T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/367 Esas
KARAR NO: 2022/397Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/08/2020
KARAR TARİHİ: 26/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, borçlu şirketle ticari emtia alışverişi yaptığını, malzemelerin sevk edildiğini, fatura ve sevk irsaliyesi düzenlendiğini, davalı şirketin emtiayı aldığı halde fatura karşılığı meblağların ödenmediğini, düzenlenen ---- bakiyesinin yazılı ve sözlü olarak defalarca istendiğini, davalının gönderdiği e-posta yazışmasıyla ile borcu ödeyeceğini bildirdiğini, ödenmemesi üzerine ---- dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının borca, faize ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız olduğunu, borcun tamamı olan ---- ferlerine yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı aleyhine % 20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde; Davaya konu alacağın, firmalar arasında düzenlenen faturaların ----- bedellerinden kaynaklanmakta olduğunu, bu durumun davacı tarafından bilindiğini, karşılıklı imza altına alınmış ---- açıkça aykırı hareket edildiğini, sözleşme içeriğine göre sadece çelik ürünlerin bedelinin--- belirlendiğini, sözleşmedeki diğer ürünlerin --- cinsinden belirlendiğini, fatura konusu ürünlerin ----- olacağını, faturaların bu teşvik kapsamında kesilmesi gerektiğinin bildirildiğini, satış sözleşmesi genel şartlar kısmı son maddesinde: ---- belirlenmiş olduğunu, sözleşmeye aykırı olarak faturaların --- olarak proje şirketleri yerine taraflarına kesildiğini, karşı tarafın --- sürecini bekleyeceğini ifade etmesiyle faturanın ----alındığını, davacının bir süre bekledikten sonra --- sürecini beklemeden takibe geçtiğini, ------ cinsinden tahsil edilemeyeceğini, karşı tarafın yatırım teşvik belgelerini sunmayarak eksik bilgi verdiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle, ----- icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
İcra dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine ---- alacağın takip tarihinden itibaren fiil ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki --- alacak için işleyecek yıllık ----- uygulanacağı bildirilen azami faiz oranları ve değişen oranlardaki faizi ile, tahsili talebiyle genel haciz yoluyla takip yapıldığı, ödeme emrinin davalı/takip borçlusuna --- tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisinin ---- tarihinde verdiği Dilekçe ile, borca itiraz edildiği görülmüştür.
Mahkememiz ---- tarihli duruşmasında verilen davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi için --- yazılmıştır. Talimat Mahkemesince alınan --- tarihli ---özetle; dava dosyası ve davacı ---- yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda, davacı şirketin davalı firmaya -------- tasarımı, tüm bileşenlerinin imalatı, tedariği ve sahaya gönderilmesi konusunda hizmet verdiği, davacı şirketin davalı firmaya ---düzenlendiği, davalı firmadan--- tahsilat yaptığı, davalı firmanın bakiye --- ödemeyi geciktirmesi üzerine ---- tutarlı vade farkı geliri faturası düzenlendiği, davacı şirketin davalı firmadan olan alacağının dava açma tarihi itibariyle -------olduğu, şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce davalı tarafın defterlerinin Mali Müşavir bilirkişi vasıtası ile incelenmesine karar verilmiş ----- tarihli Bilirkişi Raporu alınmıştır. Bilirkişi raporunda; davalı tarafa ilişkin yevmiye-kebir-envanter defterlerin ----yevmiye defteri noter kapanış tasdiki süresinde yerine getirildiği, davacı ve davalı kayıtları ile ---faturalar bakımından birbirini teyit ettiği, davalı tarafın ---- ödeme kaydının defterlerine işlememiş olduğu, bu ödemenin davacı kayıtlarında mevcut olduğu, neticede, davacının davalı taraftan ----alacaklı olduğu, konunun çözülebilmesinin, davalının savunma dilekçelerinde yer alan ---- muaf olduğu yönünde olduğu, sunulmuş olan sözleşme, sözleşme ---- incelendiğinde, davalının iddialarının belge bakımından tutarlı olduğu, ancak davacının cevap dilekçelerinde yer alan beyanlarından davalının teşvik belgelerini, fatura kesildiği tarihe kadar kendilerine iletmemiş olduğu yönünde olduğu, teşvik belgelerinin davalı tarafından davacıya iletilmiş olduğuna ilişkin bir bilgi veya belgeye de dosyada rastlanmadığı, belirtilmiştir
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; İcra takibi ile davacı taraf faturalardan kaynaklı bakiye alacağın tahsili talep etmektedir. Taraflar arasındaki ----- başlıklı sözleşmeye konu; çelik konstrüksiyon tasarımı, tüm bileşenlerinin imalatı, tedariği ve sahaya teslimi işinin davacı tarafça görüldüğü hususunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Alınan bilirkişi raporları ile, davacı tarafça düzenlenen faturaların davalı taraf ticari defterlerine işlendiği, tarafların ticari defterlerinin birbirine uyumlu olduğu tespit edilmiştir.
