T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/395 Esas
KARAR NO : 2020/246
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/04/2016
KARAR TARİHİ: 05/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili davalıya ait teknenin ---------arası taşıma işlemini gerçekleştirdiğini, buna ilişkin takibe konu ------- tarihli--------- sıra numaralı -------------- bedelli faturayı tanzim ettiğini, ancak davalının müvekkilini sürekli oyaladığını aradan bir yıl geçmesine rağmen fatura bedelinin ödemediğini, bunun üzerine-------- İcra Müdürlüğünün -------------Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalı tarafın bu defa haksız ve kötüniyetli olarak takibe itiraz ettiğini, davalının takibe itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu, amacının alacağın tahsilini sürüncemede bırakmak olduğunu, bu nedenle davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep ettiklerini, davalı tarafın faize itirazı her iki tarafın tacir olması faturanın her iki tarafın tacir olması faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde işlenmiş olması sebebiyle yerinde olmadığını, bu nedenlerle durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin ---------------- işleriyle iştigal eden ve bu kapsamda ululuslar arası alanda faaliyet gösteren saygın ve itibar görmüş bir şirket olduğunu, müvekkilinin bu kapsamda------uzunluğunda ---- genişliğinde, ------ yüksekliğinde ve ------- ağırlığındaki teknenin ---------------- taşınması amacıyla davacı şirket ile --------- tarihinde taşıma sözleşmesi akdedildiğini, davacı tarafın anılan taşıma işini gerçekleştirirken -----tarihinde tekneyi ağaçlara çarptığını ve------------- çıkacak tekneye zarar verdiğini, anılan hasar sonrasında hızlı bir şekilde tekneni kırık küpeştesi değiştirildiğini, vardavela ve krom tellerinin geçici ve kati onarımlarının gerçekleştirilerek teknenin tekrar -------- gönderildiğini, anılan onarıma ilişkin olarak müvekkilinin toplamda -----------bedelinde masraf yapıldığını, anılan hasar sonrasında davacı tarafın, kendi sigortacısıyla iletişime geçtiğini ve hasar ile onarıma ilişkin bilgi ve belgelerin sigortacısına gönderilmesini istediğini, bu doğrultuda hasar ve onarıma ilişkin bilgi ve belgelerin müvekkili tarafından davacının sigortacısına gönderildiğini, yapılan ekspertiz çalışması neticesinde tekneye verilen hasarın onarım bedeli olan ------- ödemek yerine yalnızca toplamda --------- ödenebileceğini, bakiye kısmın ise ödenmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, dolayısıyla davacının kusurlu hareketi nedeniyle müvekkilinin tekneye verdiği hasarın ------------ değerindeki bedeli, davacı tarafça halen ödenmediğini, hasar bedelinin yanı sıra teknede meydana gelen hasar nedeniyle teknenin hiç kullanılamadığını, onarımsız niteliğini kaybettiğini, teknede değer kaybı yaşandığını, TBK'nın 97. Maddesi gereğince davacı karşı davalının müvekkilinin zararlarını giderinceye kadar, müvekkilinin borcunu yerine getirmesinin beklenemeyeceğini, davacı karşı davalının işbu davasına karşı ödemezlik defini ileri sürdüklerini, açılan davanın reddini, toplam ------------- tutarındaki hasar ve değer kaybının davacı karşı davalıdan tahsili, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl Dava; hukuki niteliği itibariyle, davacının davalıya ait tekneyi taşıması ancak tekne taşıma bedelinin ödenmemesi sebebiyle faturaya dayalı olarak başlatılan --------------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. Sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali davası olduğu, karşı davanın ise taşıma sırasında davacının tekneyi ağaca çarparak hasar vermesi sebebiyle teknede meydana gelen hasar ve değer kaybına ilişkin maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Tekne taşıma işinin karayolu ile gerçekleştirilmesi sebebiyle Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş, İcra Müdürlüğünden icra dosyası istenilmiş olup, incelenen icra dosyasında davalı tarafa ödeme emrinin ------ tarihinde tebliğ edildiği, davalı yanca --- günlük itiraz süresi içerisinde ---------tarihinde itiraz edildiği görülmüştür. Taraflar arasında akdedilen sözleşme incelendiğinde firma tarafından gerçekleştirilecek sevkiyatlarda nakliyecinin sorumluluğundan kaynaklanacak emtia hasarlarının, nakliyesi sorumluluk sigortasıyla teminat altına alındığı, mal bedeli olarak ---------- yazıldığı sabittir.
