T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/871 Esas
KARAR NO: 2020/414
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 13/08/2015
KARAR TARİHİ: 01/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----------numaralı davacıların desteği -----------yaşında olduğu, tatil için geldikleri ---------- turu satın aldıklarını, --------- tarihinde ------- başlangıç noktasına geldikleri, -------- tarafından --- kişilerin imzalarının alındığını, ----- yaşından küçük çocukların raftinge kabul edilmeyeceği listede açıkça yazılı olmasına rağmen gruba dahil edildiğini, bota en fazla ---- kişinin alınması gerektiği halde --- tanesi çocuk olan ----- kişinin maddi kaygılarla alındığını, parkurun ---zorluk derecesinde olması nedeniyle ---- yaşından küçüklerin kabul edilmemesi gerektiğini, grup lideri tarafından yüzeysel ve yetersiz bilgilendirme yapıldığı ve katılımcıların riskler ve faaliyetin içerdiği riskler dolayısıyla alınması-------- önlemler ve parkurun yapısı hakkında ayrıntılı bilgi verilmediğini, ---rehberliğinde hareket edildiğini,--------- ifadesinde belirttiği ---- olduğu, lisans ve sertifikası bulunmadığı, ihtiyaç halinde ücret karşılığında------------ rehberi olarak çalıştığını bo tun kayaya çarparak devrilmesi sonucunda küçük ---- boğularak vefat ettiğini, -----Ağır Ceza Mahkemesinin ------------ sayılı dosyasında davalıların tamamının cezalandırılmasına karar verildiğini, soruşturma ve kovuşturma aşamasında alman bilirkişi raporlarında ------- nolu davalıların kusurlu bulunduklarının tespit edildiğini, Kararın -----Ceza Dairesinin ---------- sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini,--- nolu davalının BK 55. Md. gereğince ---------- davalıların verdikleri zarardan kusursuz olarak sorumlu olduğunu, --- nolu davalının ise---- amaçlı Faaliyet izin belgesi olmaksızın faaliyet yürütmesi ve ve faaliyeti güvenli şekilde gerçekleştirmeme sinden dolayı sözleşmesel sorumluluğu bulunduğunu, ---------------- düzenlenmesi nedeniyle maddi zararlardan poliçe limiti ile sınırlı sorumluluğu bulunduğunu, davacılardan ------- müteveffayı ölüm ve seyahat rizikolarına karşı sigorta ettiğini, vefat üzerine ölüm ve tatilin kısa kesilmesi tazminatı olarak -------- müteveffanın naaşmın ülkesine gönderilme masrafı olarak -------- medikal dosya masrafları olarak ------olmak üzere toplam ------ sigorta tazminatı ödemesi yaptığını, yasal halefîyet kazandığını bu zarardan davalıların müştereken müteselsilen sorumlulukları olacağı, müteveffanın cenaze, defin ve anma masrafları olarak anne ----- tarafından toplam --------- masraf yapıldığını, bu miktarın da davalılardan müştereken müteselsilen tahsili gerekeceğini, ayrıca anne-baba ve kardeş olan -- davacı için -----------olmak üzere toplam ------- manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı --------- cevap dilekçesinde özetle; Davanın BK 72. Md. gereğince 2 yıllık zamanaşımına tabi olması nedeniyle zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini, --------tarafından -------- numaralı --------- tarihleri arasında geçerli olmak üzere --------- poliçe limitinin bedeni zararlarda ----------- sınırlı olduğunu, sigortalının olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, öncelikle kusurun tespiti gerektiğini, defin ve cenaze masraflarının poliçe kapsamında olmadığını, davacı ----tarafından yapılan ödemelerin poliçe teminatında bulunmadığını, olay tarihinden itibaren faiz talebinin haksız olduğunu, faiz başlangıcının dava tarihi olacağını belirterek, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalılar --------------------tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi ve ------- Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu,------- Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olacağı konusunda tercih haklarını kullandıklarım, olay tarihinin ------ olduğu davanın ---- tarihinde açıldığım, ---- zamanaşımı süresinin davanın açıldığı tarihte dolduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, -------- yılında ------- isimli kişi ile ---------- kuduğunu, sağlık sorunları sebebiyle şirketin ---- ilgili bölümünü davalılardan ---- ortağı olduğu davalı ------------Yev. Numaralı ----- tarihli satış sözleşmesi ile ---- malzemelerinin tamamının satıldığını, gerek ---- gerekse şirketinin kaza ile hiçbir ilgisi kalmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, --Ağır Ceza Mahkemesinin yargılaması sırasında kusur durumunun yeterince irdelenmediğini,----------haksız yere ceza aldığını, belirterek davanın yetki zamanaşımı ve esas yönünden reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ------- tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; olayda kusuru bulunmadığını, olay günü müşterileri ------------ getirdiğini, bilgilendirmeyi onun yapıp imzaları aldığını, savcılık dosyasındaki beyanlarda bu hususun ifade edildiğini, kampta görünen tur yöneticisinin kendisi olmadığını o saatlerce ----- turunda olduğunu, ek 4 olarak sunduğu belgelere ilaveler yapılarak bazı yerlerin silindiğini, tanık sıfatıyla ifade veren kişilerin olay sonrasında rehberlerin elinden geleni yaptıklarının ifade ettiklerini, belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı----------tarihli beyan dilekçesinde özetle; maddi ve manevi tazminatın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar --------------- davaya karşı beyan göndermemiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava, davacıların miras bırakanının ---- vefat etmiş olması nedeniyle ekipman tedarik eden firma, -----düzenleyen şirket,şirketin sigortacısı ve şirketin istihdam ettiği -------------- kişilere karşı açılan maddi ve manevi tazminat taleplidir.
