T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/835 Esas
KARAR NO : 2020/210
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/08/2017
KARAR TARİHİ: 25/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı sigortalıya ait sigortalı taşınmazda --------- günü 4 nolu holde bulunan kurutma fırınlarından birinin arka tarafında bulunan ve bu fırını besleyen sıcak hava kazananının içindeki cehennemliğinin aşırı ısınması sonucunda yarılarak dışarı çıktığını, cehennemliğin altında bulunan ve sıcak hava havalandırma kanalları yoluyla kurutma fırınına gitmesini sağlayan fanın cehennemlikte meydana gelen yarılmadan çıkan alevleri havalandırmaya Üflemesi sonucunda yangının başladığı tespit edildiğini, çıkan yangına ilk önce dava dışı sigortalı, daha sonra itfaiye müdahale ettiğini yangının ancak itfaiyenin müdahalesi sonucu söndürüldüğünü, dava dışı sigortalının talebi üzerine müvekkili şirket tarafından hasarın tespiti için ekspertiz işlemi yapılarak hasar miktarı belirlendiğini ve sigorta kapsamı içerisinde olduğu tespit edilen hasar tazminatının ----- TL dava dışı sigortalıya ödendiğini, bu nedenle hasar tazminatının dava dışı sigortalıya ödenmesi akabinde sigortalı taşınmazın hasar görmesine sebebiyet veren gaz sıkışmasının davalı şirkete ait olduğu tespit edildiğini, tespitin akabinde dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın TTK 1472. Maddesinde yer alan halefiyet maddesi gereğince müvekkili şirkete ödenmesi aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı davalı şirkete ihtar edildiğini, müvekkili şirket tarafından bu alacağın tahsili bakımından defalarca görüşüldüğünü, ---tarihli yazı gönderilmesine rağmen davalının borcunu ifa etmediğini ve son olarak da---------. İcra Müdürlüğü --------- Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve davalının itirazları neticesinde takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla, davalının borca, faize ve diğer tüm ferilerine itirazının iptaline, davalının alacağının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ------- almış olduğu dağıtım lisansı kapsamında -------- dağıtım şirketi olarak faaliyet gösterdiğini, davacı ... şirketinin sigortalısı --- ------------- kapsamında müvekkili şirketten --------- temin ettiğini, sigortalının fabrikasında meydana gelen olayın müvekkili şirket ile ilgisi bulunmadığını, davacı ... tarafından-------- İcra müdürlüğünün ------- esas sayılı dosyası ile icra takibine ilişkin ödeme emri, müvekkili şirkete ---------tarihinde tebliğ olduğunu, bunun üzerine, hasara konu olay müvekkili şirketçe incelendiğini, hasara neden olan yangınla ---- faaliyetinin hiçbir ilgisi bulunmaması nedeniyle ------ tarihinde takibe itiraz edildiğini, zira meydana gelen patlama üzerine davacı ... tarafından atanan uzman vasıtasıyla rapor alındığını, söz konusu raporda değerlendirilen ihtimallerin tümü patlayan makinenin kendisinden kaynaklanan nedenler olduğunu, tüm teknik değerlendirmelerin açıkça işaret ettiği üzere, yangına neden olan patlamanın kazanın bakımının düzenli yapılmaması ve arızalanmasından kaynaklanmakta olduğunu, sigortalı firmanın kazanın bakımlarını yaptırmış olması halinde patlamanın meydana gelmeyeceğinin açık olduğunu, hal böyle iken Sigortalı Şirketi, iç tesisattaki sorundan kaynaklanan patlama nedeninin, gazın dengesiz verilmesi olduğunu iddia ettiğini ancak davacının bu iddiasının hiçbir haklı dayanağı bulunmadığını, bu nedenle davanın reddi ile icra takibinin kötü niyetle yapılmış olması nedeniyle, davacı yan aleyhine dava konusu meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile ücreti vekaleten davacı yana tahmiline, karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle; davacı şirkete sigortalı------------ kiracısı olduğu, davalı doğal gaz şirketinin doğal gaz temin ettiği iş yerinde bulunan kurutma fırınında meydana gelen patlama nedeniyle oluşan hasarın davacı ... şirketince giderilmesi üzerine, davalının gazın dengesiz verilmesinden sorumlu olduğundan bahisle başlatılan ------ İcra Müdürlüğü'nün --------- Sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Mahkememizce icra dosyası celp edilmiş, incelenen icra dosyasında davalı tarafın 7 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz ettiği, itirazın iptali davası açılma koşullarının oluştuğu anlaşılmış, yine davacı tarafça sunulan ödeme ve ibraname belgesinden davacının takip ve dava açmakta aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı şirkete sigortalı ------------ tarihli ------ kullanım sözleşmesi olduğu, davalı yanca dava dışı şirket lehine -------- uygunluk belgesi verildiği görülmektedir.
