T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/56 Esas
KARAR NO : 2019/132 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2016
KARAR TARİHİ: 12/02/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiller ile davalının yakın akraba olduklarını, bu sebeple akrabalık ve güven ilişkisi çerçevesinde müvekkillerinin davalıdan 2002 yılında ------------ marka 2. El bir Şap makinesi satın aldıklarını, bu makineye karşılık olarak da davalı tarafından ortağı ile arasındaki ilişki gereğince müvekkillerden teminat olarak iki adet senet imzalamalarını istediklerini, müvekkillernin makineye acilen ihtiyaç duyduklarından ve davalı taraf ile aralarındaki akrabalık ilişkisine de güvenerek iradeleri bu şekilde davalı tarafça sakatlanmak suretiyle iki adet bedelsiz olmak üzere senet imzalamak ve davalıya teslim etmek zorunda kaldığını, müvekkillerinin makinenin eski olması sebebiyle davalıdan satın aldıkları makineyi bir süre kullandıktan sonra ---------- aracılığıyla yeni bir makine ile üzerine de bir miktar nakit eklemek suretiyle -----------Marka daha yeni model bir makine ile takas etttiklerini, ancak aradan bir süre geçtikten sonra davalının söz konusu yenilenen ------ marka makineyi geri aldığı ve 3. bir kişiye sattığını, davalı tarafından bu yeni makinenin müvekkilllerden alınması üzerine müvekkilleri tarafından imzalanan senetlerin davalıdan istendiğini, ancak davalının senetleri yırtıp attığını, elinde bulunmadığını ifade ettiğini, müvekkillerinin de yine akrabalık ilişkisinden kaynaklanan duydukları güven ile yazılı bir belge almadıklarını, ancak aradan 10 yılın üzerinde bir zaman geçtikten sonra davalı tarafından müvekkileri aleyhine icra takibi başlattıklarını, müvekkilere tebliğ edilen ödeme emri ekindeki senet örneklerinin müvekkili tarafından boş olarak imzalanılan senetler olup davalı tarafından bedelleri, tarihleri ve isimleri, nakten kaydı sonradan doldurulmuş ve davalı tarafından yırtılıp atıldığı iddia edilen senetler olduğunu, esasen ifade edildiği üzere müvekkilleri tarafından takas edilen ve bedeli eski makinenin çok üzerinde olan Şap Makinesinin, davalı tarafından müvekkillerinden alınmış olduğu ve müvekkillerinin davalı tarafa ödemesi gereken bir bedel kalmadığını, satım sözleşmesinin konusuz kaldığı gibi yeni makine sebebiyle davalının haksız bir kazanımı da oluştuğunu, ancak bununla yetinmeyen davalının müvekkillerden boş olarak aldığı senetleri doldurarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlattığını, bahse konu belgelerin müvekkilerinin iradesi sakatlanarak imzalatıldığını, satın alınan makinenın belgelerde belirtilen miktarın tam aksine daha düşük olduğunu, müvekkillerinin ekonomik durumu nedeniyle davalıdan nakden bu miktarda para da almalarının mümkün olmadığını, belgedeki imza dışında yer alan yazıların takip başlatılmadan hemen önce doldurulduğunu, imza ve yazıların incelenmesi durumunda imza ve yazıların hem farklı ellerden çıkmış olduğu hem de farklı tarihlerde yazılmış olduklarının görüleceğini, bu sebeple de takibe dayanak yapılan belgenin bono vasfı taşımadığını, takibe konu edilen belgelerin İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğünün-------Esas sayılı dosyasından asıllarının talep edilerek imza ve diğer yazılar arasında yaş farkı olup olmadığının, imza ile yazıların aynı tarihte yazılıp yazılmadıklarının, yazı ve imza arasında yazı karakteri farkı olup olmadığının, aynı şahıs tarafından mı atıldığı yoksa farklı şahıslar eli ürünü mü olduğunun, imzanın ve yazıların hangi tarihlere ait olabilecekleri hususların değerlendirilmesi açısından --------- rapor alınmasını, davalı tarafın imha ettiğini belirtmiş olduğu belgeleri takibe koyması ile sebepsiz zenginleşmeyi amaçladığının açık olduğunu, bu sebeple iddia edilen belgelerin senet vasfı taşımadığının tespiti ile asıl borç ilişkisinin sona ermesi sebebiyle bu senetlerden müvekkillerinin --------- Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, haksız zenginleşmeden dolayı talep ve dava haklarının saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava konusu senetlerin teminat senedi olduklarını beyan etmişse de senetlerin teminat senedi olmadığını, buna ilişkin herhangi bir ibare olmadığı gibi davacıların teminat senedi iddialarını ıspatlayacak yazılı bir sözleşme de sunmadıklarını, ayrıca davacıların dava dilekçelerinde senetlerin Şap Makinesi satın alınması karşılığında verildiğini ikrar ettiklerini, söz konusu senetlerin miktarları da göz önüne alındığında davacıların borç ilişkisinin olmadığına yönelik iddialarının HMK 200. maddesi gereğince “Senetle İspat Zorunluluğu” bulunduğunu, açılan dava dilekçesinde borç ilişkisinin olmadığını gösterir herhangi bir yazılı belge, senet sunulmadığını, davacılar tarafından bahse konu senetlerin iradeleri sakatlanarak alındığı