Dava konusu teknede meydana gelen hasarın ve değer kaybının tespiti için Mahkememizce ------ Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. Talimat mahkemesince hazırlanan -------- tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Teknede küpeşte kuşağının yerine monte edilmesi gerektiği, ahşabın sökümünde ve montajında diğer kısımlara zarar vermemesi için özen gösterilmesi gerektiği, monte edilecek ahsap aynı cins olsa bile zaman geçince ahşap renklerinde farklılıklar olacağı, bunun için de vernik işleminde özel itina gösterilmesi ve renk tutturulması gerektiği, ahşap, boya, vernik, sarf malzemesi, vardavela imalatı, tellerin terminallerin sökülmesi, yenilenmesi ve montajı için -------------gerekeceğini, kaza yapmış hasara uğramış teknelerde değer kaybının olacağını, hasarlı teknelerin camia tarafından bilindiği, adı geçen teknenin nakliye sözleşmesinde değerinin------- olarak beyan edilmesinden yola çıkılarak teknede meydana gelen değer kaybının ----------- olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora itirazları doğrultusunda Mahkememizce gemi kaptanı bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişinin ----------- tarihli raporunda özetle: "Teknelerde değer kaybının aşağıdaki listede belirtildiği şekilde hesaplanmakta olduğunu, taraflar başka bir esas karşılaştırmamışlarsa gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değer olduğunu, teknede listedeki belirtildiği gibi değer kaybı hesaplandığı takdirde ----- olacağı ancak teknenin hasar miktarı göz önüne alındığında dosyada mübrez bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi--------- makul bir değer olduğu kanaatine varıldığı, yapılan tespitlere göre --------onarım bedelinin uygun olduğu görülmekle birlikte hasarın davalı tarafından beyan edilen tutarın dosyada mübrez fotokopiden de anlaşılacağı üzere ------ olduğu görüldüğünden -----------hasar bedelinin makul olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora itirazları Mahkememizce uygun bulunmuştur. Zira alınan her iki bilirkişi raporunda da hasar bedelinin nasıl belirlendiği, değer kaybının nasıl belirlendiği ayrıntılı ve denetime elverişli olmadığından raporlar denetlenememiştir.
Mahkememizce rapora itirazlar dikkate alınarak bilirkişi incelemesi için yeniden ara karar oluşturulmuş ve -------- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak yeni bir gemi inşa ve makineleri mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişinin --------------- tarihli raporunda özetle: "Teknede meydana gelen hasarların fuara yetiştirilmesi amacıyla kısa sürede ve geçici olarak tamir edildiği, tekne fuardan döndüğünde ise yeni teknenin satışa sunulabilmesi için hasar görmüş vardavelalarının değiştirilmesi,güvenlik tellerinin tekrar yenilenmesinin gerektiği, bu yüzden tellerin tamiratta ve yenilemede iki kere değiştini, bu durumda fiyatlandırmada üç ayrı işçiliğin çıkacağına, teknede değer düşüklüğüne ilişkin yapılan araştırmada sigorta firmalarınca teknenin sadece makine,jeneratör, navigasyon aletleri, yelken gibi elemanlarının eskimeye göre değer kaybına uğramasının değerlendirildiğinin görüldüğü, sigorta klozlarında tekne hasarlarının değer kaybı gözetilmeden ödendiği, bu durumda teknede oluşan değer kaybının sadece yeni imal edilmiş bir teknenin kaza geçirmiş olmasından kaynaklanacağı, tamiratların tamamının yapılması durumunda satış sırasında bu konunun gündeme geleceğini, bu yüzden indirim talebinde bulunulabileceğini, teknenin ------- yılında %5lik bir değer kaybının meydana gelebileceği bu