T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/554 Esas
KARAR NO: 2021/1242
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/05/2015
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların maliki, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu --- plakalı aracın sürücüsünün --- müteveffa--- vefat ettiğini, --- vefatı ile geriye eşi, çocukları ve annesi --kaldığını, her ne kadar kazadan sonra düzenlenen --- plakalı araç sürücüsü--- kazanın oluşumunda kusursuz olduğunun tespit edildiği, kazaya ilişkin olarak ----- Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davalı araç sürücüsü ----kazanın oluşumunda tali kusurlu olduğuna hükmedildiğini, müteveffa --- vefat etmeden önce günlük ---- ücret ile kazanın meydana geldiği durakta şoförlük yaptığını, müteveffanın kazancı ile başkaca bir gelirleri olmayan annesi, eşi ve çocuklarının destekten yoksun kaldıklarını, davalı --- kazaya sebebiyet veren---- aracın kaza anındaki trafik sigortacısı olduğunu, kaza neticesinde müvekkillerinin uğramış olduğu maddi zararlardan poliçe limiti ölçüsünde müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, kaza sonrasında davalı --- sigortasi kapsamında ödeme yapılması için başvuru yapıldığını ve sigorta şirketince toplam --- maddi tazminat ödendiğini, ödenen tazminat miktarının gerçek destek miktarının çok altında olduğunu açıklanan nedenlerle davacı eş --- reşit olmayan erkek çocuk ---, kız çocuk -- anne ---olmak üzere toplam --- destekten yoksun kalma maddi tazminatının kaza tarihinden itibarin işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı eş ---velayet altında olan erkek çocuk ---kız çocuk--- erkek çocuk --- anne ------olmak üzere toplam --- manevi tazminatın, davalılardan ------müteselsilsen ve müştereken kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar --- vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ---- aniden gelişen ve şaka neticesinde meydana gelen bu olayı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olsa dahi önlemesinin imkansız olduğunu, müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, davacı tarafın gerek ceza mahkemesinde gerekse mahkemeye verilen dava dilekçesinde “aracın geri gelmesi ve müteveffanın üzerinden geçmesi ve olayın bu geri gelme sonucu gerçekleştiği” şeklinde beyanda bulunulmuş ise de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, hiçbir kusuru olmayan müvekkilinin ve hatta olayın oluş şekli göz önüne alındığında müvekkilinin engel olamayacağı bir kazada tali kusurlu olduğu olduğu bir an kabul edilse bile ------ gibi bir manevi tazminatın müvekkilinden talep edilmesinin haksız olduğunu açıklanan nedenlerle haksız ve yasalara aykırı davanın reddine, dava masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı --- cevap dilekçesinde özetle; --- plakalı aracın müvekkili şirkete --- poliçesi ile sigortalı olduğunu, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle reddine karar verilmesini, müvekkili şirket tarafından--- tarihinde ---- ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini ve taraflarça ibranamenin imza altına alındığını,mahkemece ibranamenin geçerli olmadığı yönünde karar verilmesi halinde davadan önce yapılan ödemenin yasal faizi ile hesaplanacak tazminat tutarından tenzili gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu,davaya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmadığını açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verlmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle, --- plakalı aracın sürücüsünün--- tarihinde müteveffa---- çarpması sonucu --- vefatı sebebiyle davacılardan-----müteveffanın destekteğinden yoksun kaldıkları iddiasıyla açtıkları maddi ve tüm davacıların yönelttiği manevi tazminat davasıdır.
