T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/1757 Esas
KARAR NO : 2019/1244 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/12/2014
KARAR TARİHİ: 21/11/2019
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin ------ ---- olduğunu, bu şirketin --- büyük ----kesici takım üreticisi ve satıcısı şirketlerinden biri olduğunu, davalı şirketin, davacı şirketin Bayisi olarak uzun bir süre ----- ürünlerinin perakende satışını yaptığını, ancak davalının şirketin bayilik ilişkisini sonlandırdıktan sonra -----olduğunu düşündükleri kalitesiz kesici takımların üzerine -------- tarafından geliştirilen kodlama sistemine ait kodları işleyerek -----marka ismiyle piyasada satmaya başladığını, davalı şirketin ---- marka adıyla piyasada sattığı ürünlerde ciddi haksız kazanç elde ettiğini, davalı şirketin kalitesiz kesici takımların üzerine davacı şirkete ait kodları işlemek suretiyle alıcıları yanılttığını, davacı şirket hakkında piyasada varolan olumlu ve güvenli algıyı olumsuz etkileyecek şekilde iltibas yarattığını, davalı şirket ortaklarının işlenmesine iştirak ettikleri haksız rekabet suçu neticesinde oluşan maddi ve manevi zararı tazmin yükümlülüğünün bulunduğunu, bu nedenlerle davacı şirkete ait tanıtım vasıtaları üzerinde iltibas yaratmak suretiyle gerçekleşen haksız rekabetin hükmen tespitine ve ilanına, haksız rekabet oluşturan ürünlerin internet ortamında ve fiziki ortamda satışının ve tanıtımının durdurulması ile önlenmesine, bu suretle haksız rekabetin yasaklanmasına, haksız rekabete konu ürünlerin imha edilerek veyahut bu ürünler üzerine işlenen davacı şirkete ait kodların silinmesi suretiyle oluşan haksız maddi durumun ortadan kaldırılmasına ve bu ürünlerin tanıtımının ve satışının yapıldığı----------- sitelerinden bu ürünlerin satışının ve üretiminin durdurulması ve önlenmesine, bu hususta ihtiyatı tedbir kararı verilmesine, davalıların bu eylemlerinden dolayı davacı şirketin itibarının ve güvenilirliğinin zarar görmesinden kaynaklı ------ manevi tazminata hükmedilmesine, maddi zararın tam ve kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda arttınlmak üzere asgari -----, maddi tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan bu davanın hukuka aykırı ve tamamen mesnetten yoksun olduğunu, iki şirket arasındaki ürünlerin tek benzerliğinin ikisinin de----- olduğunu, müvekkili davalı şirketin ---yılında davacı firmanın ---- olarak çalışmaya başladığını, müvekkili firmanın bayiliğine-----tarafından tek taraflı olarak son verildiğini, ve müvekkili firmanın----- itibaren kendi markalarım yani -----markasının----- ile isim, ürün ve logolarının tamamen farklı olduğunu, her iki firmanın logoları ve ambalajlarının farklı olduğu, ürünlerin farklı olduğu, matkap uçlarını dünyada birçok firmanın ürettiğini, ürün kodlarının ------ çoğu zaman benzerlik oluşabileceğini, ürün kodlama sisteminin başka firmalar tarafından da kullanıldığını, benzerliklerin olabileceğini ancak bunun haksız rekabet oluşturmayacağını, davacı vekilinin iddia ettiği gibi müvekkili şirketin ürünlerini----- ürettiğini, izah edilen sebeplerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE :
Dava; Hukuki niteliği itibariyle, davalı şirketin satmış olduğu ürünlerin, davacı ürünleri ile haksız rekabet oluşturacak nitelikte benzerlik gösterip göstermediği, davalının davacının bir süre bayisi olarak faaliyet göstermesi dolayısıyla bayiliğin sona ermesinden sonraki süreçte haksız rekabet oluşturacak bir eylemi bulunup bulunmadığı, davalı faaliyetlerinin haksız rekabet teşkil etmesi halinde haksız rekabetin hükmen tespitine, ilanına, yasaklanmasına, haksız rekabet sonucu oluşan haksız maddi durumun ortadan kaldırılmasına, ürünlerin satışının ve üretiminin durdurulması ve önlenmesine ve imhasının gerekip gerekmediğine, maddi ve manevi zararın tazminine ilişkindir.
