T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/807 Esas
KARAR NO : 2023/73
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/11/2021
KARAR TARİHİ: 31/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı------- davalılar arasında (Her ne kadar davalılardan sadece --------- imzalamış olsa da her iki davalı da sözleşmeye taraftır.) ---- tarihli sözleşme imzalandığı, mezkür sözleşme gereğince; davalıların, davacının ---------- teslim etmek şartıyla ------------ tarihinde yerine getirmeyi sözleşme ile taahhüt ettiği, davalı ---- sözleşmede kararlaştırılmış edimlerini anlaşmalı olduğu diğer davalı ------aracılığı ile yerine getireceğini beyan ettiği ve davacının çek ile yapacağı ödemelerde hamil olarak ---- şirketinin gösterilmesini belirttiği, mezkür çeklerin davacı tarafından davalı --------- elden teslim edildiği, davalıların, davanın açıldığı tarih itibari ile edimlerini yerine getirmedikleri, davacının sözleşmede yazılı olduğu üzere; davalıların hesabına ----------------adet çeki davalılara teslim ettiği, davalıların; sözleşme ile kararlaştırılan edimlerini eksik olarak ifa ettikleri gibi, eksik olarak yerine getirilen ifanın ayıplı ve kötü ifa mahiyetinde olduğu, davacının daire sattığı taşınmaz --------- çalışmaması sebebiyle tüm eşyalarını, hastalarını, yaşlılarını taşıyarak katlara çıkartmakta olduğu, kendilerine asansörlü daire satıldığını beyan eden taşınmaz maliklerinin, haklı olarak davacıdan edimini yerine getirmesini bekledikleri, davalıların ayıplı, kusurlu ve eksik ifasının davacının ticari itibarının zarar görmesine sebebiyet verdiği, davacının davalıları defalarca ihtar etmesine karşın davalıların sürekli oyalama taktikleri ile davacının haklı talebini sürüncemede bıraktığı, sözleşme konusu projede yerinde inceleme ve keşif yapılmasının gerektiği, keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığında davalıların edimlerini yerine getirmediklerinin görüleceği,-------- bedelli çeke konu edilen asansör hizmetinin yerine getirilmediğinin, delil tespiti, keşif incelemesi yapıldığında görüleceği, davalıların, söz konusu hizmeti yerine getirmedikleri halde davaya konu edilen çekin vadesi geldiğinde çeki tahsil edip haksız kazanç elde edecekleri, davalıların hizmetini ifa etmediği bir iş sebebiyle haksız kazanç elde etmemesi için Mahkemece çekin ait olduğu muhatap bankaya ödeme yapılmaması hususunda tedbir mahiyetinde yazı gönderilmesi gerektiği, -------tarafından düzenlenmiş olan alacaklısı olarak davalı ------- gözüktüğü çek açısından davacının borçlu olmadığının tespiti için işbu menfi tespit davasının açıldığı, bu nedenlerle, dava konusu edilen------------- tarafından düzenlenmiş olan alacaklısı olarak------- çek hesabından ödememe yapılmaması için -------- bankaya tedbir mahiyetinde yazı yazılmasına, ------- üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesinin yapılması suretiyle delil tespiti yapılmasına, delil tespiti ile birlikte davacıya eksik kalan işi yapma /yaptırma yetkisinin verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesinin talep edildiği, belirtilmiştir.
