T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/256 Esas
KARAR NO : 2022/783
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 28/02/2018
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından -----numaralı -----Poliçesi ile sigortalanan------ ait 23 paketten oluşan 0.4 kv ana dağıtım panosu emteasının ------ nakliyesi işi davalı şirketler tarafından üstlenildiğini, söz konusu emtealar 06/04/2017 tarihli -----tahtında------- nolu davalı firmanın sorumluluğu altında----- nolu davalı tarafından taşınmak üzere -----plakalı araca yüklenildiğini, ancak aracın varış adresine ulaşmasını müteakip tahliye amacıyla ------ kapısı açıldığında araç içerisinde bulunan parçaların yüklenmiş olduğu gibi gelmediği ve emteanın hasarlandığının görüldüğü, hasar tutanakları tutulduğu, hasarın meydana gelmesinde her iki davalının da sorumlu olduğu, fatura ve yapılan tespitlere uyularak 150.171,67 TL sigortalı zararı, davacı şirket tarafından tazmin edildiği, sigortacı TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname içeriği gereğince halefiyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devraldığı ve TTK nın ilgili hükümleri gereğince davalılara rücu hakkı doğduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulü ile 22/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı-------vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Araca gönderici tarafından yüklenildiğini, istiflenen ve sabitlenen emtiayı taşıyan müvekkiline ait aracın ------- geldiği sırada sürücüsünün araç dorsesinde bir takım değişiklikler fark ettiğini, -----Limanına vardığında yükün devrildiğinin anlaşıldığını, devrilen yükün düzeltildiğini, alıcı tarafından teslimat sırasında hasar tespiti yapılarak tutanak düzenlendiğini, müvekkilinin üstlendiği taşıma işinin tabi olduğu ------Konvansiyonu 'un 17. Md yer alan düzenlemelere göre göndericinin yaptığı yükleme hatasından kaynaklanan hasarlardan dolayı taşıyıcının tazminat bağlamında sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin dava konusu zarara etkili olabilecek herhangi bir kusurlu eyleminin veya kasti bir hareketinin olmadığını beyan ettiği anlaşılmıştır.Davalı -------vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşıma işini müvekkilinin değil diğer davalının icra ettiğini, müvekkilinin somut olayda zarar sorumlusu olmadığını, tazmininden mesul tutulamayacağını, davanın reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.İhbar Olunan -------Şirketi vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket davada dahili davalı sıfatı taşımadığını, taraf sıfatı kamu düzenine ilişkin olduğu ilişkin olduğundan hakkında usul yasası hükümlerin göre dava açılamayan kişi ihbar talebi ile davalı sıfatı kazanamadığından aleyhine hüküm kurulamayacağını, dava konusu talepler müvekkili şirket tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinin teminatı kapsamı dışında olduğu, müvekkili şirketin dava konusu zarara ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu hasara ilişkin müvekkili şirkete başvurulduğu -------numaralı hasar dosyasının açıldığı, dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde, davaya konu zararın teminat dışında olduğuna kanaat getirildiğinden başvuru reddedildiğini, ayrıca gönderilen emtianın araca istiflenmesi ise gönderici firmanın çalışanları tarafından yapıldığı, bu kapsamda müvekkili şirketin ------ konvansiyonu m.17/4/c uyarınca istifleme hatalarından kaynaklanan zararlar nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, tüm bu sebeplerden dolayı somut davanın ------Karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcı sorumluluk sigortacı olan müvekkili şirkete ihbarında hukuki yarar bulunmadığı, davalı tarafın dava sonucunda sorumluluğuna hükmedilse dahi iş bu poliçe nedeniyle müvekkili şirkete rücuen tanzim talebinde bulunmasının mümkün olamayacağını beyan ettiği anlaşılmıştır.Davacı vekili tarafından cevaba cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafın yetki itirazının mesnetsiz olduğunu, davalı şirketin Genel Müdürlük adresinin ------olduğu, davalı vekilinin hasarın gönderici tarafından yapılmış olan yükleme sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle meydana geldiği, dolayısıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığına dair beyan ve iddiaları tamamen haksız olduğunu, bütün açıklamaların ------raporunda mevcut olduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davalı tarafın tüm itiraz ve beyanlarının reddi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle; taşınan eşyanın hasarlanması dolayısıyla ------ Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen tutarın rücuen tazminine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise, Davalı şirketlerce taşınan eşyanın taşıma esnasında hasara uğratılması dolayısıyla sigortalıya ödenen paranın rücu şartlarının mevcut olup olmadığı, meydana gelen zarardan kimin sorumlu olduğunun tespitine ilişkin olduğu belirlenmiştir.