Davacı tarafça dosya içerisine olay nedeniyle hazırlanan rapor sunulmuş olup, sunulan rapor incelendiğinde; raporda birden çok ihtimal üzerinde durulup 3. seçeneğe itibar edildiği, neticeten "Patlama nedeni olarak brülördeki hava gaz ayarının bir anlık dengesizliği ya da herhangi bir nedenle anlık fazla gaz püskürtmesi sonucu sıkışan yanmamış gazın aniden parlaması sonucu oluşan basınçtan dolayı kazanın patlamış olduğu" şeklinde görüş ve kanaati ile rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin yargılama devam ederken sunmuş olduğu uzman mütalaası özetle;" Patlamanın iç tesisattan kaynaklanan nedenlerle doğalgazın kazanın içinde yanma için gerekli ayarda verilmemesi, verilen ayarsız gazın bacadan yeterli çıkışta atılmaması sebebiyle meydana geldiği kanaatine varıldığı---------------- patlamaya sebep olan ayarsız verilmiş gazın iç tesisatın bir bölümü olan ekipmanların sebep olduğu, bu ekipmanların mülkiyeti müşteriye ait olan iç tesisatın bir parçası olduğu ve iç tesisatın bakımının ve kazalara karşı alınacak tedbirlerin işveren yükümlülüğünde olduğu, davacı sigortalısı ------------- kullanıcısı işverenin kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır." şeklindedir. Esasen her iki rapor arasında patlama nedeninde bir çelişki olmayıp, patlamanın hava gaz ayarının dengesizliğinden meydana geldiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Nitekim taraflar arasındaki uyuşmazlık da bu gaz ayarı dengesizliğinin iç tesisattan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, iç tesisattan kaynaklanıyorsa tesisatın bakımsızlığından mı kaynaklandığı ve bu kapsamda yönetmelik hükümleri uyarınca zarardan kimin sorumlu olduğuna yöneliktir.
Dava konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Mahkememizce ilk alınan bilirkişi raporunda, dosyada bulunan ekspertiz raporlarının özetlendiği, ------------- piyasası iç tesisat yönetmeliğinden maddelere yer verildiği, herhangi bir teknik inceleme yapılmaksızın ve sebep gösterilmeksizin davalının meydana gelen hasardan sorumlu olduğuna yönelik rapor tanzim edildiği anlaşılmış, rapor açıkça hüküm kurmaya ve denetime elverişsiz olduğundan hükme esas alınamamış bu kapsamda davalının rapora itirazları da değerlendirilerek dosya ---------- konusunda uzman bilirkişi ile sigorta uzmanı bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir. Bilirkişi heyetinin ---------- tarihli raporlarında özetle: "---------- sanayi kazanlarının her türlü emniyetli sistemlere sahip olduğunu, gaz basınçları ve gaz debileri otomatik sistemlerle kontrol altında tutulduğunu, kazanların sistemden gelecek --------- basınçlarını ayarlayacak ani gelişen gaz basınçlarında sistemi kapatacak ve gaz basıncını düşürerek gazı boşaltacak otomatik ayarlama ve emniyet tertibatlarına haiz olduğunu, ---------- iç tesisat teknik şartnamelerinde bu cihazların koyulmasının mecburi olduğunu, olay yerindeki bilirkişi raporundaki tespite göre sağdaki kazanda patlama meydana geldiği ve oluşan yüksek basınç nedeni ile basınç ortak baca sisteminden geri teperek soldaki kazan yanma odası cidarlarına hasar verdiğinin açık olduğunu, dosyada delil olarak sunulan----------- tarafından onaylanan projede multiblok emniyet sisteminin varlığının görüldüğü, ayrıca ------uygunluk belgesinin onaylandığı, eksik donanım halinde ------ dağıtıcılarının gazın