Davalı --------vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin, ------yanında proje hizmeti verdiği, davalının davaya konu olan sözleşmeye taraf durumunda olmadığı, sözleşmeye taraf olmayan davalı şirketin sözleşmeye aykırılıktan sorumlu tutulamayacağı sebebiyle davanın davalı yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, esasa ilişkin olarak, davalı şirketin sorumluluğu kabul etmediği, ----- onayı için randevu alınması gerektiği, ------ verilmesi için bakanlık onaylı firmadan yetkili denetçilerin gelmesi ve asansörün --------- uygun olup olmadığının denetlenmesi gerektiği, asansörün mevzuata uygun olması durumunda ------verildiği,------ uygulama projesi ------- için gerekli olduğu, yani asansör ruhsatı alınması için öncelikle --------- alınması gerektiği, ------- alındıktan sonra; asansörün avam projesiyle birlikte dosya oluşturulduğu ------ başvurulduğu, --------- yetkili makine -------- tarafından--------- düzenlendiği, bu rapor onaylanırsa asansör yapı ruhsatı verileceği, ------------------- gerektiği, işbu davaya konu işte, davalı şirketin asansörün ----almak için yetkili kurumdan randevu aldığı,-------denetimi sonucunda; davaya konu olan asansöre ------ verildiği, davalı şirketin, ----- sonra asansörün avam projesini içeren dosya ile ----- başvurduğu,--------- bir makine mühendisi teknik elemanın ve bir makine mühendisi teknik yöneticinin ------- tarihinde onaylandığı, davacının dava dilekçesinde "Davalılar, davalının açıldığı tarih itibariyle edimlerini yerine getirmemişlerdir." şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, davalı şirketin ------- tarihinde, ----- tarihinde aldığı, işbu davanın ise ----- tarihinde açıldığı, davalı şirketin gerek -------- gerekse ------ edimlerini eksiksiz yerine getirdiği, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığı, Mahkeme'nin takdir etmesi durumunda bu durumun ------ sorularak da ispat edileceği, davalı şirketin asansörün süreciyle ile ilgili sorumluluğunun------ alınmasıyla sona erdiği, davacının elden teslim etmiş olduğu ------- tarafından düzenlenmiş çekin kendilerine iadesini, kendilerinin davalı şirkete karşı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalı şirketin--------- tarihinde aldığı, söz konusu çekin ise ---- tarihli olduğu, davalı şirketin diğer davalıya karşı ifa borcunu ---- tarihinde yerine getirdiği, söz konusu çekin ise -------- tarihli olduğu, bu sebepten dolayı davacının davalı şirkete karşı borcunun devam ettiği, söz konusu çekin iadesi talebinin reddinin gerektiği, bu nedenlerle, davalı şirketin sıfat yokluğundan davanın husumetten reddine, davaya konu olan çekin ödenmemesi için mezkür bankaya tedbir mahiyetinde yazı yazılmasının reddine, İİK 72/2 gereği teminat mukabilinde durdurulması ve bu hususta tedbir kararı verilmesi talebinin reddine, davacının kalan işi yapma/yaptırma yetkisinin verilmesi talebinin, davalı şirketin işi tam ve eksiksiz yapması sebebiyle reddine, davaya söz konu olan çekin davalıya teslimine ilişkin talebinin reddine, işbu menfi tespit davasının reddine, yargılama masraflarının ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği, belirtilmiştir.
Diğer davalıya tebligatın yapıldığı, davalının cevap dilekçesi ibraz etmediği görülmüştür.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Dava;-------- keşidecisi ------- çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından soyadı değişikliğine dair Mahkememe kararının sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce------- yazılan yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.----- çekin ödendiği bildirilmiştir.