Dosya konusunda uzman bilirkişi heyetine verilerek rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda; Yapılan araştırmalar, değerlendirmeler ve dosya muhteviyatında mevcut belgelerin, bilgilerin, resimlerin, tutanakların incelenmesi sonrasında; davacıya ait olan kod tasarımları davalı firmanın kod tasarımları ile benzerlik gösterdiği için korunması gerektiği, davacının üretmiş olduğu ürünler ile davalının üretmiş olduğu ürünler arasında çok bariz önemli farklar olmayıp birbirine benzer olduğundan dolayı haksız rekabet ve iltibas oluşturduğu, davalı ile davacı firma arasında eski tarihli ticari ilişkilerde göz önünde bulundurularak. davalının kendisinin ürettiği ürünleri davacının ürünlerine benzetmeye çalıştığının açık ve bariz olduğu, davalıya ait ürünlerin, davacının ürünlerine benzetilerek üretildiği için müşteriler üzerinde karıştırılmaya ve aldatmaya yol açacağı şeklinde mütalaada bulunmuştur.
Dosya Mali Müşavir bilirkişiye verilerek rapor alınmasına karar verilmiş, Bilirkişi Raporunda; her iki yana ait ---- dönemine ait yasal defterlerinin TTK ilgili maddeleri gereği açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, davalı yanın sadece yargılama konusu mal ve hizmetlerle ilgili değil bunun dışında diğer gelirler kaleminde görüldüğü üzere başka ticari faaliyetlerinin olduğu, davalı yanın elde etmiş olduğu net kar içinde, ne kadarının davacı ürünleri ile benzerlik gösteren ürünlerin satışından kaynakladığının tespitinin zor olduğu, şeklinde tespitte bulunmuştur.
Konuya ilişkin İstanbul Anadolu ----Asliye Ceza Mahkemesinin -----Esasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa muhalefet suçu kapsamında görülen davada Mahkemenin ----- sayılı kararı ile davalı şirket ortaklarının beraatine şirket hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından alınan bilirkişi raporunda; şüphelilerin eyleminin haksız rekabet oluşturduğu mütalaa edilmiş, İstanbul Anadolu----. Asliye Ceza Mahkemesinin---- sayılı dosyası kapsamında alınan raporda ise; şüphelilerin mamüllerini özgün hale getirdiği, başkalarının iş ürünleri ile karıştırılmaya yol açacak önlemler almak hususunda haksız rekabete sebebiyet vereceği sonucuna varılamadığı değerlendirmesinde bulunulmuştur.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporu, ceza dosya kapsamında alınan rapor arasında çelişki bulunması ve tarafların itiraz ve beyanları değerlendirilmek suretiyle; parmak freze ve kesici takımlar konusunda uzman makine mühendisi, marka ve patent uzman bilirkişi ve bir akademisyen bilirkişiden oluşturulan heyete dosya tevdii edilmek suretiyle yeniden rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi Heyeti yapmış olduğu inceleme neticesinde sunmuş oldukları raporda; davalı -------ürünlerinde kullandığı kod sisteminin davacıya ait ürünlerle iltibasa yol açmayacağı ve bu sebeple haksız rekabetin oluşmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı mütalaa edilmiştir.
Davacı vekilince bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine Bilirkişi heyetinden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi Heyeti Ek raporunda; davacı beyanlarının kök raporda karşılandığı, kök raporda değişiklik yapılmasını gerektirir bir durum bulunmadığı şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;
TTK. 54.maddesinde; Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kurallarına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar haksız rekabete yol açacağı düzenlenmiştir. TTK 55. maddede ise haksız rekabet hallerinin başlıcaları sayılmış, aynı maddenin (a) fıkrasında dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ve diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle ''Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak, haksız rekabet olarak düzenlenmiştir. Kanun koyucu TTK m.54/2'de genel ilkeyi belirledikten sonra TTK m.55'te başlıca haksız rekabet hallerini örnekleyici şekilde saymıştır. Bir davranış veya ticari uygulama TTK m.55'te sayılan hallerden birisinin kapsamına giriyorsa haksız rekabet teşkil edecektir. Aynı kanunun 56.maddesinde ise eylemin haksız rekabet teşkil etmesi halinde, hukuki sorumluluk ve açılacak davalar düzenlenmiştir.
