T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/476 Esas
KARAR NO: 2019/1045
BİRLEŞEN DAVA (İstanbul Anadolu 9 Asliye Ticaret Mah. ----. Sayılı Dosyası)
BİRLEŞEN
DAVA TARİHİ: 30/12/2016
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/04/2016
KARAR TARİHİ: 09/10/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA, SAVUNMA, DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkili şirketten bir kısım ürünler sipariş ettiğini, ürünlerin faturalarla birlikte teslim edildiğini, davalının faturalara itirazının bulunmadığını, ancak borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından İ1. İcra Müdürlüğünün ------- esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine durdurulan takibin devamına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında -------- tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşmeye göre davacının müvekkiline ürün teslim etmesi gerektiğini, ancak davacının ürünü zamanında teslim etmediğini, ürünün eğitimini müvekkiline sözleşmede belirtilen süre içinde eğitimi vermediğini, davacı tarafça teslim edilen üründe birçok ayıp bulunduğunu, ürünün sık sık arızalandığını belirterek açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, yüklenici tarafından bakiye kalan fatura alacağı için başlatılan icra takibine karşı itiraz nedeniyle açılan itirazın iptali davası ile iş sahibinin, eserin ayıplı olmasından dolayı ayıpların giderilmesi için başka firmalara yapılan ödemelerin tahsili talepli birleşen alacak davasıdır.
Taraflar arasında ------ tarihli bir sözleşmenin aktedildiği, buna göre -------- kontrollü pla-------------de KDV dahil -------TL bedeli her biri ------ TL olmak üzere 12 taksitte ödemeyi taahhüt ettiği anlaşılmaktadır. Sözleşme bu şekilde olmasına rağmen ------ bedelin ---------- TL sini verdiği, son üç takside kadar da ödeme yaptığı her iki tarafın kabulündedir.
Davacı, makineyi ---- tarihinde eksiksiz şekilde teslim ettiğini, davalının kalan-------- ödemediğini, icra takibi başlattığını ileri sürmüştür.
Davalı, birleşen İst. Anadolu 9 ATM.nin --- E, --------- K sayılı dosyasındaki dava dilekçesinde, gerekse mahkememize sunulan cevap dilekçelerinde alınan tezgahın sürekli arıza verdiğini, eksikliklerin tamamnlanması istenmesine rağmen bu zamana kadar eksikliklerin giderilmediğini, bu nedenle kalan 3 taksidin ödenmediğini, aksine, makinanın tamiri, onarımı için için başka firmalara ---- TL lik ödeme yapıldığını, buna ilişkin ------ tarihli faturanın ----- şirketine tebliğ edildiğini ancak yine de ödenmediği gibi eksiklik ve arızaların ----- tarafından giderilmediğini, bu nedenle de borçlu olmadığı gibi ---- TL aacaklı olduğunu ileri sürerek, ----- nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, asıl davanın da reddini talep etmiştir.
Asıl davaya konu olan İst. Anadolu 9 ATM.nin ---E, ---K sayılı dosyasında takip dosyası ile Birleşen İst. Anadolu 9 ATM.nin --------- E,---- K sayılı dosyası da mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğü’nün --- sayılı icra dosyası incelendiğinde,----------tarihli takip talebi ile ----- TL alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, takip tarihinden itibaren ticari faiz talep edildiği görülmüştür. Davaya konu icra dosyasında, ödeme emrinin davalıya/borçluya -------- tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun------ tarihinde, süresinde borca,faize ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durduğu, davacının da süresi içinde, ---- tarihinde iş bu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Asıl dava--una göre harcın yatırılmış olduğu, taraf teşkilinin sağlandığı, mahkememizin görevli olduğu, (sözleşmede yetki şartı olmasına rağmen) ne icra müdürülüğünün ne de mahkememizin yetkisine bir itirazın olmadığı, dava şartlarının mevcut olduğu anlaşılmış, tahkikita geçerek tarafların delilleri toplanmıştır.
Davalı birleşen dosya davacısının dayandığı, İst. Anadolu 16 ATM.nin -- D.iş sayılı tespit dosyası celp edilmiştir. İst. Anadolu 16 ATM.nin ---- D.iş sayılı dosyada bilirkişilerin --------- tarihli raporunda özetle, ----tezgahın elektrik gücünün mahallin ana besleme elektrik gücü tarafından karşılanmadığı halde devreye alındığı, test çalışması ve gerekli ayarlar yapılmadan operatör eğitimi verilmeden makinanın teslim edildiği, istenen seviyede çalışmamasının sebebeninin ana elektrik hattı gücünün yetersiz olması olduğu mütalaa edilmiştir. Bu tespit raporuna, tespit isteyen---------elektrik sisteminin yeterli olduğunu, belirttikleri kalemlerde maikanın sık sık arıza verdiği hususlar ile eksik ekipmanlarla ilgili bilirkişilerce inceleme yapılmamış olmasının eksiklik olduğunu” ileri sürerek; ----------.şirketi ise “servis formlarında ve noter ihtarnamesinde ikaz edilmesine rağmen elektrik voltajının yüksetilmediğini, yeterli voltajın sağlanmadığı bir işyerinde test yapmanın, operatöre eğitim vermenin mümkün olmadığını” ileri sürerek rapora itiraz etmiştir.