verilmesine müsaade etmeyeceğini, bu durumda davaya konu cihazın yeterli donanıma sahip olması gerektiği ancak yeterli bakımlarının ve periyodik bakımlarının yapılmaması nedeni ile patlamanın iç tesisatta emniyet sistemlerinde veya yakma sistemlerinde meydana gelen bir arıza sebebi ile ortaya çıkabileceği, arıza nedeni ile sistemin yanma odasına gaz vermeye devam etmesi veya gelen yüksek basınçlı gazın emniyet sistemlerinde oluşan bir arıza nedeni ile emniyet sistemleri tarafından algılanmaması neticesinde patlamanın meydana geleceği kanaatine varıldığı, bu nedenle davalının kusurununu olmadığı" görüş ve kanaati ile raporunu tanzim etmişlerdir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyetinin --------- tarihli ortak ek raporda özetle: "Kök raporda belirtildiği gibi patlamanın yangının çıkış nedeni olarak---- hava gaz ayarının bozulması ya da brülörce fazla gaz verilmesi durumunda sıkışan gazın aniden parlaması nedeni ile normalin üzerinde basınç oluşturarak termoblokun yarılarak patladığının bu şekilde yangının başladığı konularında diğer bilirkişiler ile görüş birliği içinde olduğunu, ancak ayrı düşülen kısmın patlamanın nedeni olduğunu, kök raporda iç tesisat ----------- sistemlerinin son derece emniyetli sistemler olduğunun gözden kaçırılmaması gerektiğini, söz konusu fırınlarda bu sistemlerin varlığı, ilgili kuruluşlar tarafından onaylandığı kullanılabilir izni verildiğinin görüldüğü, patlamaya neden olarak kullanıcı firmanın sorumluluğunda olan iç tesisat ----- emniyet sistemlerinin yetersiz bakımı ve bakım eksikliğinden kaynaklandığı kanaatine varıldığı, bu bakımların eksik yapılması halinde ani ve beklenmedik şekilde meydana gelen patlama olayına sebep olabileceği" görüş ve kanaati ile raporunu sunmuştur.
Davalı taraf ek rapora da itiraz etmiş olup, aşağıda belirtilen sebeplerle rapora itirazları yerinde görülmemiştir. Doğal Gaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği'nin 11. Maddesinde iç tesisat kavramı: "Basınç düşürme ve ölçüm istasyonu veya servis kutusu çıkışından itibaren sayaç hariç, müşteri tarafından yaptırılan ve mülkiyeti müşteriye ait olan boru hattı ve teçhizatı ile tüketim cihazları, atık gaz çıkış borusu, baca ve havalandırma sistemleri gibi tesisatı ifade eder" şeklinde tanımlanmıştır. İlgili yönetmeliğin 6. Maddesi ise: "Müşteri tarafından yaptırılan iç tesisatın proje onayı, yapım uygunluk kontrolü ve işletmeye alınması, dağıtım şirketinin yükümlülüğündedir. Dağıtım şirketi kontrol yükümlülüğünü, kendi teknik personeli veya sorumluluğu kendisinde kalmak kaydıyla kendi adına çalışan sertifika sahibi denetim şirketleri aracılığı ile yerine getirebilir. İç tesisatta yapılacak izinsiz tadilat, uygunsuz ve kötü kullanım, yanlış ve bozuk ekipman kullanılması, proje dışı tesisat yapımı ile tesisatın bakımsızlığı nedeniyle doğabilecek zarar ve ziyandan dağıtım veya iletim şirketleri sorumlu değildir. İç tesisatta meydana gelebilecek gaz kaçağı veya kazalara karşı alınacak önlemler hususunda müşterilerin bilgilendirilmesi; ilgisine göre dağıtım şirketi veya iletim şirketinin sorumluluğundadır. Söz konusu önlemlerin alınması ise müşterinin yükümlülüğündedir." hükmünü haizdir. Mahkememizce alınan rapor ile davacı tarafça sunulan rapor arasında herhangi bir çelişki olmayıp, patlamanın meydana gelme sebebi tüm raporlarda brülördeki hava