T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/1133 Esas
KARAR NO : 2019/169
DAVA: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2016
KARAR TARİHİ: 19/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ...'ın ----------- plakalı aracı satmak istediğini belirtmesi üzerine kendisinin de bir araç almayı düşündüğünü ancak aracı yetkili serviste kontrol ettirmesinin gerektiğini ayrıca trafik sicil kayıtlarının da kontrol edilmesi gerektiğini belirtmesi üzerine aracın kendisine bırakıldığını, alışveriş gerçekleşecek olması halinde ödeme olarak verilecek olan ve müvekkili adına yazılmış bulunan ------------- ait ----- vade tarihli ------- çek numaralı --------- TL bedelli takip bonosu çeki ödenip ödenmediğinin bankadan sorulması amacıyla ciro etmeden ...'a verdiğini, müvekkiline kontrol amacı ile bırakılan ---------- plakalı aracın yetkili serviste yapılan kontrollerde kötü durumda olduğunun tespit edildiği, trafik sicilinde yapılan araştırmalarda da üzerinde icra müdürlüğü ve vergi dairesi haczi bulunduğu için bu hali ile satın almak istemediğini davalıya bildirdiğini, kendisine ödenebilirliğinin kontrolü amacıyla verilen çeki iade etmesi ve aracı teslim almasını istemişse de çekin iade edilmediğini, davalılara teslim edilen ----------- TL'lik çek bedelinin, aracın satımının gerçekleşmemesine ve ciro edilmemesine rağmen davalı hukuka aykırı olarak ciro silsilesi kopuk olmasına rağmen çekin arkasına kendi cirosunu koymuş olduğunu, bilahare oğlu diğer davalı ...'ın cirosu ile çek takip borçlusu ------------ aracılığı ile çek bedelinin takas aracılığı ile tahsil edildiğini,müvekkilinin çeki ciro etmeden vermiş olmasının kontrol amaçlı olarak verildiğinin en büyük kanıtı olduğunu, araç bedeline karşılık vermiş olsaydı çeki ciro edip karşılığında da araç devrinin gerçekleşmiş olmasının gerektiğini, senet bedelinin davalılar tarafından tahsil edilmesi sebebiyle iadesi amacıyla İstanbul Anadolu 11. İcra Müdürlüğünün ----------sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, ayrıca % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Alacaklının İstanbul Anadolu 11.İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı takibi ile takibe konu çekin bankadan ödenmesi nedeni ile zarara uğradığından bahisle icra takibi yaptığını, bu takibe itiraz ettiklerini, çekin hangi yol ile ellerine geçtiğini açıkladıklarını, ... olarak davacıya --------- plakalı aracı sattığını, söz konusu aracın şirketin üzerine olduğunu, davacı tarafından araç karşılığı çek verildiğini, ayrıca ------- borç para aldığını, çek hariç ---------- TL daha vereceğini, kendisinin de aracın bandrol borcunu yatıracağını ve aracın satışını vereceğini, çekin bankadan ödendiğini fakat borç paranın ödenmediğini, aracın çekin vade tarihi olan ----------- tarihinden 5 ay önce davacıya teslim edildiğini, eylül 2011'den beri davacıda olduğunu, 2011 yılından itibaren vergi ve bandrol borçlarının davacıya ait olduğunu, 3.5 yıldır aracı davacının kullandığını, davacının çekin ödenmesinden 17 ay sonra bu icra takibini başlattığını, iyi niyetli olmadığını, kendisinin bu dava ile ilgisinin olmadığını, şirketin yetkilisi ... ile olan davada davacının dava sebebini dayandırdığı hukuki durumun kanun tarafından korunması mümkün olmadığı, davacı aracı teslim aldığı çeki verdiği ve çek de bankadan ödendiği, ödeme gününden 17 ay sonra bu takibi açması nedeniyle kötü niyetli olduğu, davacının davasının yasal dayanağı olmadığından bahisle davanın reddini istemişlerdir.
Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının cevap dilekçesini süre geçtikten bir kaç ay sonra verdiğini, süresi içinde verilmeyen cevap dilekçesini kabul etmediklerini, çekin müvekkilinin emrine ciro edilmesine rağmen arka yüzünde cirosu olmadığını, çek araç bedeline karşılık verilmiş olsa idi arkasının cirolanarak teslim edilmesinin gerektiğini, çek incelendiğinde çok açık ilk cironun ...'a ait olduğunu, daha sonra karalanarak ... tarafından ciro edilerek kullanıldığını, tarafların -------- TL üzerinden araç satışında anlaştıkları, müvekkilin ayrıca davacıdan ----- TL borç para aldığı bu sebeple çek bedeli olan ----------- TL'nin düşülmesi ile müvekkilin halen -------TL borcu kaldığı ve bu bedel ödenmediği için araç devrinin yapılmadığı iddialarının tamamen gerçeğe aykırı olduğu ve zorlama olduğunu, davalıların araç bedeline ve yaptıklarını iddia ettikleri ödemelere ilişkin beyanlarının gerçek dışı olduğunu ve ancak yazılı delille ispatlanması gerektiğini, müvekkilin davalılardan hiçbir borcunun olmadığını, defalarca yol kenarında park halinde duran aracı teslim almalarını istemelerine rağmen davalılar kontrol amaçlı aldıkları çeki kullandığı için müvekkilin davalıların aracını vergi borçları ve icra dairesindeki borçları ile birlikte yüksek fiyatla satın almaya zorlamaya çalıştıklarını , baştan beri yol kenarında olan aracın 3.kişilerin şikayeti sebebiyle trafik ekipleri tarafından otoparka çekilmiş olduğunu, davalıya da ihtarname çekilerek aracın otoparktan alınmasının ayrıca talep edildiğini, araç devri söz konusu olmadığı için davalıların müvekkillerinden almış oldukları ve tahsil edilmiş olan çekin bedelinin davalılara geçmiş olmasının hukuki yararı olmadığını bu nedenle itirazın iptaline karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle davacının başlatmış olduğu İstanbul Anadolu 11 . İcra Müdürlüğünün ---------- E. sayılı icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Başlatılan icra takibi ile ödeme emri davalılara --------tarihinde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca 7 günlük itiraz süresi içerisinde icra takibine itiraz edilmiş olup, davacı tarafından mahkememize 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmıştır.
------- tarihli davalılar tarafından icra dairesine verilen borca itiraz dilekçesinde özetle: Araba satışından dolayı -----TL'lik ... adına yazılmış olan çeki ...'ndan 2011 yılının 2. Ayında otomobil satımı karşılığı aldığını, ...'nun ayrıca toplam ---------- parayı borç olarak kendisinden istediğini, söz konusu parayı çekin vade tarihi olan ------- tarihinden sonra geri ödeyeceğini bildirdiğini, kamyonetin maliyeye bandrol borcu olduğundan --------- TL borcun tarafına geri ödendiği tarihte vergi borcunu ödeyerek arabanın ...'na devri konusunda anlaştıklarını, arabayı teslim ettiğini, takip alacaklısı ...'nun ----------TL borcu ödemediğini bu nedenle de arabanın devrini vermediğini, 2013 yılının 3. Ayında arabanın devrini istediğini, borcu ödediği takdirde arabayı devredeceğini bildirdiğini, beyan etmiştir.