Davacının dava açmadan evvel sigorta şirketinden ödeme alarak ibraname tanzim ettiği anlaşılmış, ibranamenin içeriğinde fazlaya dair hakların saklı tutulduğu yapılan ödeme miktarınca sigorta şirketinin ibra edildiği anlaşılmış, dolayısıyla davalı sigorta şirketi ve diğer davalılar tüm tazminat miktarınca ibra edilmediğinden ---- uygulanmayacağı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce ceza dosyası celp edilmiş, incelenen ceza dosyasında davalının tali kusurlu olduğu gerekçesi ile hapis cezası verildiği, kararın ---- tarafından düzeltilerek onandığı ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyanın kusur oranının tespiti ve maddi tazminat bedelinin hesabı konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince tanzim edilen --- tarihli raporda özetle: "Kazada müteveffa--- %75 asli kusurlu olduğu, Eş --- toplam zararının sırasıyla ------- olduğu" yönünde görüş bildirmişlerdir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora itirazları kapsamında davacının talep ettiği bir kısım ------ müzekkere yazılarak bir şoförün ortalama günlük kazanç durumu hakkında emsal ücret araştırması yapılmıştır. Gelen yazı cevaplarından bir kısmında herhangi bir ücret bilgisi verilmediği bir kısmının -------şoförülüğü, gibi dava dosyası ile ilgisinin bulunmadığı,yine yazı yazılan yerlerin de sadece ----- şoförülüğü ile ilgili olmayan ------- olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce gelen yazı cevapları ile birlikte heyete yeni bir kusur bilirkişisi eklenerek ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin--- havale tarihli ek raporunda özetle: "Kazanın meydana gelmesinde maktul --- % 75 kusurlu olduğu, sürücü ----% 25 tali kusurlu olduğu, sigorta şirketi tarafından --tarihinde ödendiği belirtilen-------- olarak hesaplandığı" yönünde görüş bildirmişlerdir. Mahkememizce tarafların kusur ve hesap raporlarına itirazları kapsamında bu kez makine mühendisi değiştirilerek kök rapor hesap uzmanı bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi heyetinin --- tarihli raporunda özetle:---- oranında kusurlu olduğu, davacıların toplam zararının yapılan ödemenin düşülmesi neticesinde---- olarak hesaplandığı" belirtilmiştir. Mahkememizce tarafların kusur raporuna itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla bu kez daha önce rapor tanzim eden makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi görüşünü değiştirmemiştir. Dosyanın gelinen aşamasında toplam --- kez kusur konusunda rapor alındığı, tüm raporlarda davalılara --- oranında kusur verildiği, bu oranın ceza dosyasında alınan ----- raporunda tespit edilen tali kusur ile uyumlu olduğu anlaşılmış, tarafların kusura ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce hasar dosyası celp edilmiş olup, incelenen hasar dosyasında davacılara yapılan ödemenin kök ve ek raporlardaki gibi sadece müteveffanın eşi --- değil tüm davacılara yapıldığı anlaşılmıştır. Yine ---- müzekkere yazılarak dava konusu kaza nedeniyle rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabından davacılara rücuya tabi ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce davacının hizmet döküm cetvelleri celp edilmiş, müteveffanın işveren bilgisi olmadan statü olarak-----araç kaydıyla girişinin bulunduğu anlaşılmış, tarafların kök ve ek raporlarda bilirkişice hesaplanan müteveffanın gelirine ilişkin itirazları kapsamında ----- müzekkere yazılmış gelen yazı cevaplarında bir kayıt bulunmadığı anlaşılmış, --- tarihinde---- kanuna göre şoförlerin kendileri ödemek kaydıyla sigortalı olduğunu, bu bağlamda teamülen şoförlerin asgari ücret seviyelerinde ücret aldığının bilindiğini bildirmişlerdir. Gelen yazı cevabı ve müteveffanın işveren bilgisi olmayan ---cetveli bir arada değerlendirildiğinde; müteveffanın ---- kendisince yatırılan primlerden oluştuğu, gerçek gelirinin ----- kaydından farklı olabileceği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların itirazları doğrultusunda dosyaya giren yeni belgeler de gözetilerek yeni bir aktüer bilirkişiden rapor alınmış olup, bilirkişinin --- tarihli raporunda özetle: "Müteveffanın eşi Davacı --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararın --- müteveffanın kızı davacı --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararın -- müteveffanın oğlu ---yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararın ---, müteveffanın annesi davacı ---yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararın --- olduğu" yönünde görüş bildirmiştir. Davacı rapora itirazında ---- kaydına göre hesaplama yapılmasına itiraz etmiş, davalılar da hesaplama yöntemlerine itiraz etmiş olup, Mahkememizce davacıya müteveffanın çalıştığı işveren bilgilerinin bildirilmesi istenilmiş, davacı vekilince son iş verenin --- olduğu beyan edilmiş, --- yapılan kontrollerde verilen plakanın gerçekten de ---- ait olduğu anlaşılmış, davalının da müteveffayı önceden tanıdığı gözetildiğinde plaka/işverene itirazının olmayışı sebebiyle davacı vekili beyanına itibar etmek gerekmiş, dava dışı --- tarafından yazılan müzekkere cevabında müteveffanın günlük kazancının her şey dahil ---- olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce rapora itirazlar ve gelen yazı cevabı değerlendirilerek ek rapor alınmış, fakat taraflarca yine bir kısım haklı sebeplerle rapora itiraz edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce bu itirazların giderilmesi amacıyla ek rapor alınmış, bu kez yargılama devam ederken ---- bir kısmında iptale gitmesi sonrası --- kaza tarihi ayrımı yapmaksızın tüm kazalarda----- göre hesaplama yapılması gerektiği yönünde görüş değiştirdiği anlaşılmış, davacı da son rapora itirazında bu yönde hesaplama yapılmasını talep etmiştir. Hal böyle olunca Mahkememizce değişen hesap yöntemine ilişkin ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişinin son raporu olan ----- tarihli ek raporunda özetle: "Davalı tarafça yapılan tazminat ödemesinin yetersiz olduğu, davacı eş ---kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının günlük --- ücret aldığının kabulü halinde
--- davacı kız --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının
---, davacı oğul --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının
---davacı anne---- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının
--- olduğu, asgari ücret üzerinden ücret aldığının kabulü halinde eş --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının --, davacı kız --- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının----yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının --- davacı anne ---yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının ----- olduğu " yönünde görüş bildirmiştir. Davalı sigorta şirketi rapora itiraz etmiş ise de; kazadan önce müteveffanın babasının vefat ettiği, kural olarak babanın destekten çıkması halinde ---- ----- anneye babanın payının ayrılacağı, bu nedenle bilirkişice anneye --- ayrılmasında bir usulsüzlük olmadığı, yine yukarıda bahsedildiği gibi ---- gelen yazı cevabı, müteveffanın hizmet döküm cetveli bir arada değerlendirildiğinde müteveffanın kendi primini ---yatırdığı, ve aldığı gerçek ücretin ---- kayıtlarından farklı olacağı anlaşılmış, müteveffanın son işvereninden gelen yazı cevabı doğrultusunda günlük ---- yevmiye ile çalıştığı kanaatine varılarak, terditli hazırlanan raporda ikinci hesap yöntemi benimsenmiş, yargılama devam ederken ---- ilamı ve emsal bir çok kararında da belirttiği gibi---- uygulanmasının ---- daha uygun olması ve----- yanında ---- kullanılmasıyla hesaplama yapılmasını benimsemesi nazara alınarak rapordaki hesaplama yöntemi uygun bulunmuş, davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi doğrultusunda maddi tazminat yönünden davanın tam kabulüne karar verilmiş, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun --- tarihi olduğu gözetildiğinde davalının--- iş günü sonrası ---- tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ------- gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ----- Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Dava konusu trafik kazasında vefat edenin -- davalının --- oranında kusurunun bulunması, tarafların sosyal ekonomik durumları ve dava konusu kaza tarihi dikkate alınarak takdiren eş için ----, çocuklar için -- ve anne için --- olmak üzere toplam ---- manevi tazminatın davalı gerçek kişilerden talep gibi kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davacı ---yönünden:-- davacı --- yönünden -- davacı --- yönünden --, davacı --- yönünden -- olmak üzere toplam --- maddi tazminatın davalılar --- yönünden kaza tarihi olan--- tarihinden diğer davalı ---------- itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
2-Davacıların manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile,
a)---yönünden takdiren----
b)--- yönünden takdiren ----
c)--- yönünden takdiren ---
d)---yönünden takdiren --
e)-- yönünden takdiren --- olmak üzere toplam -- davalılar --- kaza tarihi olan---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Alınması gerekli --- harçtan --- peşin harç, --ıslah harcı toplamından oluşan --- mahsubu ile bakiye ---harcın ---- davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacılar tarafından yatırılan 589,18-TL peşin harç, 27,70-TL başvuru harcı, 416,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.032,88-TL harç giderinin ------ davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Davacılar tarafından harç dışında harcanan toplam 5.618,20-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre ------ toplam --- yargılama giderinin------ davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ---- tarafından harcanan toplam 150,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan ----davacılardan alınarak davalı----verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ----- tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Maddi Tazminat talebi yönünden davacı----kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 11.328,67-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı---- verilmesine,
9-Maddi Tazminat talebi yönünden davacı ------- kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.477,76-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ---- verilmesine,
10-Maddi Tazminat talebi yönünden davacı ---kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.243,83-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı---- verilmesine,
11-Maddi Tazminat talebi yönünden davacı----kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.073,65-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ---- verilmesine,
12-Manevi tazminat talebi yönünden davacı---- kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar -----müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
13-Manevi tazminat talebi yönünden davacı --- kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar ----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
14-Manevi tazminat talebi yönünden davacı ----kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar---- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
15-Manevi tazminat talebi yönünden davacı --- kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar---- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
16-Manevi tazminat talebi yönünden davacı Arife Verir kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılar----- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
17-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ----- kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 10.maddeye göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı --- alınarak davalılar----- verilmesine,
18-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ---- kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 10.maddeye göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı--- alınarak davalılar----verilmesine,
19-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ---- kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 10.maddeye göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı --- alınarak davalılar -----verilmesine,
20-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ---- kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 10.maddeye göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı ---alınarak davalılar -----verilmesine,
21-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden davalılar ---- kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT 10.maddeye göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacı --- alınarak davalılar ---- verilmesine,
22-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/11/2021