nedenle -------- olduğu, ek a'da belirtilen hasara ilişkin bedellerin hesaplandığı sonuçta ------------ hasar bedeli oluştuğu görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı karşı davalı vekilinin rapora itirazları doğrultusunda ve dosyadaki mübrez raporlar arasındaki çelişkinin giderilebilmesi için Mahkememizce gemi inşaat mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin---------- tarihli heyet raporunda özetle: " Kaza sonrası küpeşte kuşağının kırılması, aynı bölgede vardavela ve krom tellerinin kopması şeklinde hasar meydana geldiği, hasarın iki aşamalı giderildiğinin anlaşıldığı, yukarıda ayrıntılı verilen tamirat işlemlerine ait tutarın kazanın meydana geldiği ----arihi piyasa koşulları çerçevesinde -------- çerçevesinde olduğu, tablodan da anlaşıldığı üzere hasara ilişkin - raporda da büyük farkların olmadığı, hasar tutarı olarak kayıtlara geçen ------- uygun olduğu, değer kaybı hususunda ise iki raporda ------------- belirlenmiş olmakla birlikte bu tutarın nasıl belirlendiğine rastlanılamadığı, dosya konusu teknenin yeni imal edilmiş ve kaza geçirmiş olması satış sırasında "onarım geçirmiş tekne" sayılarak indirim talebi ile karşı karşıya kalmasına yol açacağını, bu nedenle teknelerin ilk yıllık değer kaybı olarak kabul edilen %5'lik oran dosya konusu tekne için de uygulanabileceği ve -----olarak belirlenen değerden ----------olarak değer kaybına uğrayabileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde raporu Mahkememize sunmuşlardır. Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı/karşı davacı talep arttırım dilekçesi sunmuş, davacı-karşı davalı taraf ise rapora itiraz etmiştir.
Hasar karayolu taşımacılığı sırasında meydana geldiğinden uyuşmazlığa TTK'nın taşımacılığa ilişkin hükümlerinin uygulanacağı açıktır. TTK'nın 875. maddesine göre taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Dava konusu uyuşmazlık incelendiğinde teknede meydana gelen hasarın davacı-karşı davalının taşıması sırasında meydana geldiği, davacı-karşı davalının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı bir sebepten hasarın meydana geldiğini ispatlayamadığı bu nedenle hasardan sorumlu olduğu açıktır. Mahkememizce alınan tüm bilirkişi raporlarında teknede oluşan hasara ilişkin davalı-karşı davacının talep ettiği hasar tutarı uygun bulunmuş olup, ayrıca son iki bilirkişi raporunda talep edilen hasar tutarı için tek tek yapılması gereken işlemler ve miktarı açıklanmış bu nedenle davalı-karşı davacının taşıma sırasında teknede meydana gelen hasar nedeniyle davacı-karşı davalıdan------------- tutarında alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan değer kaybına ilişkin Mahkememizce alınan ilk iki bilirkişi raporunda nelerin göz önüne alındığı, bedelin nasıl belirlendiği anlaşılamadığından hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmamış, 3. Rapor ile çelişkiyi gidermek için alınan 4. Rapora göre teknede meydana gelen değer kaybının satımda "onarım görmüş tekne" sayılarak indirime gidileceğinden bahisle %5'lik oranın uygun görüleceği kanaati uygun bulunmuş, bilirkişilerin takdiri uyarınca ------------ değer kaybının meydana geldiği anlaşılmıştır. Bu nedenle davacı-karşı davalının rapora itirazları yerinde görülmemiştir. Yine davacı-karşı davalının sınırlı sorumlu olduğu göz önüne alınarak hesaplama yapılması gerekir ise de, teknenin toplam ağırlığı dikkate alındığında bu hesabın davacı-karşı davalı aleyhine olacağı açıktır. Bu nedenle -------------hesabı yapılması amacıyla ayrıca rapor alınmaya gerek görülmemiştir.