Mahkememiz 16/01/2020 tarihli ----nolu celse ---- nolu ara kararı gereği, davacının açmış olduğu ------ tefriki ile ayrı bir esas kaydı yapılmasına karar verildiği, Mahkememizce tefrik edilerek ------Karar sayılı dosyası ile yetkisizlik kararı verilen dosyanın ------ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -------Karar sayılı kararı ile dosyamızda birleştirme kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşıldı.Hasar dosyası, sigorta poliçesi ve yapılan ödemelere ilişkin kayıtların davacı sigorta şirketinden celp edildiği, tüm deliller toplanarak 31/01/2020 tarihli ara karar gereği, dosyanın ------ alanında uzman bilirkişi ile ---- bilirkişi ye tevdine karar verilmiş, 18/06/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "-----8 araç ile ----- / ---- şevki gerçekleştirilen trafo, güç panosu ve bağlantı elemanlarından oluşan ------- plaka sayılı araç ile sevk edilen güç dağıtım panolarının, nakliyesi sürecinde maruz kalmış olduğu muhtemelen ağır sarsıntı ve / veya bir veya bir defadan daha çok araç sürücüsünün ani fren yapması ve / veya aracın nakliye sürecinde ağır şekilde savrulmuş olması sonucu ----- hasarlanmış olabileceği, Panoların tamiri, üretici firma ------ Tarafından yapılmak suretiyle hasarı giderildiği, Hasar; ----- raporunda da belirtildiği gibi 8 araç ile------ şevki gerçekleştirilen trafo, güç panosu ve bağlantı elemanlarından oluşan emteadan, ------plaka sayılı araç ile sevk edilen güç dağıtım panolarının, nakliyesi sürecinde maruz kalmış olduğu muhtemelen ağır sarsıntı ve /veya bir veya bir defadan daha çok araç sürücüsünün ani fren yapması ve / veya aracın nakliye sürecinde ağır şekilde savrulmuş olması sonucu emteanın hasarlanmış olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, T.T.K 875 hükmü gereğince; taşıyıcı firmaların malzemelerin kendilerine teslim edildiği tarihten gönderilenine teslim olunduğu tarihe kadar geçen müddet içinde meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, malı tam ve eksiksiz olarak teslim etmek zorunda olduğundan bu hususta kolilerin açılması esnasında hasarlanan malzemelerin durumu tutanakla tespit edildiği, bunun da bir delil olarak kabul edilebileceği, Somut olayda davacının dava konusu emtiaların tam ve sağlam olarak davalı şirketlere teslim edildiğini bu taşımanın davalı şirketler sorumluluğunda gerçekleştirildiği, ------ taşıma sırasında hasarlandığının aksi ispat edilemediği ve bu hususta da her hangi bir itirazda bulunulmadığından hasarların taşıma esnasında meydana geldiğinin kabulü anlamına gelmediğini, 8 adet araç ile taşınan emtiadan sadece ------plakalı araçtaki malzemelerin hasarlanmış olması ve de dosyaya sunulan fotoğraflardan emtianın taşıma sırasında hasarlandığının kesin delili olduğu, Sigortalı İle Varılan mutabakat durumu sigortalı ile hasar tutarı/miktarı üzerinde varılan mutabakat çerçevesinde hasarlatılan ve mutabık kalınan malzeme bedellerinin haddi layıkında olduğu, Teknik tespitler kapsamında davacı sigorta şirketinin Tücu hakkından bahsedilebileceği, Davalıların müştereken ve müteselsil ya da ayrı ayrı sorumlulukları hususu hukuki değerlendirme gerektirdiğinden takdirin Yüce Mahkeme'ye ait olduğu, Dosya kapsamından hasarlı emtanın (brüt) kg bilgisine rastlanmadığından ------kapsamında sınırlı sorumluluk hesabı yapılamadığı, Davacının 22.11.2017 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği.." şeklinde rapor sunulmuştur.
