerliğinin de sadece üst bedendeki taşlı aksesuar yönünden olduğu, bu bakımdan davacının tescilsiz tasarımının korunmasından yararlanamayacağı gibi tasarım yeni ve ayırt edici olmadığından ---- kararlarında da belirtildiği üzere haksız rekabet hükümlerinden de faydalanamayacağı anlaşıldığından davanın reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
HÜKÜM:Davanın REDDİNE,
1-Alınması gereken 427,60 TL harçtan alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile kalan 157,75 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 1.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Manevi tazminat karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince takdir olunan 10.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı vekilinin yokluğunda davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/12/2024