Davacı-karşı davalının başlattığı takip taşımaya ilişkin fatura bedeline yönelik olup, taşımanın gerçekleştiği ve fatura bedeli konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından asıl davanın kabulü gerekmiştir. Davacı vekili icra takibine konu ettiği işlemiş faizi davaya dahil etmediğinden itirazın kısmen iptaline karar vermek gerekmiştir. Davalı-karşı davacı vekili ödemezlik definde bulunduğu görülmektedir. Ödemezlik def'i TBK'nın 97. Maddesinde düzenlenmiş olup, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir. Ödemezlik def'inin şartları ise sırayla; karşılıklı sözleşme olması, karşılıklı borçlar yani biri diğerinin karşılığı olan edimler için uygulanabilmesi, karşılıklı her iki borç da doğmuş ve sona ermemiş olması, taraflardan birinin borcunu önce ifa etmesinin gerekmemesi, her iki tarafın alacağının muaccel olması ve son olarak da karşı tarafın borcunu ifa etmediği gibi, ifasını da teklif etmiş olmamasıdır. Eldeki davada, davalı taraf karşı dava açtığından her iki tarafın alacak iddiası aynı anda Mahkememizce değerlendirilerek hüküm altına alınacağından, davalı-karşı davacının ödemezlik def'inde bulunulamayacağı kanaatine varılmıştır. Davalı taraf karşı dava açmasa idi eldeki davada ödemezlik def'inde bulunabileceği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında karayolu taşımacılığı sözleşmesi akdedildiği, bu kapsamda davacının davalı yana fatura nedeniyle takip başlattığı, davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında davalı tarafın karşı dava ile taşıma sırasında teknede meydana gelen hasar ve değer kaybına yönelik maddi tazminat davası açtığı görülmüş, Mahkememizce alınan üçüncü ve çelişkiyi gidermek amacıyla alınan dördüncü rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuş, davalının karşı davasında davacıdan toplam ----- tutarında alacağı hasar tarihi olan ---------- tarihinden itibaren talep edebileceği anlaşılmış, öte yandan asıl davada taşıma işinin gerçekleştiği sabit olmakla her iki davanın da kabulüne karar vermek gerekmiş, asıl davada alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen tutar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl Davanın Kabulü ile, davacı-karşı davalının ------- İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı dosyası ile başlattığı icra takibine davalı-karşı davacı tarafça yapılan itirazın kısmen iptaline takibin ----TL asıl alacak üzerinden asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 Sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca işleyecek avans faizi yürütülmek sureti ile devamına,
2-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen asıl alacak tutarı üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
a)Alınması gerekli 564,24-TL harçtan davacı-karşı davalı tarafından peşin olarak yatırılan 141,07-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 423,17-TL harcın davalı-karşı davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
b)Asıl dava davacısı tarafından yatırılan 29,20-TL başvurma harcı, 141,07-TL peşin harç toplamı olan 170,27-TL'nin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
c)Davacı-karşı davalı tarafından sarfedilen 1.455,75-TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
d)Davacı-karşı davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı-karşı davalı vekili için takdir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
3-Karşı Davanın Kabulü ile, davalı-karşı davacının teknesinde meydana gelen hasar nedeniyle 5.065,69-TL hasar bedeli ile 17.500,00-TL değer kaybı bedeli toplamı 22.565,69-TL'nin kaza tarihi olan 06/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine,
a)Alınması gerekli 1.541,46-TL harçtan davalı-karşı dava davacısı tarafından peşin olarak yatırılan 172,00-TL harç ile 214,60-TL tamamlama harcının toplamı olan 386,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 1.154,86-TL harcın davacı-karşı davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
b)Karşı dava davacısı tarafından yatırılan 29,20-TL başvurma harcı, 172,00-TL peşin harç ve 214,60-TL tamamlama harcı toplamı olan 415,80-TL'nin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
c)Karşı dava davacısı tarafından sarfedilen 2.203,95-TL yargılama giderinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine,
d)Karşı dava davacısı-davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı-karşı dava davacısı vekili için takdir olunan 3.400,00-TL vekalet ücretinin davacı-karşı dava davalısından alınarak, davalı- karşı dava davacısına verilmesine,
4-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı- karşı davalı vekilinin ve davalı- karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/03/2020