Mahkememiz 25/02/2021 tarihli ara kararı gereği, davalı tarafın itirazları doğrultusunda dosyanın taşımacılık alanında uzman ------- tevdi edilerek iddia, savunma ve tarafların rapora karşı itirazları değerlendirilerek bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiği, 22/10/2021tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".-----Davacı sigortacının somut olaya bağlı olarak davalı taşıyıcılardan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı.-----" şeklinde rapor sunulmuştur.Mahkememiz 13/01/2022 tarihli ara kararı gereği, her iki rapor arasında çelişki olduğundan çelişkinin giderilmesi için yeni bir bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiş 16/05/2022 bilirkişi raporunda özetle; "..Dosya konusu taşıma sürecinin ----- Konvansiyonu kapsamındaki ----- arası gerçekleştirildiği, bu taşıma sürecinin dosya içeriğinde davalı fiili taşıyıcı (İkra) kaleme aldığı ve kaşe-onayı olan tutanak doğrultusunda ----- varıldığında emtianın devrildiğinin tespit edildiği ve taşıyıcı yanca tekrar istif-bağlama-sabitleme düzeni kurulduğunun sabit olduğu, bu doğrultuda dava konusu olayda tek bir taşıma sözleşmesi söz konusu olsa da; bu taşıma sözleşmesinin dayandığı taşıma operasyonunun ------ arasında olmak üzere iki parkur ile düzenlendiği, dosyaya sunulan ----- raporları ile tahliye-yükleme fotoğrafları ve fiili taşıyıcının düzenlediği tutanak içeriği gözetildiğinde; birinci parkurun------- yükleme sürecindeki istifleme - bağlama - sabitleme ile gerçekleştirildiği, ikinci parkurun isşe taşıyıcı tarafından oluşturulan istifleme-bağlama-sabitleme düzeni ile gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, yükleme aşamasında yapılan istif-bağlama-sabitleme sürecinden TTK Md.863/1 ve CMR Md.17/4-c uyarınca kural olarak gönderenin sorumlu olduğu, yükleme aşamasında yapılan istif bağlama-sabitleme detayları irdelendiğinde, hava yastığı, spanzet, ürünlerin üzerinde tutulduğu ahşap ayak/palet yapılar gibi bağlama- sabitleme sürecindeki riskleri azaltacak ekipmanların kullanıldığı, bu doğrultuda istifleme-bağlama-sabitleme eksikliği yanlışlığı, majör bir hata tespit edilemediği, dolayısıyla yükleme aşamasındaki istifleme-bağlama-sabitleme operasyonunu usulüne uygun yürüten gönderenin sorumluluğunun olmadığı, ancak ikinci parkurda (------- arasındaki taşıma sürecinde tahliye fotoğrafları ile sabit olmak üzere yükleme aşamasındaki istif-sabitleme-bağlama düzeninin yeniden organize edildiğinin açık şekilde anlaşılabildiği, taşıyıcı beyanı ile sabit olmak üzere kurulan yeni istif-sabitleme-bağlama düzeninde, tahliye fotoğrafları üzerinden yapılan tespitler doğrultusunda; hava yastığı kullanılmadığı, tek spanzet yerine ürünlerin yanal yüzeylerini kaplayacak şekilde ------ağı oluşturulduğu, ürünlerin 3 lü ve birbiriyle yüzeysel temasa açık olacak şekilde birimlendirilerek spanzetlendiği, ayrıca ürünlerin üzerinde durduğu ahşap ayakların çıkarıldığının gözlendiği, hava yastığının kullanılmaması, ahşap ayakların kaldırılması, ürünlerin birbiriyle teması gibi durumların hasarlanmaya sebep vereceği, dolayısıyla tahliye anındaki resimlerin işaret ettiği ve ikinci parkur ------ taşıma sürecindeki istifleme-bağlama-sabitleme düzenini yaptığını beyan eden taşıyıcının mevcut zarardan sorumlu olacağı, en önemlisi davalı taşıyıcıların ------ Md.12/1 uyarınca yüke tasarruf yetkisi bulunan gönderenden herhangi bir talimat, onay alıp almadığı veya şoförün------raporunda yer alan ifadesindeki gibi tenteyi yırtan emtia devrilmesinin gönderene bildirildiğini gösteren herhangi bir verinin dosyada yer almadığı, taşıyıcının hasarlanma tespiti varsa dahi gönderenin oluşturduğu istif-bağlama-sabitleme düzenini kanaatimizce talimat