Davacı gerçek kişiler, dört kişilik bir aile olarak turistik amaçla ----- gelmiş, ---- tarihinde ------------ faaliyetine katılmışlardır. ---- sırasında botun devrilmesi, yolcuların tekrar bota çıkarılması, ancak bitiş noktasında --- yaşındaki -------botta olmadığının anlaşılması üzerine yapılan aramalar sonucu adı geçenin bottan aşağı düştüğü ve boğularak vefat ettiği anlaşılmıştır.
Davacılardan --------------ünvanlı sigorta şirketi davacılara cenazenin---- gönderilmesi için ---------ödemiş; davacılar ayrıca cenaze ve defin masrafı olarak da ---------masraf yapmışlardır. Dosyaya sunulan tercüme edilmiş evraklardan Mondial şirketi tarafından yapılan ödemenin davacı ------- ödendiği anlaşılmıştır..
Davacıların talebi--------- maddi tazminat, -------manevi tazminat ve davacılardan sigorta şirketi tarafından yapılan --------- ödemenin tahsilidir.
Olayla ilgili ceza yargılaması---- Ağır Ceza Mahkemesinin------ sayılı dosyasında yapılmış; ------ raporuna göre ölümün suda boğulma ile gerçekleştiği tespit edilmiş, sanık olarak yargılanan -------- hakkında TCK.nun 85/2,22/3 maddeleri uyarınca -------- hapis cezası verilmiştir. Bu karar,----------- sayılı kararıyla onanmış, ------- tarihinde kesinleşmiştir.
Davalıların savunmaları üzerinde ayrı ayrı durulmuştur. Öncelikle davalıların zamanaşımı iddiaları, TBK.nun 72. maddesi uyarınca uzayan ceza zaman aşımı gereği isabetli görülmemiştir. Ceza dosyasının kesinleşmiş olması, ceza dosyasında davalıların hangi eylemlerle olaya dahil olduklarının net olarak ortaya konmuş olması, davalı şirketler---------- faaliyetini birlikte sürdürdükleri, ----- yılında yetki belgesinin-------- tarafından alındığı, ----------- bot rehberi olarak haksız fiilleri gereği sorumlu olduğu, davacı ------------ adam çalıştıranın sorumluluğu gereği de sorumlu oldukları , davalı sigorta şirketi --------- davalı ---- aktedilen --------------- vade tarihli poliçe kapsamında sorumlu olduğu, anlaşılmakla davacıların maddi talepleri yönünden tüm davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davalı ------------ savunmalarının aksine 3. şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası genel şartlarının 2. maddesine göre sigortacının, kusurlu/ kusursuz sorumluluk hallerinde, sigortalının çalışanlarının ve organlarının verdikleri zararlardan da sorumlu olacağı düzenlenmiş olup sigortanın poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır. Yine ----------- firmasının başka firmaya devredilmiş olması nedeniyle sorumluluğun kalmadığı ileri sürülmüşse de faaliyet iki şirket tarafından birlikte organize edilmiştir. Manevi zarar bakımından ise sigorta şirketinin sorumlu olduğunu gösteren ek kloz, poliçe teminatı bulunmadığı gibi davacıların sigorta şirketinden bir talebi de yoktur. Bu nedenle manevi zararlardan diğer davalıların haksız fiil hükümleri gereği sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Kusur değerlendirmesi bakımından --------- görevli öğretim görevlileri ile su altı sporları ve su sporları uzmanı bilirkişiden oluşturulan bir heyetten rapor alınmıştır. Bilirkişiler -------------tarihli raporda davalılardan -----------ayrı ayrı 2/8 oranında kusurlu oldukları mütalaa edilmiştir. Davacı sigorta şirketinin talepleri yönünden de poliçe hükümlerinin incelenmesi, yapılan ödeme ve diğer hususlar yönünden bir sigorta uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi -------- tarihli raporunda davalı --------- ile --------- arasında aktedilen poliçe gereği sigorta şirketinin şirketin ve çalışanlarının kusurlu ve ya kusursuz davranışlarından sorumlu olduğu, sigorta şirketine -------- tarihinde hasarın ihbar edildiğini, kaza tarihinde yürürlükte olan ----- sayılı kanunun 1292. maddenin yollamasıyla 1299. maddesi uyarınca sigorta şirketi yönünden temerrütün---- olduğunu mütaala etmiştir. Bilirkişi ödemenin tutarına ilişkin bir değerlendirmede bulunmamışsa da cenazenin ----------- götürülmesi ve cenaze ve defin giderlerinin miktarı bakımından davacı sigorta şirketinin yaptığı tüm ödemeleri belgelere bağlanmış olmakla ödemenin kadri maruf olduğu kabul edilmiştir.