Mahkememizce bozma ilamından önce mali müşavir ---------- bilirkişi raporu alınmıştır. Bilirkişi-------tarafından mahkememize sunulan ------ tarihli raporunda özetle; Dava konusu ---------- plakalı aracın ---------- ait olduğunu, aracın -------- tarihli rehni ile -------Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ---------- tarihli haczinin bulunduğunu, çekte lehdar ...'nun cirosu bulunmamakla birlikte, çeki elinde bulunduranların çeki cirolayarak haksız şekilde bankadan tahsil ettiklerini, cirantaların çeki cirolamaları ve bankanın da ciro silsilesine gerekli ihtimamı göstererek çeki ödemeden kaçınmaları gerektiği kanaati ile raporunu mahkememize ibraz etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda, davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında ciro silsilesindeki bozukluk nedeniyle davacı yetkili hamil sayılamayacağından bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememizce verilen karar davacı tarafça temyiz edilmiş olup, Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2015/16929 E. 2016/6877 K. Sayılı ilamı ile davanın araba satışının gerçekleşmemesi nedeniyle ödenen çek bedelinin istirdadı için yapılan ilamsız icra takibine itirazın iptali davası olduğunu, uyuşmazlığın bu çerçevede çözülmesi savunmaların da bu çerçevede değerlendirilmesinin gerektiği nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir. Mahkememizce bozma ilamına uyulmuş ve deliller toplanmıştır.
Davalı ... ve ...-------- tarihli celsede isticvap edilmiş olup, ... beyanında özetle; ------- plakalı aracın, oğlu ...'a ait şirket üzerinde kayıtlı iken aracı davacıya sattığını, paranın tamamını almadığını aracı -----TL'ye sattığını -------TL'sini çek olarak aldığını, ayrıca davacıya--------TL borç para verdiğini, aracı devrederken davacının da-------TL borcunu kendisine ödeyeceğini beyan ettiğini, araç için satış sözleşmesi yapılmadığını beyan etmiştir. Davalı ... ise; Müdürü olduğu şirket adına kayıtlı bulunan aracın babası tarafından davacıya satıldığını, çekin arkasındaki imzasının kendisine ait olduğunu, aracın satış tarihine kadar ----TL civarı vergi borcu olduğunu,----- civarında da trafik cezası olduğunu, davacının 2 sene boyunca arabayı kullandığını sonra vermeye çalıştığında ise kabul etmediklerini, çeki başka bir esnafa borçlarına karşılık verdiklerini , aracın halen davacıda olduğunu beyan etmiştir. Davacı ... 06/11/2018 tarihli celsede isticvap edilmiş olup özetle; aracı kamyonet ustalarına göstermek için teslim aldığını motorunun güvenilebilir olmayacağını bildirdiklerini, davalıya ise çeki sağlam olup olmadığını sormak için teslim ettiğini, araştırma sonucu aracın neredeyse yarı değeri kadar vergi borcu olduğunu öğrendiğini, aracın 3-4 gün kullanımında kaldığını, ...'ın aracı teslim almaması nedeniyle evinin önünde 7-8 ay park halinde kaldığını, aracın bir gün eve geldiğinde yerinde olmadığını ve çevreden öğrendiği kadarıyla Sultanbeyli yediemin otoparkına çekilmiş olduğunu öğrendiğini, sonra da aracın icra yolu ile satıldığını duyduğunu beyan etmiştir.
Davacı tarafça başlatılan icra takibinde , davalıya teslim edilen çekin araç satışı ile ilgili olup olmadığı hususunda bir çekişme bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çek bedelinin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplandığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığı çözmek amacıyla ilgili yerlere müzekkere yazılmıştır .--------Müdürlüğü'ne dava konusu aracın çekilip çekilmediği hususu sorulmuş,gelen müzekkere cevabında bahse konu aracın ----- tarihinde yediemin otoparkına çekildiği bildirilmiştir. İstanbul Anadolu 20.İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ------- E. sayılı takip dosyası celp edilmiş aracın ------------- tarihinde ---- TL bedelle ihale edilmiş olduğu ve infazen dosyanın kapatılarak işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Alacaklı sözleşmenin ifa edilememesi durumunda sözleşme gereği ödemiş olduğu bedeli ifanın imkansız hale geldiği tarihten andan itibaren Türk Borçlar Kanunu 77. maddesi uyarınca kendisine iadesini talep edebilir.