beklemeden, doğrudan talimat almadan bozamayacağı, talimat almadan hareket ettiğinde inisiyatifi ile hareket etmiş sayılması gerektiği ve bu inisiyatifi sonucunda ortaya çıkacak zarardan sorumluluğu olduğunun değerlendirildiği, kısa ve özet şekli ile iki rapor arasındaki çelişkiye dayanan sayın mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda, taşıyıcıların zararda yükleme istifleme-bağlamasını talimat almadan bozması ve ayrıca yaptığı istifleme-bağlama-sabitleme neticesinde zararın meydana geldiği gözetilerek zararda kusurlu olduğu, taşıyıcının------yeni düzeni organize ederken mevcut zararın tespiti niteliğinde herhangi bir fotoğraf, kayıt, vb. olgunun dosyada yer almadığı, zarar tutarının 150.171,67 olarak tespit edildiği, taşıyıcının zarardan sorumlu olacağı, ---- Md.23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk hakkı olduğu, 1.632,68 --- ( 196 kg. x 8,33 ------) sınırlı sorumluluk üst limiti hesaplandığı, sınırlı sorumluluk hesabının rapor içerisinde açıklandığı." şeklinde rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu hasarın oluşmasında taşıyıcının kusurunun olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, yapılan incelemeye göre; taşınan malzemeler arasına hava yastıklarının koyulduğu, spanzetlerle sabitlediği, her sırada iki parça olacak şekilde yükleme yapıldığı, yükün altına tahtalar çakıldığı bu şekilde gönderici tarafından istiflemenin düzgün yapıldığı kanaatine varılmıştır. Yük------ vardığında devrildiği fark edildiği, sabitlemenin yeterli olduğuna anlaşıldığına göre taşıyıcının taşıma esnasındaki hareketlerinin zarara sebep olduğu, zaten araç sürücüsü beyanında yolların bozuk olmasından kaynaklı olabileceğini belirttiği, sürücünün yolun durumuna uygun şekilde aracını kullanmak zorunda olduğundan zarardan sorumlu olduğu, ------ istifleme şekli değiştirildiği, hava yastaklarının çıkarıldığı, her sırada üç parça olacak şekilde istiflemenin yeniden yapıldığı, taşıyıcının yükün devrilmesini göndericiye bildirmesi ve yeniden yapılacak istifleme konusunda ondan talimat alması gerekirken göndericiye herhangi bir bilgi verilmeden ve göndericiden talimat almadan kendi insiyatifi ile istiflemeyi değiştirdiği anlaşıldığından kusurlu hareket ettiği kanaatine varılmıştır. Denetime elverişli daha önceki bilirkişi raporlarındaki çelişkiyi giderecek mahiyette ve olayın oluş şekline uygun olan 16/05/2022 tarihli bilirkişi ------ raporundaki belirlemeler hükme esas alınmıştır.
Taşıma esnasında hasarlanan ürünün 196 Kg olduğu belirlenmiş, tazminat hesaplaması yapılırken bu ağırlık esas alınmış, davacının hasardan -------kapsamında sınırlı sorumlu olduğu anlaşıldığından sınırlı sorumluluk miktarı belirlenirken karar tarihine en yakın 09/11/2022 tarihli ------ kuru esas alınarak tazminat miktarı belirlenmiş ve belirlenen bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ve Birleşen dosya yönünden davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 39.197,87 TL’nin 22.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gerekli 2.677,61 TL harçtan davacı tarafından yatırılan toplam 2.564,56 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 113,05 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 2.564,56 TL peşin harç ile 35,90 TL başvurma harcının toplamı olan 2.600,46 TL 'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından harç dışında harcanan 3.841,40 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%26,10 Kabul %73,90 Ret) 1.002,68 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalıların tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden------ davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden ------- davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.