Davalı taraf icra takibine konu edilen borcun ---- muafiyetine tekabül ettiğini, karşı tarafla ---- sürecinin bekleneceği hususunda anlaşıldığını, davacının iade sürecini beklemeyerek takip yaptığını, netice olarak borcu olmadığını ileri sürmektedir.
Taraflar arasındaki ----- kısmında özetle; tasarım detaylarının yüklenici tarafından sağlanacağı, statik projelerinin hazırlanıp yetkili kurumdan proje onayı alındıktan sonra onaylı kopyalarının işverene teslim edileceği, ürünlerin ----- araç üstünde teslim edileceği, faturalandırmanın iş sonunda her bir saha için birer adet fatura olacak şekilde faturalandırılacağı, ürün teslimlerinin sözleşmenin geçerlilik tarihinden itibaren---- içerisinde başlayacağı ve ----- içerisinde tamamlanacağı, işverenin yatırım teşvik belgesi sunması halinde faturaların----- listelenen firmalara ve bedellere uyulacağı, karalaştırılmış, aynı Sözleşmenin ---başlıklı kısmında; sözleşme bedelinin ----olduğu, işverenin sözleşmenin imzalanmasını müteakip---içerisinde sözleşme bedelinin --- denk gelen tutarı avans olarak ödeyeceği, ilk ayak sevkıyatı ile birlikte sözleşme bedelinin --- ilk kiriş ve asık sevkıyatı ile ----asıkların yarısının sevkıyatının tamamlanması ile --- sözleşme bedelinin ---- ödeneceği, sözleşme ve projeye uygun olmayan üretim gerçekleşmesi durumunda bunun yüklenici tarafından giderileceği, işverenin ödemeyi zamanında yapmaması halinde yüklenicinin uğrayacağı zararların işverence karşılanacağı belirlenmiştir.
TBK 98.maddesi uyarınca ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur. Aynı Kanunun -----para birimi ile ödeme yapılması kararlaştırılmış ise sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinde ---- ödenir, şeklindedir. Kanunun 117.maddesinde; Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla temerrütü düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanılarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlenmişse bu günün geçmesiyle----- temerrüte düşmüş olur, düzenlemesi mevcuttur.
Davacı taraf sözleşmenin genel şartlar bölümünde davalının yatırım teşvik belgesi sunması halinde faturaların ---- muaf tutulacağını, ancak davalının mali mevzuat gereği faturanın kesilmesi gereken zorunlu tarihe kadar herhangi bir yatırım teşvik belgesi sunmadığını, bu nedenle ----fatura düzenlemek durumunda kalındığını ileri sürmüştür.
Davalı taraf dilekçesi ekinde sunulan yatırım teşvik belge suretleri davalı adına olmayıp sözleşme ekindeki listede yer alan şirketler adına düzenlenmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte söz konusu yatırım teşvik belgelerinin fatura düzenlenmesinden önce davacıya verildiğine ilişkin bir kayıt sunulmamıştır. Bu durumda davacı tarafça sözleşme bedeli üzerine---- yansıtmak suretiyle fatura tanzim edilmesi olağan bulunmaktadır.
Taraflarca sözleşme hükmü ile tarafların yüklendikleri borcun hangi tarihlerde ifa edileceği kararlaştırılmış bulunduğundan sözleşme hükümlerinin esas alınması gerekmekte olup davalı tarafın bakiye borcu belirlenen sürede ödemediği görülmektedir. Davacı tarafın bakiye borç için takip yapmakta haklı olduğu, davalı tarafın takibe itirazın yerinde bulunmadığı, takibin devamına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Bununla birlikte bir tarafça salt fatura düzenlenmesi diğer tarafı borçlu duruma düşürmeyeceğinden taraflar arasında, vade farkı uygulanacağına ilişkin sözleşmede bir hüküm ya da ticari teamül oluştuğuna ilişkin bir kayıt bulunmamasına göre davacı tarafça düzenlenen ---- tutarlı vade farkı faturası dolayısıyla davacının davalıdan bir talepte bulunamayacağı, davacı borcun süresinde ödenmemesi sebebiyle zararı oluştuğu iddiasıyla böyle bir yola başvurmuş ise bunun ayrıca belirtilmesi ve karşı taraftan açıkça talep ve dava konusu edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Davacı alacağı belirli likit bulunduğundan davacının icra inkar tazminatı talebi yerinde bulunularak alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE; Davalının ----sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin ---- asıl alacak ve asıl alacağa fiili ödeme tarihine kadar ---- işleyecek faiziyle devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davanın kabul edilen tutarın % 20 oranında 84.574,24-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3- Alınması gerekli 28.886,33-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 5.597,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23.288,63-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 54,40-TL. başvurma harcı, 5.597,70-TL peşin harcın toplamı olan 5.652,10- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 2.711,50-TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.633,54-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
7- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 38.050,98-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ----tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 1.282,05-TL'sinin davalıdan, 37,95-TL 'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine,
Dair, Davacı Vekilinin yüzüne, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
26/04/2022