Taraflar arasında resmi araç satış sözleşmesi yapılmamış ve araç davacıya devredilmemiş olup, davacı tarafa çek bedelini karşılamaya yönelik olarak herhangi bir mal veya hizmet verilmediği, davaya konu çekin bedelsiz olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca dava dışı şirkete ait aracın, borç nedeniyle icra yolu ile 3.kişilere satılması karşısında artık taraflar arasındaki karşılıklı edimlerin yerine getirilemeyeceği, ifa imkansızlığının ortaya çıktığı görülmektedir. Bu nedenle imkânsızlık sebebiyle borcundan kurtulan davalılar, davacı taraftan almış oldukları edimi (çek bedelini) sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlüdürler. Davalılardan ...'ın çekte cirosu bulunmamakla birlikte, çek bedelini kendisinin aldığını cevap dilekçesi, itiraz dilekçesi, savcılık aşamalarında vermiş olduğu ifadelerde beyan etmesi ve diğer davalı ...'ın isticvabında çeki başka bir esnafa borç karşılığı verdiklerini beyan etmesi, çekte cironun ...'a ait olması, aracın şirkete ait olması, davalıların baba oğul ticaret ilişkisi içerisinde olması nedeniyle, her iki davalının da çek bedelinden yararlanmış oldukları, çek nedeniyle sebepsiz olarak zenginleştikleri anlaşılmaktadır.
Öte yandan davacı taraf çekin davalılara ciro edilmeden, aracın satışı olduğu takdirde verilmek üzere o gün için bankadan kontrolünün yapılması ve geri iadesi için verildiğini beyan etmiş ise de, davalıların çekin verilme amacının araç satışı olduğunu beyan etmeleri karşısında her iki durumda da (çekin ciro edilmeden kontrol edilmek üzere verildiği veya çekin araç satışı karşılığı davalılara verildiği) çekin baştan veya sonradan bedelsiz kalması nedeniyle çek bedelinin istirdadı amacıyla başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali koşullarının oluştuğu anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve Yargıtay bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde: Taraflar arasında araç satışı konusunda hukuki ilişki bulunduğu, davacı tarafça davalılara bu ilişki kapsamında çek verildiği, ancak araç satışı olmaksızın ve araç davacı tarafın üstüne geçirilmeksizin davalılardan ... tarafından çekin ciro edilerek başkasına verildiği, çek bedelinin istirdadı amacıyla davacı tarafça icra takibine geçildiği anlaşılmış, Mahkememizce taraflar isticvap edilerek beyanları alınmış, senedin verilme sebebinin araç satışı olması, aracın dava dışı şirketin 3.kişilere borcu nedeniyle satılarak artık ifa imkansızlığının bulunması senedin bedelsiz kalması karşısında, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği davalılardan çek bedelinin istirdadı koşullarının oluştuğu anlaşılmış, davalıların takip öncesi temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir belge sunulmadığından işlemiş faize yönelik talebin reddine karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen tutar üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine hükmedilmiş, itirazın kısmen iptaline karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen KABULÜ ile,
-İstanbul Anadolu 11. İcra Dairesi'nin ---------- E. Sayılı takip dosyasında davalı tarafça yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile takibin 15.500,00 TL asıl alacak yönünden DEVAMINA, işlemiş faize ilişkin istemin reddine, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar yasal faiz UYGULANMASINA,
-Asıl alacağın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gerekli 1.058,81 TL harcın, peşin alınan 321,45 TL harçtan mahsubu ile bakiye 737,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan 24,30 TL peşin harç, 3,75 vekalet harcı 321,45 TL başvuru harcı olmak üzere toplamda 349,50 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından harç dışında harcanan 733.00 TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 603,49 TL'sinin davalılardan alınıp müştereken ve müteselsilen davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan 2.725,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak müştereken ve müteselsilen davacıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine İADESİNE,
Gerekçeli kararın davacı vekilinin ve davalı asillere tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı asillerin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı..19/02/2019