söylenmişse de davacıların bu açıklamaları da hukuki dayanaktan yoksun ve gerçeğe aykırı olduğunu, ortada satın alımdan kaynaklanan borç ilişkisi olduğunun açık olduğunu, davacıların dilekçelerinde bu durumu ikrar ettiklerini, borç ilişkisinin miktarının sözde yüksek olması ve iki akraba arasında olmasının hukuki ilişkiyi geçersiz kılmaya yeterli bir sebep olmadığını, taraflar arasındaki akrabalığın 4.dereceden olduğunu, takibe konulan senetlerin kambiyo senedi vasfını taşımadığı davacılar tarafından iddia edilmişse de bu beyanların mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, senetler incelendiğinde TTK’da belirtilen tüm zorunlu unsurları taşıdığı anlaşılacağını, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle; tarafların aralarında akrabalık ve güven ilişkisi kapsamında davacıların, davalıdan -------- yılında----------- Marka 2. el şap makinası aldıklarını, bu makineye karşılık davalıya isteği üzerine 2 adet senedi bedelsiz ve tarihsiz olarak imzalayıp teslim ettikleri, davacıların bu makineyi bir süre kullandıktan sonra üzerine bir miktar nakit eklemek sureti ile ------------ marka yeni model makinayla takas ettiklerini, bu makinayı da davalının bir süre sonra geri alıp, 3. kişiye sattığı, davacıların davalıdan senetlerini istediklerinde, davalının senetleri yırtıp attığını bildirdiği, aradan 10 yılı aşkın süre geçtikten sonra davalının, davacılardan boş olarak aldığı senetleri doldurarak haklarında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe geçtiği ve bu senetlerden dolayı İst. Anadolu 6. İcra Md. ---------- E. sayı ile başlatılan takip konusu senetlerden dolayı; davacıların, davalıya borçlu olmadığının tespiti, takibin iptali istemine ilişkindir.
Dosya kapsamına göre deliller toplanmış ve İstanbul Anadolu 6. İcra Müdürlüğünün --------- Esas sayılı dosyası ilgili yerden istenerek dosyamız arasına alınmıştır. İcra dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacılar aleyhine -----------vadeli ve--- USD miktarlı ve ------ vadeli ve ----USD miktarlı senetler dolayısıyla 02.11.2015 tarihinde ---------TL miktar üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığı görülmüştür.
Davacılar iradeleri sakatlanmak suretiyle dava konusu senetlerin alındığı iddiasının bulunması dolayısıyla ve tarafların tanık deliline dayanması sebebiyle şehir içinde ikamet edenlere duruşmada dinlenmek üzere tebligat çıkarılmış, şehir dışında ikamet edeler içinse ayrı ayrı talimat yazılmıştır.
Davalının almış olduğu şap makinesinin ortaklığı karşılığı davalılardan senet aldığı, gerek tanık anlatımları ve gerekse taraf beyanlarından senet bedellerinin davacılar tarafından ödenmediği hususu ortadadır. Bununla birlikte davacı taraflar söz konusu makinenin yenisi ile değiştirildiği, bu makinenin de davalı tarafça satıldığı, buna karşılık senetlerin taraflarına verilmediğini, davalı tarafça yırtıldığının beyan edildiği ve aradaki akrabalık ilişkisine güvenerek davalı beyanlarına itibar edildiği ileri sürülmüştür.
Tanık anlatımlarından davacıların söz konusu senetleri davalı tarafa rızaları ile verdikleri belirlenmiş, herhangi bir irade bozukluğunun söz konusu olduğuna ilişkin kanı uyandıracak bir husus tespit edilmemiştir.
Davacıların davaya konu senetlerdeki imzaya bir itirazları bulunmadığı, senetleri imzalamak suretiyle davalı tarafa verdikleri hususu ihtilafsızdır.
HMK 200. madde uyarınca; bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve iftası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin senetle ispatı zorunludur. Aynı Kanunun 201. madde uyarınca da senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemlerin tanıkla ispatı mümkün değildir.
Somut olayda davacı taraf davalı tarafa borçlu bulunmadığını, borcun sonlandırıldığını somut ve kesil delillerle ispat edemediği gibi, davacı tarafın iddiasının aksine taraflar arasındaki akrabalık ilişkisi 4.dereceden olup HMK 203. maddesinde yer alan senetle ispat zorunluluğunun istisnaları arasına da girmemektedir.
Öte yandan dava konusu bonoların düzenlenme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 680. maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkündür. Anılan sebeple davacı taraflarca takip konusu senetlerin kambiyo vasfında olmadığı iddiası da yerinde bulunmamaktadır.
Anılan hususular çerçevesinde ispat olunamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Ispatlanamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 44,40 TL harcın davacı tarafından peşin yatırılan 674,25 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 629,85 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı yararına Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.693,02-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı asil ..., ... ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/02/2019