Mahkememizce söz konusu ------- tezgahı üzerinde gerekli teknik incelemelerin yapılması için bir makine, bir elektrik müheldisi bilirkişi olarak atanmış, inceleme yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti---- tarihli kök ve --------tarihli ek raporlarında benzer şekilde makinadaki arızanın voltaj düşüklüğünden oluştuğunu, satış sözleşemsinin 5. maddesine göre satıcının gereken elektrik tüketimine ilişkin bilgiyi alıcıya vermesi gerektiği, bu koşulun sağlanmaması nedeniyle satıcı ------ şirketinin tam ve asli kusurlu olduğunu, bakiye kalan ----- yi isteyemeyeceğini; öte yandan birleşen davada alıcının da yaptığı masraflara ilişikin fatura ve belgeleri ibraz etmediğini bu nedenle birleşen davadaki taleplerin de ispat edilemediğini mütalaa etmiştir.
Yargılama sırasında birleşen dava yönünden davalı, karşı davacının 9. celseye mazeretsiz olarak katılmadığı ancak davacının birleşen davayı da takip ettiğini beyan ettiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşmenin imal ve satım şeklinde karma tipli bir eser sözleşmesi olduğu açıktır. Davacı ... şirketinin sözlemeye göre üstlendiği işi yapıp ------- tarhinde -------irsaliye nolu fatura ile ----- şirketine teslim ettiği konusunda tereddüt yoktur.
Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte olup somut olayda uygulanması gerekli 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 474. maddesinin 1. fıkrasında açık ayıplarda, iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıplar varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, 477. maddesinin son fıkrasında da gizli ayıplarda ortaya çıkması üzerine iş sahibinin gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, bildirmez ise eseri kabul etmiş sayılacağı hükmü getirilmiştir.
Ayıbın varlığı halinde de iş sahibinin seçimlik hakları aynı Yasa'nın 475. maddesinin 1, 2 ve 3. bentlerinde gösterilmiştir. Bunlar eserin iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim ve eserin ücretsiz onarılmasını isteme haklarıdır. Az yukarıda açıklandığı üzere iş sahibinin bu seçimlik hakları kullanabilmesi için süresi içinde ayıp ihbarında bulunması ya da ayıpların garanti süresi içerisinde ortaya çıkmış olması gereklidir.
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre satım bedeli olan -------- TL nin ------ TL lik kısmının peşin verildiği kalan kısımların ------- TL lik taksitler halinde ödenmeye başlandığı, makinadaki ayıpların, eksikliklerin giderilmemiş olması gerekçesiyle son üç taksidin ödenmediği ------ şirketinin beyanı ile sabittir. Takibe konu edilen ---- TL de------- son üç taksit tutarına oldukça yakındır. Bedelde, kalan borç miktarında bir uyuşmazlık yoktur.
Uyuşmazlık eserin ayıplı olup olmadığı, ayıp varsa süresinde ve usulüne uygun ayıp ihbarının olup olmadığı, ayıbın türü, niteliği, sözleşmeye etkisi, iş sahibinin hangi haklarını kullanabileceği noktalarında toplanmaktadır.
Kronolojik olarak sıralandığında, --------- tarihinde sözleşmenin imzalandığı, ------- tarihinde işyerinde eserin teslim edildiği, --------- tarihlerinde iki kez servis kaydının oluşturulduğu, -- tarihinde ---.şirketinin Anadolu 16 ATM.nin ----- D.İş sayılı dosyasında tespit talebinde bulunduğu, ------ tarihli takip talebi ile - icra takibine giriştiği, ---- takibe ---------- tarihinde itiraz ettiği ve --- tarihli ----- lik faturayı tanzim ederek ---- tebliğe çıkardığı, ----tarihinde de iş bu davanın; -------- tarihinde de birleşen karşı davanın açıldığı görülmektedir.
Davalı, birleşen dosya davacısı imal edilen ----- tezgahının, hava ve su kaçağı yaptığı, plazmanın açılmadığı, kesim kalitesinin düşük olduğu, optik okumanın bulunmadığı, köprünün yaydan çıktığı, sigortanın sürekli arıza verdiği gibi ididalarda bulunduğu ancak bu ayıplar nedeniyle, teslimin yapıldığı ------ tarihinden takip yapılana kadar hiç bir ayıp ihbarında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Takibin başlaması üzerine ----- tarihinde--------------- fatura düzenleyerek-----tezgahındaki arızaları başka firmalara gördürdüğünü ileri sürmüştür. D.İş dosyasında tespit yaptırmış olmak yeterli değildir. ----yılından dava tarihi olan ------ yılına kadar ayıp ihbarında bulunması, seçimlik haklarını kullanması beklenir. Aksi halde iş sahibinin eseri ayıplı hali ile kabul ettiği sonucuna varılır. Kaldı ki ayıp olarak ileri sürelen hava, su kaçağı, optik okumanın bulunmaması ve sayılan diğer sebeplerin hiç birisi, ne değişik iş dosyasında ne de mahkememiz dosyasında yaptır--ılan bilirkişi incelemesinde tespit edilmemiştir. Yapılan tüm teknik incelemelerden çıkan tek sonuç, ------- tezgahının istenen verimde çalışmamasının ----volta ihtiyaç duyan makinanın, ----...şirketin işyerinde akımın ----kadar düşmesidir. Burada üstünde durulması gereken husus elektrik akımının yetersiz olmasının iş sahibine me yükleniciye mi atfedilecek bir kusur olduğudur.
