T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/25 Esas
KARAR NO: 2023/230
DAVA: Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ: 09/01/2023
KARAR TARİHİ: 29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin kardeşler arasında kurulmuş olan bir aile şirketi olduğunu, şirket müdürü olan kardeşlerden----- ile birlikte hareket ederek, müvekkiline davalı şirketin ticari faaliyetleri ile ilgili herhangi bir bilgi ve belge vermediğini, 2021 yılı ortaklar genel kurulunun yasal süresi içinde yapılmadığını, belirterek şirket ortaklığının huzurlu ve güvenli yürütülmesinde etkin unsur olan aydınlanma/bilgi alma hakkı dikkate alınarak, ve yine gerek genel kurul zabıtlarında ve gerekse gönderilen cevabi ihtarnamelerde yer alan ve de başta yukarıda kısaca ilzah edilen usulsüz hususları kapsama almak üzere gerekli denetim ve incelemeleri yapmak üzere özel denetçi tayini ile belirtilen hususlar hakkında gerekli incelemenin yapılmasına ve şirketin ilgili konulardan dolayı normal işleyiş içinde olup olmadığının raporla tespitine yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirket ortaklarından ---- payını 25.12.2002 tarihinde payının tamamını diğer ortaklara devretmek sureti ile ortaklıktan ayrıldığını, şirket ortaklarından ---- ise 04.02.2022 tarihinde Vefat etmesi üzerine ortaklık payı mirasçılarına miras payları oranında intikal ettiğini, müvekkil şirketin bağımsız denetime tabi olmasının yanında davacının ortaklıktan çıkma ve ortaklık payının ödenmesi iradesi ile birlikte şirketin bütün defter ve kayıtlarını belirlediği uzmanlar aracılığı ile incelemekte olduğu dikkate alındığında özel denetim yapılmasının şartları oluşmadığını belirterek, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, davalı limited şirkete özel denetçi atanması taleplidir.Dava; TTK 614/5 maddeye dayalı olarak açılmış olan; şirket ortaklarına bilgi alma ve inceleme yapma hakkına ve TTK m. 438 vd. Hükümleri gereğince özel denetçi atanması talebine ilişkindir.Davacının bilgi edinme hakkı için ----noterliğinin 14/10/2022 tarih,----- yevmiye numaralı ihtarnamesini davalı şirketlere ve yönetimine gönderdiği, davalı şirketin de-----Noterliğinin 17/10/2022 tarih ----- yevmiye nolu cevabi ihtarname ile davacıların göndermiş oldukları hususlarda davacıların şirket ve şirket ortaklarına çekmiş oldukları ihtarnameler incelenmiştir. Şirketin 19/09/2022 tarihinde yaptığı genel kurul toplantısında, davacının TTK nn420. Maddesine göre erteleme talebi üzerine toplantının ertelenmesine karar verildiği ve ertelenen genel kurul toplantısının 19/10/2022 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.Limited şirketlerde özel denetçi atanması talebinde TTK.nun 635. maddesinin yollamasıyla TTK.nun 438 vd maddeleri kıyas yoluyla uygulanacaktır. Özel denetim kurumu 6102 sayılı TTK madde 438-444 arasında ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. TTK m. 438-439'a göre bir pay sahibinin pay sahipliği haklarını kullanabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların açığa çıkartılması için genel kuruldan özel denetçi atanması istenebilir. Bu talebin genel kurul tarafından reddi halinde azınlık (esas sermayenin 1/10 sahip) pay sahipleri üç ay içinde mahkemeden özel denetçi isteme hakkına sahip bulunmaktadır.
Özel denetim hakkının keyfi ve kötü amaçlı kullanılmasını önlemek amacıyla T.T.K.'da bazı şartlara yer verilmiştir. Buna göre, bir pay sahibinin özel denetim talebinde bulunabilmesi için gerekli ön şart pay sahibinden önceden bilgi alma veya inceleme hakkını kullanmış olmasıdır. Anonim şirket pay sahiplerinin bilgi alma veya inceleme hakkı, T.T.K.'nun 437. Maddesinde düzenlenmiştir. Özel denetim talebinde bulunulduğunda, bilgi alma veya inceleme hakkının gerçekleştiği genel kurul tutanağında özellikle belirtilir. Bu hak kullanılmadan pay sahipleri özel denetim yapılmasını isteyemez. Kanun koyucu bu sayede, şirket dışı menfaat sağlamak, bir kararı önlemek veya taktik bir üstünlük elde etmek amacıyla talepte bulunarak özel denetim kurumunun kötüye kullanılmasını önlemeyi amaçlamıştır. Kanun koyucu, özel denetim kurumuna feri'i bir nitelik kazandırmak istemiştir. Bu feri'ilik, kişisel, maddi ve şekli bir görünüme sahiptir. Her şeyden önce, pay sahibi, bilgi alma ve inceleme hakkını (T.T.K. Md. 437) kullanmalıdır. Yönetim kurulu, açıkça eksik veya tatminkar olmayan ya da doğrulukları bakımından var olan şüpheleri ortadan kaldırmayan bu bilgileri pay sahibine vermeyi reddederse, pay sahibi özel denetim talebinde bulunabilir.(------Netice olarak, T.T.K.'nun 439. Maddesinin 2. Bendine göre; dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları halinde özel denetçi atanacaktır.Davacının, hazirun cetveline göre, şirket esas sermayesinin 1/10'dan fazlasına sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle mahkemeden özel denetçi talep hakkına sahip azınlık olduğu, davacının aktif husumetinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.Genel kurul özel denetçi atanması talebi yönünden bir karar da verememiştir. (Toplantı tutanağında 50.000 adet kabul oyuna karşılık 50.000 adet red oyu ile karar alınamadığı belirtilmiştir. Red oyu verenlerin kim olduğu anlaşılamadığı gibi muhalefet de yoktur.)Davalı tarafın sunmuş oldukları tutanak içeriklerine göre; davacı tarafın genel kurul toplantı tutanağında şirket bilanço ve hesaplarını inceleyemediğini beyan ederek toplantının ertelenmesini talep ettiğini, bilahare toplantının ertelendiğini ve yönetim kurulunda yeniden toplantı kararı alındığı, davacının genel kurul toplantısından önce defter ve kayıtları incelediği, bu durumun tutanakla imza altına alındığı anlaşılmakla TTK'nun 439. Maddesi anlamında özel denetçi istemesini gerektirir şartların oluşmadığı zira şirket hesaplarını inceleme imkanı bulduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca dava dilekçesindeki iddiaların sunuluş şekli itibariyle sorumluluk davasının konusunu oluşturacağı anlaşılmış; koşulları oluşmayan özel denetçi atanması isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Koşulları oluşmayan özel denetçi atanması talebinin REDDİNE;
2- Alınması gerekli harç tam alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına
4- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
6- Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, TTK.nun 440/2 maddesi uyarınca KESİN olarak oybirliği ile karar verildi.