Mahkememizce ---- günü bilirkişi refakatinde keşif icra edilmiş, dava konusu asansörle ilgili yapılan keşif sonrası, teknik inceleme tespit ve değerlendirmeleri içeren bilirkişi raporu ---- tarafından dosyaya sunulmuştur. Bilirkişi raporunun sonucunda özetle: Dava konusu asansörün ------ taşıma kapasiteli, makine daireli insan asansörü olduğu, Asansörün çok sayıda eksiklikleri olduğu ve ------ olmadığı, davalı ve davalı firmanın imal edip davacının apartmanına montajı yapılan dava konusu insan asansörünün AYIPLI olduğu, kullanılmasının uygun olmadığı, tespitinde bulunmuştur.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere dosya nitelikli hesaplama uzmanı, makine mühendisi ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdii edilerek, rapor alınmıştır. ---- tarihli bilirkişi raporunda özetle: Sözleşme bedelini ilişkin olarak davacı tarafından davalılara toplam---- ödeme yapıldığı, ödemenin ---------bedelli çek verilmek suretiyle yapıldığı, bankadan gelen yazıya göre, işbu çekin bedeli de davacı tarafından ödendiği, dava dosyasına ----------tarafından gönderilmiş olan ----- yazının ekinde,----- yer aldığı, davalı--------- düzenlenmesi ve de asansörün apartman sakinleri tarafından kullanılmaya başlanması için gerekli olan işlerin yapılmış olduğu,, raporun-------- asansörde eksik ve hataların olduğunun, kabin içinde emniyet ve uyarıcı levhaların olmadığının ve özellikle ------- olmadığının, katlarda asansör kapı kasa etraflarının nizami olarak kapatılmadığının tespit edilmiş olduğu, raporun teknik kısmındaki bu beyana göre; davalı/---- tarafından yapılmış olan asansörde bir takım eksik ve ayıplar bulunmaktadır. Ancak anlaşıldığı kadarıyla bu eksiklik ve ayıplar, asansöre ------- ve asansörün apartman sakinleri tarafından kullanılmasına (kullanıma açılmasına) engel teşkil edecek derecede ayıp ve eksiklikler olmadığı, bu nedenle, asansörün yapımının tamamlanıp da Tescil başvurusunun yapıldığı tarih ------ itibariyle asansördeki eksiklikler ve ayıpların giderim bedeli saptanması gerektiği, davacı 80.000 TL'lik iş bedeli tutarından, ayıp ve eksikliklerin 07.09.2021 tarihi itibariyle hesaplanacak giderim bedeli kadar indirim yapma hakkına sahip olması gerektiği, saptanacak bu giderim bedelinin miktarı kadar davacının davalılara iş bedeli borcunun bulunmadığı, dolayısıyla da davalılara bu miktarda fazla iş bedeli ödemesi yaptığı, en son 25.000 TL bedelli çek ile, giderim bedeli miktarında fazla iş bedeli ödemesi yaptığı, tespitinde bulunmuştur.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Somut olayda, Mahkememizc ------ tarihli keşfe istinaden düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak davalı şirketin asansörün yapımında sözleşmeye aykırı biçimde ayıplı/eksik ifada bulunduğu sabittir.
Taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca sözleşme bedeli ve ödeme bilgileri şöyledir:
Davacı ------- davalı -------- tarihli sözleşme imzalandığı, mezkür sözleşme gereğince; davalıların, davacının ----- etmek şartıyla asansör hizmetini------bedelle sözleşme ile taahhüt ettiği, davalı şirketin ticari defterlerinde toplam---- bedelli iki adet fatura düzenlendiği, banka hesabı virmanıyla kapatıldığı, ------ yılı sonu itibariyle davalı şirketin davacıdan herhangi bir alacağının olmadığı, çeklerin defterine kaydedilmediği,----- ödemeye karşılık geldiği, faturaların toplam tutarının ise --------- ödemenin fazladan olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki eser sözleşmesinde götürü iş bedeli olarak kararlaştırıldığı dikkate alınarak, eserin fiziki olarak gerçekleşme oranı eksik ve ayıplı işlerde dikkate alınarak saptanması gerektiği gözetilerek, asansörün ayıplı ve kullanılamaz olduğu tespit edilmiş olup, iş bedeline uyarlanmak suretiyle, yüklenicinin almayı hak ettiği iş bedeli bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin ve verilen çeklerin asansör yapımına binaen düzenlendiği, yüklenicinin önceki bilirkişi raporlarına karşı ödemeler noktasında yaptığı esaslı itirazları da gözetip değerlendirilerek, iş sahibinin yapmış olduğu ve ihtilâfsız olan ödemeler düşülmek sureti ile, davacı tarafından fazladan ödenen -------bedelli çek nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığına kanaat edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davacının --------- olan çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, ----- davalılardan tahsili ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gerekli 1.707,75-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 426,94-TL peşin harcın mahsubu ile 1.280,81-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ve 426,94-TL peşin harç olmak üzere toplam 486,24-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından sarf edilen 419,90-TL keşif harcı ve 3.654,10 TL posta, tebligat, bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.074,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansı ile birlikte teminatın karar kesinleştikten sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ---------- tarafından karşılanan 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair; karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/01/2023