Genel itibariyle teknik tespitler bakımından gerek kusur raporu gerekse sigorta uzmanının raporu usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Sigorta şirketi tarafından davacı -------- yapılan ödeme---------- tarihlidir. Davacı sigorta şirketi, ödeme yaptığı tarihten itibaren bu tutarı davalılardan isteyebilir. Bu nedenle bilirkişinin----------- olarak belirlediği temerrüt tarihine itibar edilmemiştir.
Davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından, kusur oranları iç ilişkide önem arz edeceğinden zararın tamamının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline tahsiline karar verilmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden, tarafların sosyal mali durumları gerek uyap kayıtlarından (Takbis, malvarlığı vs), ceza dosyasından gerekse kolluğa müzekkere yazılarak araştırılmıştır. 6098 sayılı TBK. md. 56. maddesine göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ----------------------- gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Eldeki davada vefat eden çocuğun olayda kusursuz olduğu çok açıktır. Davacıların ceza dosyasına yansıyan sosyal mali durumları, davalıların sosyal mali durumları, kusur durumu, olayın neticesinin vahameti , meydana gelen zarar bir arada değerlendirilerek tazminat tutarları belirlenmiştir. Manevi tazminat talebinin yabancı para cinsinden istenmesi mümkün değildir. -------------- kararı da bu yöndedir. Mahkememizce bu nedenle ------ cinsinden manevi tazminata hükmedilmiştir. Manevi tazminatın talep gibi, davalı sigorta şirketi dışında kalan davalılardan, olay tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
A-Davanın, maddi tazminat talepleri yönünden KABULÜNE;
1------------ ödeme tarihi olan --------- tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte, davalılardan------ yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, davacı ----------------- verilmesine;
2--------- parça parça yapılan cenaze ve defin giderlerinden son ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte, davalılardan -------- yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, davacı---------- verilmesine;
B-Manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabul ile davacılardan,
1--------- için takdiren ----
----------- için takdiren ----
---- için takdiren ------ manevi tazminatın davalılardan ---------- dışında kalan tüm davalılardan olay tarihi olan ----------tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline; fazlaya ilişkin kısmın ve manevi tazminatın ------------- cinsinden verilmesi talebinin REDDİNE;
2- Alınması gerekli 12.021,45TL harçtan davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 1.283,32TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.738,13TL'nin tüm davalılardan --------------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3- a) Davacılar tarafından dava açılırken yatırılan 27,70TL başvuru harcı, 1.283,32TL peşin harcın toplamı olan 1.311,02TL'nin tüm davalılardan ------------------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine,
b) Davacılar tarafından sarfedilen toplam 3.181,30TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%46,84 kabul,%53,16 ret oranında) olmak üzere 1.490,04TL'nin tüm davalılardan ------------müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ------- tarafından sarfedilen toplam 232,30TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%46,84 kabul %53,16 ret oranında) olmak üzere 123,50 TL'nin davacılardan tahsiliyle davalılar-------- verilmesine, kalan kısmın davalılar Davalı ------------ üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı --------tarafından sarfedilen toplam 14,00TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%46,84 kabul %53,16 ret oranında) olmak üzere 7,44 TL'nin davacılardan tahsiliyle davalı ----- verilmesine, kalan kısmın davalı ----- üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ---------tarafından sarfedilen toplam 50,00TL yargılama giderinin haklılık oranına göre takdiren (%46,84 kabul %53,16 ret oranında) olmak üzere 26,58 TL'nin davacılardan tahsiliyle davalı ---- verilmesine, kalan kısmın davalı ----- üzerinde bırakılmasına,
7- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre maddi tazminat yönünden davacılar vekili için takdir olunan 7.427,89 TL nispi vekalet ücretinin tüm davalılardan -------------------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
8- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı ---- vekili için takdir olunan 3.750,00TL vekalet ücretinin ------ harici tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı ----- vekili için takdir olunan 7.300,00TL vekalet ücretinin ------- harici tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat yönünden davacı ------ vekili için takdir olunan 7.300,00TL vekalet ücretinin --------harici tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
11- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre reddedilen manevi tazminat yönünden davalılar----------- yararına takdir olunan 3.750,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ------------ vekiline verilmesine,
12-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre reddedilen manevi tazminat yönünden davalılar ------- yararına takdir olunan 7.300,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ------------- vekiline verilmesine,
13-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre reddedilen manevi tazminat yönünden davalılar--------- yararına takdir olunan 7.300,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar -------------- vekiline verilmesine,
14- Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
Gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 01/07/2020