gaz ayarının anlık dengesizliği ya da herhangi bir nedenle anlık gaz vermesi olarak tespit edilmiştir. Davacı tarafça sunulan raporda sorumluluğa yönelik bir tespit yapılmamış olup yalnızca patlama sebebi tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda brülör ve emniyet sistemlerinin iç tesisattan olduğu tespit edilmiş, yine kazanın yeterli emniyet sistemine haiz olması, ana sistemdeki doğal gaz basınç değişikliklerini ayarlayabilecek, tehlikeli durumda gazı kesebilecek veya boşaltabilecek donanıma sahip olması gerektiği nitekim davalı doğal gaz firmasının da, davacı tesisatının yeterli olması sebebiyle uygunluk belgesi verdiği buna rağmen iç tesisatta meydana gelen arıza nedeniyle hasarın meydana geldiği, hasar sebebinin ise tesisat bakımsızlığından kaynaklanmış olacağı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmış, başta yeterli donanıma sahip olan sigortalının kurutma fırınının davalı şirketin yeterlilik belgesi verdikten sonra geçen zamanda bakımlarını düzenli olarak yapmadığı, iç tesisatın uygun şartlarda çalışması halinde gaz ayarını ayarlamak için gerekli donanıma sahip olması gerekirken, düzenli bakım yapılmamasından ötürü bu özelliğini kaybettiği ve patlamanın bu şekilde meydana geldiği anlaşılmış, nitekim davacı taraf da raporun aksine patlama meydana gelen kazanın bakımlarının düzenli olarak yapıldığını ispatlamaya elverişli hiçbir belge sunmamış, İç tesisat yönetmeliğinin 6. Maddesinin 5. Fıkrası uyarınca bakımsızlıktan dolayı meydana gelecek zarar ve ziyandan doğal gaz firmalarının sorumlu olmadığı düzenlenmekle, bu kapsamda rapor doğrultusunda davalının hasardan sorumluluğunun olmadığı tespit edilmiş, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller , alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ... şirketine sigortalı olan şirketin iş yerinde bulunan kurutma fırınındaki patlama neticesinde meydana gelen hasarın davalı doğal gaz firmasının gaz ayarını anlık dengesiz vermesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, patlamanın iç tesisatta bulunan brülörün arızalanması neticesinde mi meydana geldiği hususlarında toplandığı anlaşılmış, Mahkememizce hükme esas alınan ikinci kök rapor ve ek rapor hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuş, bilirkişi raporunda patlamanın hava gaz ayarının dağılımını ve dengesini düzenleyen ve iç tesisatta bulunan brülörün bakım eksikliği ve kontrol eksikliği neticesinde arızalanması neticesinde meydana geldiği tespit edilmiş, davacı taraf tesisatın düzenli bakımının yapıldığına ilişkin raporun aksini ispatlayan hiçbir delil sunmamış, ------------ İç Tesisat Yönetmeliğinin 6. Maddesinin 5. Fıkrası uyarınca iç tesisatta bakımsızlıktan dolayı meydana gelecek zarar ve ziyandan doğal gaz firmalarının sorumlu olmadığı düzenlenmekle, rapor doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatına hükmedilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE
2-Koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 54,40-TL harçtan peşin alınan 605,40-TL harcın mahsubu ile artan 551,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yargılama gideri olarak sarfedilen 10,60-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine iadesine,
7-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/4 uyarınca 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.25/02/2020