T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/156 Esas
KARAR NO : 2020/303
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 24/03/2020
KARAR TARİHİ: 26/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nın ---- seri numaralı keşidecisi -----. olan çeki, imzalı halde ancak miktar kısmı boş olarak hamili olduğu çeki borcuna karşılık ciro ederek, borçlu olduğu kişiye vermek üzere uhdesinde bulundururken kaybettiğini veya çaldırdığını, çek bedelinin ve vade kısmının boş olması sebebi ile kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde müvekkili ve keşideci şirketin telafisi imkansız sonuçlarla karşı karşıya kalabileceğini, müvekkili lehine ödeme yasağı konulması talebi ile İstanbul---. Asliye Ticaret Mahkemesi ---- Esas numaralı dosya ile tedbir amaçlı ödeme yasağı konulması talep edildiğini, sehven çekin iptali talebi eklenmediğini, bu nedenlerle dava konusu çek üzerine ödemeden men yasağı konulmasını yargılama sonunda ise çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Hukuki niteliği itibariyle; TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757-765. maddelerine göre açılmış bir zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde, keşideci tarafından davacıya verildiği iddia edilen ve iptali istenen çek yaprağında, keşide tarihinin, keşide yerinin, çek tutarının ve lehdarın yazılı olmadığı, çek yaprağının bu şekilde kaybedildiği veya çalındığından bahisle iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır. Dava konusu çek yaprağının keşide tarihi, keşide yeri, tutarı ve lehdarı kısımlarının boş olduğu hususu, dava dilekçesi ekinde sunulan çek sureti ve davacı vekilinin beyanı ile sabit olup iptali istenen çek yaprakları TTK. m. 651. anlamında "kıymetli evrak" vasfında sayılamaz.
TTK.'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757. ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler iş bu çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. İptale konu belgenin "kıymetli evrak" olması şarttır.
Davacının dava dilekçesindeki beyanları incelendiğinde, dava konusu ettiği ve zayi nedeniyle iptalini istediği çek yaprağının, 6102 Sayılı yasa TTK'nun 780. maddesindeki yasal unsurları taşımadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, her ne kadar davacı vekili tarafından sunulan dilekçelerde bazı unsurların eksik olması çek yaprağının kambiyo senedi olma vasfını etkilemeyeceği beyan edilmişse de, dava konusu çek yaprağında tutarın da yazılı olmadığı bu nedenle "Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havale" unsurunu da taşımadığı anlaşıldığından, TTK.'nın 651., 757. ve devamı maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere ve yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, yasal unsurları taşımayan çek yaprağının yasanın tanımladığı anlamda "çek" vasfının bulunmadığı anlaşılmış, kambiyo senedi vasfına haiz olmayan çek yaprağının zayi nedeniyle iptali talep edilemeyeceğinden, davanın HMK. m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Alınması gerekli harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansı bulunması ve talep edilmesi halinde gider avansının davacıya iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.