Taraflar arasında imzalanan -----------tarihli sözleşmenin 5.2.1 maddesinde “sözleşmenin kabulüne müteakip en geç 1 hafta içinde tezgahın kurulumu öncesi alıcının yapması gereken aytyapı hazırlıklarına dair yerleşim planı, ankraj detayları ve Makine ölçülerini ve tezgahın elektrik, gaz tüketimlerini alıcıya bildiriecektir. Alıcı bu bilgiler dahilinde tüm altyapı işlerini ve gerekli tesisatları eksiksiz olarak hazırlamış olacaktır” denmektedir.
----- şirketinin tezgahın tesliminden önce 5. maddeye göre --------- şirketine yazılı bir bilgilendirme yaptığını gösteren bir delil dosyada mevcut değildir. Davacı ... şirketi, sözleşmenin bu maddesine karşılık olarak makinaya ait kitapçığını makine ile aynı anda teslim edildiğini, kitapçığın okunması, gerken güç kaynağının ----------şirketi tarafından sağlanması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerçekten de davalı, birleşen dosya davacısı ---------------- şirketi, bilirkişi kök raporuna kadar sözleşmenin 5. maddesine aykırı davranılmış olması nedeniyle bir zarara uğradığını ileri sürmemiştir. Aksine D. iş dosyasındaki beyanı, cavep dilekçesindeki beyanları ile makinada başkaca ayıpların varlığından söz etmiş, işyerinde elektirk tesisatının yeterli olduğunu, makinadaki arızaların elektrikle ilgisinin olmadığını yazılı olarak beyan etmiştir. Nitekim, davalı ---- şirketinin basiretli tacir olarak davranması gerektiği, işyerine tezgah alırken tüketici sayılamayacağı açıktır.Davalı --------- şirketinin işyerindeki kurulu elekrik gücüne uygun bir ---- tezgahı alması gerektiğini veya sipariş ettiği --- tezgahına uygun elekrik güç kaynağı sağlaması gerektiğini bilmesi gerekir.------şirketi yetkilisinin yerinde incleme sırasında bilirkişilere sözlü olarak “elekrik gücü sözleşmede yazsaydı almazdım” demek suretiyle ayıbı ortaya koyması hukuken kabul edilebilir bir irade açıklaması sayılamaz.
Bilirkişi raporu teknik olarak hüküm kurmaya elverişlidir. Davacı şirket vekili, ek rapora itiraz dilekçesi ile bilirkişi heyetine bir borçlar hukukçusunun atanmasını talep etmişse de, davacının itirazları bakımından somut olayda ihtiyaç duyulmamıştır. Bilirkişilerin kök ve ek raporda teknik olarak ulaştıkları tüm tespitler, dosyadaki diğer bilgi ve belgelerle de uyumlu olup mahkememizce hükme esas alınmıştır. Ancak tam ve asli kusurun ---- şirketine ait olduğu şeklindeki mütalaalarına açıklanan sebeplerle itibar edilmemiştir.
Yukarıda belirtilen gerekçelerle asıl davada, ödenemeyen tutarın miktarı ile bir uyuşmazlık olmayıp iki tarafın da kabulünde olan 28.744,14 TL yönünden takibin devamına karar verilmiştir. Alacağın faturaya dayalı oluşu sebebiyle alacak likittir. Bu nedenle alacaklı lehine icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.
Birleşen davada ise davacı yaptığı masraflara ait detaylı bir belge, bilgi sunamamış iddiaların ispatlayamamış olup birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
A)ASIL DAVA YÖNÜNDEN:
1-Asıl Davanın KABULÜNE; İstanbul Anadolu 1. İcra Müdürlüğünün ------------ esas sayılı takip dosyasında davalı tarafça yapılan İTİRAZIN İPTALİ ile takibin 28.744,14 TL üzerinden aynen DEVAMINA;
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına;
3-Asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4- Alınması gerekli 1.963,51 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 353,20TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.610,31TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 29,20TL başvurma harcı, 353,20 TL peşin harcın toplamı olan 382,40TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 2.631,50TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına,
7- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
8- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 3.449,30TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B)BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN:
1- Birleşen İst. Anadolu 9 ATM.nin------ E, -------- K davanın REDDİNE;
2- Alınması gerekli 44,40 TL harçtan birleşen dosya davacı tarafından peşin olarak yatırılan 563,27 peşin harcın mahsubu ile kalan 518,87 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen dosya davacısına iadesine,
3- Birleşen dosya davacısının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4- Birleşen dosya davalısı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde istinaf yolu kabil olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 10/10/2019