Dosya kapsamındaki bilirkişi tespitlerine göre; dava konusu kesicilerin universal tezgahlarda kullanılır mahiyette ve geometrik şekilleri de -------- kesicilerin, dünyanın her yerinde üretilen her marka makineye uygun olmaları gerektiği, ----kendi etraflarında döndükleri için gövdelerinin dairesel olması gerektiği, torna kesicilerinin hareket etmemesi gerektiğinden kolay sabitlenebilmesi için gövdelerinin dörtgen olması gerektiği, delici kesicilerin de kendi etraflarında döndükleri için gövdelerinin dairesel olması gerektiği, bütün kesicilerin üzerinde markalarının ve tiplerinin yazması gerektiği, teknik yönden gereklilikler ve dünyanın her yerinde kullanılan tezgahlara uygun olma zorunluluğu kesicilerin ------ kaçınılmaz benzerlikler oluşturduğu, kesicilerin her türlü -----bağlanabilmesi için kendi görünüşlerinin de üniversal olması zorunlu olduğu, aynı amaç için benzer tezgahlarda kullanılan bütün kesicilerin ---- benzer olmak zorunda olduğu, kesicilerin ilk bakıştaki geometrik benzerliklerinin kopya edildiği anlamına gelmeyeceği, kesicilerde farklılıkların daha alt detaylarda aranması gerektiği, ürün kodları incelendiğinde ise davalışirkete ait---- ürünlerde davacı şirketin ürünlerinden farklı olarak kodlama sisteminin başında harflere yer verildiği, ürün kodlarının başında ----- ibaresinin yazıldığı, davalı Şirketin, talaşlı imalat ile ilgili kesicilerin pazarlama ve sayışını yapmakta olduğu, çok sayıda yabancı firmanın Türkiye temsilcisi olduğu, konuya ilişkin teknik değerlendirmede davalının, davacının kodlama sisteminin veya benzerinin kullanılmadığı belirlenmiştir.
Belirtilen hususlar teknik bilgi gerektiren hususlar olup Mahkememizce dosya kapsamında son alınan bilirkişi raporu denetime ve Mahkemece hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. Buna göre; davalı ürününün seri numarasının başına ----- ibaresi eklenmesinin davalı şirkete ait ürünlerde yer alan kodlarla davacı şirketin ürünlerinde yer alan kodlan farklılaştırdığı, ----- ürünün ------------ ürünlerinde bu değerin gösterilmesi gerekeceğinden burada karıştırılma yaratacak bir kodlamadan söz edilemeyeceği, davalını ürettiği ürünlerin davacı ürünleri ile haksız rekabete yol açacak ve müşteriyi aldatıcı mahiyette benzerlik göstermediği, bu ürünlerin özellikleri dolayısıyla belli geometrik şekilde bulunmalarının işlevini yerine getirebilmesi bakımından zorunlu bulunduğu, bunun benzer ürünler olduğu anlamına gelmediği, her ürünün bir takıp harf, rakam, logo ve sair tanıtıcı işaretler taşıdığı, bununda yanılma aldanma ortadan kaldıracağı, belirtilen sebeplerle davalı tarafından kullanılan kodların, davacıya ait ürünlerle iltibas oluşturmayacağı değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle davacının açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasının ve diğer tüm taleplerinin reddine karar vermek gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Alınması gerekli -----------harcın, davacı tarafça yatırılan ------ harçtan mahsubuyla kalan ----harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olarak ---- nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-a) Maddi tazminat davası yönünden;
Davalı ----- ----- kendisini vekille temsil ettirdiğinden --------- gereğince hesaplanan----- vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
b) Manevi tazminat davası yönünden;
Davalı ------------ kendisini vekille temsil ettirdiğinden----------gereğince hesaplanan --- vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
7-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.